World Cup 2026: Cơn say tỉnh táo

Quán xá trang hoàng cho ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Ảnh: Hương Giang - PV TTXVN

Ngay giữa cơn sốt World Cup, phần đông vẫn không thật sự tin đội tuyển của mình sẽ lên ngôi. Đó là tâm thế của một dân tộc đã quá quen với những mùa Hè kết thúc trong tiếc nuối, và vì thế học cách yêu đội nhà nhưng luôn để hờ một lối thoát cho trái tim.

Sự thận trọng ấy không phải vô cớ. Suốt 6 thập niên kể từ chức vô địch duy nhất năm 1966, tuyển Anh đã nhiều lần đến rất gần rồi lại dừng bước, để rồi mỗi kỳ giải mới, người hâm mộ vừa hy vọng vừa tự nhắc mình đừng hy vọng quá nhiều.

Nghịch lý nằm ở chỗ chính những người hâm mộ dè dặt ấy lại đang được mời gọi tiêu xài như thể chiến thắng đã cầm chắc. Hồi tháng 3/2026, FIFA công bố một báo cáo ước tính kỳ giải năm nay sẽ bơm khoảng 41 tỷ USD vào GDP toàn cầu.

Tại Anh, khảo sát của GlobalData ước tính riêng vòng bảng sẽ giúp ngành nhà hàng - khách sạn và bán lẻ tăng thêm 1,8 tỷ bảng (gần 2,4 tỷ USD), và con số này sẽ tăng gấp đôi lên 3,8 tỷ bảng nếu tuyển Anh vào tới chung kết. Mọi dự báo đều được neo vào một chữ "nếu" mà chính người trong cuộc không dám chắc.

Các quán pub - không gian sinh hoạt cộng đồng đặc trưng của người Anh - là nơi niềm lạc quan ấy được biểu diễn rõ nhất. Hiệp hội Bia và pub Anh tính rằng sẽ có thêm 55 triệu vại bia (khoảng 31 triệu lít) được rót nếu đội nhà đi tới trận cuối.

Lượng đặt chỗ cho trận mở màn đã tăng 184% so với cùng ngày năm ngoái, thời điểm không có giải đấu nào. Người ta đến sớm để giữ chỗ, nán lại lâu và đi thành nhóm -  phần lớn xem trận của Anh tại quán cùng bạn bè, người thân. Lễ hội tiêu dùng vẫn diễn ra trọn vẹn, chỉ là nó được dựng trên một niềm lạc quan mà nhiều người tham gia không thật lòng tin tưởng.

Và đây là chỗ đáng để dừng lại: khi trái bóng đã lăn trên sân cỏ, thực tế đang kể một câu chuyện điềm tĩnh hơn nhiều so với những cảnh báo trước giải. Suốt nhiều tuần, hết hãng nghiên cứu này đến công ty kia dự báo về một làn sóng nghỉ ốm khổng lồ làm tê liệt công sở.

Nhưng lịch sử của các kỳ giải trước lại không ủng hộ những con số đáng sợ ấy. Thống kê của Cơ quan Y tế Quốc gia Anh (NHS England) cho thấy qua tất cả các giải lớn kể từ World Cup 2010, tỷ lệ nghỉ ốm của nhân viên y tế chỉ nhích cao hơn khoảng 0,05 điểm phần trăm trong mùa giải so với năm trước, tương đương hơn 280.000 giờ làm việc bị mất -  một con số khiêm tốn đến bất ngờ.

Hình ảnh những ngôi sao bóng đá thế giới trên ô kính các cửa hàng tại London. Ảnh: Hương Giang - PV TTXVN

Thậm chí, khảo sát của trang tuyển dụng CV-Library cho thấy chỉ 2% người lao động thừa nhận sẽ viện cớ nghỉ ốm sau một trận đá khuya, trong khi gần 25% chọn xin nghỉ phép đàng hoàng. Người Anh, hóa ra, vừa hoài nghi đội tuyển của mình, vừa chừng mực và trung thực hơn nhiều so với hình ảnh mà các nhà phân tích đưa ra.

Ngay cả niềm say mê trước màn hình cũng đang nguội dần một cách lặng lẽ. Trận chung kết Giải vô địch Bóng đá châu Âu 2024 (EURO 2024) đạt 23,8 triệu người xem - chưa tới 40% dân số Anh khi đó, và đã giảm rõ so với 31 triệu người, tức 55% dân số, từng dõi theo trận chung kết EURO 2020.

Cơn cuồng nhiệt tập thể, thứ từng đưa các trận cầu lên hàng sự kiện truyền hình được xem nhiều nhất lịch sử nước Anh, đang co lại thành một thói quen riêng tư hơn: phòng khách, gia đình, những đêm khuya lặng lẽ.

Thứ duy nhất người Anh trao cho đội tuyển một cách hào phóng, không tính toán, có lẽ là tên những đứa con. Sau kỳ EURO gần nhất, cái tên Jude - theo tiền vệ Jude Bellingham - tăng 17% chỉ trong một năm. Đó là một cách gửi gắm khác, dài hạn và không hoàn lại: khi chưa dám tin vào chiếc cúp, người ta vẫn đặt niềm hy vọng vào một thế hệ mang tên những người hùng của mình.

Nước Anh bước vào mùa Hè này đúng như bản tính vốn có: nồng nhiệt mà chừng mực, hy vọng mà phòng xa. Cơn say bóng đá là có thật, tiền vẫn được tiêu, bia vẫn được rót, các gia đình vẫn quây quần bên màn hình lúc nửa đêm.

Chỉ là, khi người hâm mộ đã quen với việc trái tim mình tan vỡ, niềm tin được trao đi một cách dè dặt - vừa đủ để cùng nhau vui, nhưng luôn chừa lại một khoảng, để nếu có thất vọng thì cũng không quá đau.