Trung Quốc đã đồng ý cho phép xuất khẩu trở lại các loại chip quan trọng cho ngành công nghiệp ô tô, một động thái giúp ngăn chặn nguy cơ đóng cửa nhà máy hàng loạt trên toàn cầu mà ngành công nghiệp này đã từng lên tiếng lo ngại.

Sự việc bắt nguồn từ Nexperia, một nhà sản xuất chip có trụ sở tại Hà Lan nhưng thuộc sở hữu của Trung Quốc. Đây là nhà cung cấp cực kỳ quan trọng, chiếm tới 40% thị phần chip ô tô trong phân khúc bóng bán dẫn và diode.

Vài tuần trước, sau khi Chính phủ Hà Lan đã nắm quyền kiểm soát Nexperia và sa thải Giám đốc điều hành (CEO) người Trung Quốc vì lý do an ninh quốc gia, phía Trung Quốc đã đáp trả bằng cách áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu. Động thái này đã ngay lập tức gây ra một làn sóng báo động trong ngành công nghiệp ô tô ở cả Mỹ và châu Âu, dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng thiếu chip mới có thể đẩy giá xe hơi lên cao như những gì đã xảy ra sau đại dịch COVID-19.

Tuy nhiên, sau cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào ngày 30/10, bên lề Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á- Thái Bình Dương (APEC) diễn ra tại Hàn Quốc, phía Trung Quốc đã có động thái hạ nhiệt căng thẳng thương mại với Mỹ. Bộ Thương mại Trung Quốc hôm 1/11 ra tuyên bố cho biết sẽ xem xét tình hình thực tế và cấp miễn trừ cho các lô chip đủ điều kiện khỏi lệnh cấm xuất khẩu để đảm bảo sự ổn định của chuỗi cung ứng.

Ngành công nghiệp ô tô Mỹ đã hoan nghênh thông báo từ Trung Quốc. Ông John Bozzella, Giám đốc điều hành của Liên minh Đổi mới Ô tô, đã gọi đây là một giải pháp tích cực cho một tình huống có khả năng gây gián đoạn toàn ngành. Ông đồng thời ghi nhận công lao của Tổng thống Trump và đội ngũ của ông trong việc đưa vấn đề Nexperia vào chương trình nghị sự.

Tuy nhiên, các đối tác châu Âu lại tỏ ra thận trọng hơn. Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu cho biết dù đây là tin tốt, vẫn còn những lo ngại rằng cuộc khủng hoảng chưa hoàn toàn kết thúc. Họ đặt ra câu hỏi về những thủ tục thực tế để được cấp miễn trừ xuất khẩu và khẳng định cho đến khi dòng chảy hàng hóa bắt đầu trở lại ổn định, tình hình sẽ vẫn còn căng thẳng.

Tâm lý thận trọng này là có cơ sở, khi Trung Quốc cũng không quên chỉ trích "sự can thiệp không phù hợp" của Chính phủ Hà Lan và cho rằng hành động của họ đã dẫn đến sự bất ổn hiện tại. Thậm chí, trong một tuyên bố riêng vào ngày 4/11, Bộ Thương mại Trung Quốc còn cáo buộc phía Hà Lan tiếp tục hành động đơn phương. Phía Trung Quốc cảnh báo điều này sẽ dẫn tới những tác động bất lợi lớn hơn đối với chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.

Phản ứng trước các động thái này, một phát ngôn viên của Bộ Kinh tế Hà Lan cho biết họ vẫn đang giữ liên lạc với phía Trung Quốc và các đối tác quốc tế, nhằm hướng tới một giải pháp mang tính xây dựng.