Khoảng cuối tháng 5, vải sớm trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh bắt đầu bước vào thu hoạch. Những ngày này, tại một số vườn thuộc vùng vải sớm Phúc Hòa, quả chín rải rác, sản lượng chưa nhiều do chưa vào chính vụ. Tuy nhiên, giá bán tại vườn đang duy trì ở mức cao, phổ biến từ 50.000–70.000 đồng/kg, tùy chất lượng và mẫu mã.

Theo các chủ vườn, vải sớm có vị thanh, chua nhẹ, được thị trường ưa chuộng. Giá vải duy trì ở mức cao chủ yếu do nguồn cung hạn chế khi sản lượng giảm mạnh so với mọi năm; đồng thời, nhu cầu tiêu thụ đặc sản đầu mùa tăng đã góp phần giữ sức mua ổn định, giúp giá bán đứng ở mức cao.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh cho biết, năm 2026 toàn tỉnh có khoảng 29.800 ha vải, sản lượng ước đạt hơn 95.000 tấn, chỉ bằng 59,5% so với kế hoạch (160.000 tấn), giảm mạnh so với các năm được mùa. Trong số đó, diện tích vải sớm khoảng 8.200 ha, chiếm 27,5%, sản lượng ước đạt hơn 40.000 tấn; vải chính vụ 21.600 ha, chiếm 72,5%, sản lượng khoảng 55.000 tấn.

Nguyên nhân chính khiến sản lượng vải giảm là do điều kiện thời tiết bất thuận trong giai đoạn phân hóa mầm hoa. Nhiệt độ cao, thời gian rét ngắn ảnh hưởng đến quá trình hình thành mầm hoa, khiến nhiều diện tích phát triển lộc đông. Bên cạnh đó, thời gian ra hoa không tập trung gây khó khăn trong dự báo sản lượng, cũng như việc áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh.

Trước thực tế sản lượng giảm, ngành nông nghiệp tỉnh đang triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, bù đắp phần thiếu hụt như tập trung đẩy mạnh xúc tiến tiêu thụ, kết nối với các doanh nghiệp như Amway, Rồng Đỏ, Toàn Cầu, Dragon Garden để trao đổi nhu cầu thu mua, tiêu chuẩn chất lượng và kế hoạch xuất khẩu. Đến nay, một số doanh nghiệp như Công ty Amei, Drogen Berry, Công ty Toàn Cầu, Vifoco đã ký hợp đồng tiêu thụ vải thiều trên địa bàn.

Cùng với đó, các cơ quan chuyên môn tăng cường hướng dẫn nông dân thực hiện đồng bộ các biện pháp kỹ thuật chăm sóc cây trồng, bón phân cân đối, đặc biệt sau các đợt rụng quả sinh lý; đẩy mạnh áp dụng quy trình sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalG.A.P, hữu cơ nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm.

Ngoài ra, tỉnh tiếp tục triển khai việc đánh giá, lựa chọn “vườn vải đẹp” theo các tiêu chí cụ thể, gắn với quảng bá, tiêu thụ sản phẩm và phát triển du lịch trải nghiệm, qua đó từng bước nâng cao giá trị kinh tế của quả vải.

Trong bối cảnh sản lượng giảm sâu, việc giá vải sớm duy trì ở mức cao được kỳ vọng sẽ phần nào bù đắp thiệt hại cho người trồng. Tuy nhiên, về lâu dài, ngành nông nghiệp địa phương xác định cần tiếp tục thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao chất lượng sản xuất và mở rộng thị trường tiêu thụ theo hướng bền vững, nhằm giữ vững giá trị và thương hiệu vải thiều trên thị trường.