Trong bối cảnh diện tích nhà ở tại trung tâm thủ đô Tokyo ngày càng bị thu hẹp và giá bất động sản leo thang, nhiều hộ gia đình Nhật Bản đã chuyển sang lựa chọn “nhà bút chì” – những ngôi nhà nhỏ, xây cao, tận dụng tối đa diện tích đất. Loại nhà này có giá mua ban đầu thấp hơn giá căn hộ hoặc nhà diện tích lớn, nhưng chi phí bảo trì cao và khả năng giữ giá hạn chế, khiến nhiều người vẫn e ngại khi mua.

Theo thống kê của công ty One of a Kind (quản lý trang mạng chuyên đánh giá về nhà ở tại Nhật Bản “Mansion Review”), năm 2024, Tokyo có ít nhất 1.733 căn nhà diện tích đất dưới 50 m² được rao bán, tăng 34% so với năm 2018. Không ít trong số này là phần tách thửa từ các lô đất rộng trên 100 m². Kiểu thiết kế phổ biến của các căn nhà này là tầng 1 làm gara và khu vệ sinh; tầng 2 là phòng khách; tầng 3 bố trí phòng ngủ.

Chính phủ Nhật Bản khuyến nghị diện tích sàn hợp lý cho gia đình 3 người là khoảng 100 m². Với nhà 3 tầng, mỗi tầng 35 m² và hệ số xây dựng 60%, diện tích đất cần tối thiểu khoảng 58 m² – lớn hơn nhiều so với những căn “nhà bút chì” hiện nay.

Một người đàn ông 37 tuổi sống ở Tokyo chia sẻ, tháng 7/2024 anh mua căn nhà 2 phòng ngủ + phòng khách tại quận Ota với giá khoảng 70 triệu yen (470.000 USD). Dù diện tích đất chỉ 50 m², căn nhà gần ga và trường học, đủ đáp ứng nhu cầu của gia đình ba người. Anh cho rằng sở hữu nhà vẫn là cách an toàn để chuẩn bị cho tuổi già.

Giá bất động sản là nguyên nhân chính khiến xu hướng mua “nhà bút chì” nở rộ tại Tokyo. Theo Tokyo Kantei, từ năm 2018 đến nay, giá lô đất 100–300 m² tại thủ đô Nhật Bản đã tăng 38%, trong khi lô dưới 50 m² chỉ tăng 20%. Việc chi phí vật liệu leo thang buộc các nhà phát triển đang tìm cách kiểm soát chi phí, phải tối ưu bằng cách xây dựng trên diện tích đất nhỏ hơn. Ông Yamamoto Naoya, Phó giám đốc công ty Rakuda, cho biết số nhà diện tích nhỏ “tăng mạnh kể từ sau năm 2020 khi giá vật liệu xây dựng tăng đột biến”.

Tuy nhiên, loại “nhà bút chì” kiểu mới vẫn tiềm ẩn một số rủi ro. Theo LIFULL HOME’S, giá nhà diện tích nhỏ xây trong vòng 20 năm và rao bán trong năm 2024 chỉ tăng 13% so với năm 2019, thấp hơn nhiều so với nhóm nhà có diện tích 80–100m². Chi phí bảo trì cũng cao hơn: nhà 3 tầng thường có phần mái hiên nhỏ, khiến việc sơn lại tường ngoài phải thực hiện thường xuyên hơn. Nếu ở nhà 3 tầng trong 45 năm, chi phí sửa chữa tính trên mỗi 3,3 m² có thể cao hơn 25% so với nhà 2 tầng.

Nhưng, tại 23 quận trung tâm Tokyo, giá trung bình của một căn hộ chung cư mới trong năm 2024 đã vượt 100 triệu yen (khoảng 680.000 USD). Xét đến yếu tố tiện lợi như thời gian đi làm và thuận tiện sinh hoạt, nhu cầu đối với “nhà bút chì” ở khu vực trung tâm vẫn rất lớn.