Góc nhìn khác về hai nền kinh tế lớn nhất thế giới

Công nhân làm việc tại nhà máy ở Sơn Đông, Trung Quốc. Ảnh: THX/TTXVN

Theo Bloomberg ngày 19/4, những số liệu mới nhất cho thấy quy mô kinh tế Trung Quốc tuy lớn, nhưng có sự khác biệt khi so sánh với Mỹ, đặc biệt qua lăng kính thị trường vốn và niềm tin của nhà đầu tư toàn cầu.

Trong năm 2021, tổng sản phẩm quốc nội của Trung Quốc tương đương khoảng 78% của Mỹ. Tuy nhiên đến năm 2024, con số này đã giảm xuống khoảng 64%, đưa tương quan trở lại mức của năm 2017. Khoảng cách giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới không những không thu hẹp mà còn gia tăng đáng kể.

Một chỉ số then chốt phản ánh rõ sự khác biệt là tỷ lệ giữa GDP và giá trị vốn hóa thị trường. Trung Quốc hiện có GDP khoảng 20,5 nghìn tỷ USD, nhưng tổng giá trị thị trường chứng khoán chỉ khoảng 15,4 nghìn tỷ USD. Trong khi đó, Mỹ với GDP khoảng 28,3 nghìn tỷ USD lại sở hữu thị trường vốn vượt 58,9 nghìn tỷ USD.

Điều này có nghĩa rằng mỗi 1 USD sản lượng kinh tế tại Mỹ tạo ra hơn 2 USD giá trị vốn, trong khi tại Trung Quốc chỉ khoảng 0,75 USD. Khoảng cách này không mang tính ngẫu nhiên mà phản ánh niềm tin của nhà đầu tư đối với chất lượng tăng trưởng dài hạn.

Giới phân tích cho rằng phần lớn tăng trưởng của Trung Quốc đến từ đầu tư hạ tầng, chi tiêu do nhà nước định hướng và tín dụng mở rộng. Những yếu tố này tạo ra sản lượng ngắn hạn nhưng không tích lũy giá trị bền vững như các ngành công nghệ, sở hữu trí tuệ và hệ sinh thái đổi mới mà Mỹ đang dẫn đầu.

Ngoài ra, trong danh sách các công ty giá trị nhất thế giới, Trung Quốc chỉ có một đại diện đáng kể là Tencent, trong khi phần lớn thuộc về Mỹ.

Từ năm 2020-2022, các chính sách quản trị chặt chẽ đã khiến nhiều tập đoàn công nghệ Trung Quốc mất tổng cộng khoảng 2 nghìn tỷ USD giá trị thị trường. Các doanh nghiệp lớn bị hạn chế tăng trưởng, tái cấu trúc hoặc chịu sự can thiệp, làm giảm sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư quốc tế.

Diễn biến hiện nay cho thấy cuộc đua giữa Mỹ và Trung Quốc không còn đơn thuần là vấn đề quy mô, mà là sự khác biệt về cấu trúc, chất lượng và khả năng tạo giá trị lâu dài.