Theo Báo cáo Cập nhật Kinh tế Việt Nam vừa được Ngân hàng Thế giới (WB) công bố ngày 8/9, kết quả này tạo ra nền tảng quan trọng để Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao trong cả năm 2025, ngay cả khi môi trường kinh tế quốc tế đang chịu tác động đồng thời từ những thách thức địa chính trị và thương mại.

Phát biểu tại sự kiện công bố báo cáo, ông Sacha Dray – chuyên gia kinh tế của WB tại Việt Nam – nhận định: “Việt Nam hiện là nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong khu vực, vượt qua nhiều quốc gia như Indonesia, Malaysia hay Thái Lan”. Theo ông, động lực chính của tăng trưởng đến từ sự gia tăng mạnh mẽ của hoạt động xuất khẩu, kéo theo sản lượng công nghiệp chế biến chế tạo, dịch vụ logistics và vận tải đều gia tăng sôi động.

WB dự báo, GDP Việt Nam năm 2025 sẽ đạt mức tăng 6,6%, sau đó giảm nhẹ xuống 6,1% trong năm 2026, trước khi phục hồi trở lại ở mức 6,5% vào năm 2027. Báo cáo của WB phân tích, là nền kinh tế định hướng xuất khẩu, Việt Nam khó tránh khỏi tác động từ triển vọng tăng trưởng toàn cầu chậm lại và nhu cầu sụt giảm từ các thị trường chủ lực. Thêm vào đó, những bất định trong chính sách thương mại có thể ảnh hưởng đến niềm tin tiêu dùng cũng như niềm tin của doanh nghiệp. Tuy vậy, giữa vòng xoáy khó khăn, Việt Nam vẫn duy trì lợi thế cạnh tranh rõ rệt trong vai trò một điểm đến sản xuất hấp dẫn của khu vực.

Bà Mariam J. Sherman, Giám đốc WB tại Việt Nam, Campuchia và Lào, đánh giá: “Với tỷ lệ nợ công thấp, Việt Nam đang sở hữu dư địa tài khóa dồi dào để ứng phó với những biến động bên ngoài”.

Để củng cố tăng trưởng và giảm thiểu rủi ro, WB khuyến nghị Việt Nam cần tiếp tục đẩy mạnh đầu tư công, kiểm soát chặt chẽ rủi ro trong hệ thống tài chính, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa các cải cách cơ cấu.

Ông Sacha Dray cho biết, thời gian qua, tỷ lệ phân bổ vốn đầu tư công ở cả trung ương và địa phương đã có bước cải thiện rõ rệt. Chính phủ Việt Nam cũng thể hiện cam kết chính trị mạnh mẽ thông qua việc thành lập các cơ quan và ủy ban chuyên trách nhằm phối hợp thúc đẩy giải ngân. Nhưng ông cũng lưu ý vẫn còn không ít thách thức cần khắc phục, để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn này.

Bà Sherman nhấn mạnh thêm: “Nếu được triển khai hiệu quả, đầu tư công không chỉ giúp giải quyết những điểm nghẽn hạ tầng, mà còn tạo thêm nhiều việc làm. Quan trọng hơn, Việt Nam cần kiên trì thúc đẩy cải cách nhằm củng cố hệ thống dịch vụ thiết yếu, phát triển kinh tế xanh, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đa dạng hóa thị trường thương mại. Đây chính là những yếu tố nền tảng giúp giảm thiểu rủi ro toàn cầu và duy trì đà tăng trưởng dài hạn”.

Một điểm nhấn quan trọng của báo cáo lần này – với chủ đề “Bứt phá phát triển nhân tài công nghệ cao của Việt Nam” – là khuyến nghị của WB về việc xây dựng lực lượng lao động chất lượng cao để hỗ trợ cho quá trình đổi mới sáng tạo và hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045 của Việt Nam.

Theo WB, Việt Nam cần không chỉ mở rộng số lượng sinh viên tốt nghiệp các ngành STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học), mà còn phải phát triển đội ngũ chuyên gia nòng cốt có khả năng dẫn dắt nghiên cứu, quản lý phòng thí nghiệm và chuyển hóa ý tưởng thành sản phẩm thương mại.

Báo cáo cũng cho rằng, Việt Nam còn nhiều dư địa để gia tăng chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển (R&D), từ cả khu vực công lẫn tư nhân. Hiện mức chi R&D của Việt Nam vẫn thấp hơn so với nhiều nước trong khu vực. Vì vậy, Việt Nam cần mở rộng đội ngũ giảng viên có trình độ tiến sĩ, phát triển các nhà nghiên cứu xuất sắc, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ mối liên kết giữa trường đại học – doanh nghiệp – Nhà nước. Đây sẽ là chìa khóa để hình thành lực lượng lao động sẵn sàng cho thị trường, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và lan tỏa tri thức.

Báo cáo Điểm lại – Cập nhật Tình hình Kinh tế Việt Nam là ấn phẩm định kỳ được WB công bố hai lần mỗi năm, mang đến cái nhìn toàn diện về triển vọng tăng trưởng, thách thức và khuyến nghị chính sách cho Việt Nam trong trung và dài hạn.