Giá năng lượng tăng cao và tình trạng thiếu điện nghiêm trọng đang thúc đẩy nhiều quốc gia hợp tác phát triển điện hạt nhân. Ảnh minh họa: THX/TTXVN

Cú sốc năng lượng toàn cầu do xung đột tại Trung Đông gây ra đang thúc đẩy nhiều nước ở châu Á và châu Phi tăng cường sử dụng điện hạt nhân hoặc đẩy nhanh các kế hoạch phát triển năng lượng nguyên tử. Tình trạng gián đoạn các tuyến vận chuyển dầu khí từ Trung Đông gây tác động trước tiên và mạnh nhất đến châu Á, sau đó lan nhanh sang châu Phi.

Tại các nước đã có nhà máy điện hạt nhân, xu hướng hiện nay là nâng sản lượng từ các lò phản ứng sẵn có để bù đắp thiếu hụt năng lượng trong ngắn hạn. Trong khi đó, nhiều quốc gia chưa có điện hạt nhân tìm cách thúc đẩy các kế hoạch dài hạn nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, qua hạn chế rủi ro từ các cú sốc địa chính trị trong tương lai.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, giá năng lượng tăng cao và tình trạng thiếu điện nghiêm trọng tại châu lục này đang thúc đẩy hợp tác hạt nhân, đồng thời làm gia tăng sự quan tâm tới các chương trình điện hạt nhân dài hạn. Hơn 20 trong số 54 quốc gia châu Phi đang theo đuổi các kế hoạch liên quan đến năng lượng hạt nhân, trong đó Kenya, Rwanda và Nam Phi là những nước gần đây tiếp tục khẳng định sự ủng hộ đối với hướng đi này.

Nam Phi hiện vẫn là quốc gia duy nhất trên lục địa vận hành nhà máy điện hạt nhân. Theo giới phân tích, cuộc khủng hoảng hiện nay đang thúc đẩy xu hướng phát triển điện hạt nhân trên toàn cầu, khi nhiều quốc gia nhận thấy việc phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu đi kèm rủi ro về nguồn cung và biến động giá.

Trong bối cảnh đó, các nước có ngành công nghiệp hạt nhân phát triển như Mỹ, Nga, Trung Quốc, Pháp và Hàn Quốc đang đẩy mạnh giới thiệu các công nghệ mới, đặc biệt là lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR), như giải pháp góp phần giảm tình trạng thiếu điện tại châu Phi.

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết hiện có 31 quốc gia sử dụng điện hạt nhân, cung cấp khoảng 10% sản lượng điện toàn cầu. Ngoài ra, khoảng 40 nước khác đang cân nhắc công nghệ này hoặc chuẩn bị xây dựng nhà máy đầu tiên, cho thấy cú sốc năng lượng từ xung đột tại Trung Đông có thể làm thay đổi lâu dài cơ cấu năng lượng của nhiều nền kinh tế đang phát triển.