Sự lao dốc này diễn ra ngay cả khi quốc gia xuất khẩu dầu cọ lớn nhất thế giới từng có khởi đầu năm mới đầy ấn tượng với mức tăng trưởng hai con số.

Mặc dù các sản phẩm dầu cọ vẫn là trụ cột giúp cán cân thương mại của Indonesia duy trì tháng thặng dư thứ 71 liên tiếp, khối lượng xuất khẩu trong tháng 3 đã giảm sút rõ rệt, trùng với thời điểm căng thẳng tại khu vực Trung Đông bắt đầu bùng phát. Cụ thể, phát biểu tại cuộc họp báo ở Jakarta, đại diện BPS Ateng Hartono cho biết: "Xuất khẩu CPO và các sản phẩm phái sinh của chúng tôi đạt 1,42 tỷ USD với khối lượng 1,31 triệu tấn trong tháng 3/2026. Điều này cho thấy sự sụt giảm 35,08% so với cùng kỳ năm ngoái xét về mặt giá trị".

Nhờ đà tăng trưởng mạnh mẽ trong tháng 1 (tăng 59,63%), lũy kế quý I/2026, giá trị xuất khẩu dầu cọ vẫn duy trì mức tăng nhẹ 3,56% (đạt 6,11 tỷ USD) với tổng khối lượng 5,85 triệu tấn. Sự sụt giảm trong tháng 3 diễn ra bất chấp việc giá dầu cọ trên thị trường quốc tế đang trong xu hướng tăng, chạm mốc 1.149,33 USD/tấn vào tháng 4.

Lý giải về những khó khăn hiện tại, Hiệp hội các nhà sản xuất dầu cọ Indonesia (Gapki) cho biết chi phí logistics và vận tải dành cho xuất khẩu đã tăng vọt 50%. Nguyên nhân trực tiếp là do các cuộc đụng độ tại khu vực Trung Đông đã dẫn đến việc phong tỏa eo biển Hormuz, buộc các chuyến hàng đường biển phải tìm kiếm các tuyến đường thay thế mất nhiều thời gian và chi phí hơn.

Trong bối cảnh áp lực tài khóa gia tăng do tác động từ xung đột toàn cầu, chính phủ Indonesia đang gấp rút chuẩn bị nâng tỷ lệ pha trộn dầu cọ bắt buộc trong nhiên liệu diesel từ mức 40% hiện tại lên 50% (B50), dự kiến bắt đầu từ tháng 7 tới. Động thái chiến lược này đồng nghĩa với việc Jakarta sẽ phải phân bổ một lượng lớn dầu cọ để phục vụ nhu cầu nội địa, qua đó nhiều khả năng sẽ tiếp tục thắt chặt nguồn cung dành cho xuất khẩu nếu năng lực sản xuất không được cải thiện.

Xung đột địa chính trị đang tạo ra những tác động trái chiều lên ngành công nghiệp dầu cọ của Indonesia. Một mặt, giá dầu cọ quốc tế đang được hưởng lợi nhờ xu hướng tăng chung của thị trường năng lượng và hàng hóa. Mặt khác, chi phí vận tải biển "phi mã" đang bào mòn sức cạnh tranh và cản trở việc đưa hàng hóa đến các thị trường truyền thống.

Việc Indonesia ráo riết thúc đẩy chương trình B50 (pha trộn 50% dầu cọ vào diesel) là một nước đi "nhất tiễn song điêu": Vừa giúp quốc gia này giảm bớt gánh nặng nhập khẩu dầu mỏ đang đắt đỏ, vừa tạo ra một "bộ đệm" tiêu thụ khổng lồ ở thị trường nội địa để bảo vệ ngành công nghiệp dầu cọ quốc gia trước những biến động khó lường của hệ thống logistics toàn cầu.