Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là sự sụt giảm nghiêm trọng của dòng xe sử dụng động cơ đốt trong dưới tác động của "cú sốc" giá dầu, trong khi nhu cầu xe điện không đủ sức tạo đà cứu vãn.

Sự chững lại của thị trường ô tô - một trong những khoản chi tiêu lớn nhất của hộ gia đình - đang gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với toàn bộ nền kinh tế Trung Quốc. Tính chung bốn tháng đầu năm 2026, doanh số bán xe đã sụt giảm tới 18,5%. Hiệp hội Đại lý Ô tô Trung Quốc (CADA) lý giải tình trạng người dân thắt chặt hầu bao bắt nguồn từ hai yếu tố: tăng trưởng kinh tế chậm lại gây áp lực lên việc làm và thu nhập, cùng với đà tăng vọt của giá nhiên liệu làm suy yếu tâm lý tiêu dùng.

Cụ thể hơn, dữ liệu của Hiệp hội Xe khách Trung Quốc (PCA) cho thấy lượng xe động cơ đốt trong bán ra trong tháng 4/2026 đã "bốc hơi" tới 1/3. Doanh số dòng xe năng lượng mới - bao gồm xe điện (EV) và xe lai sạc điện (hybrid) cũng ghi nhận mức giảm 6,8%.

Mặc dù giá xăng dầu đắt đỏ, doanh số EV vẫn không thể bứt phá do chịu tác động tiêu cực từ việc chính phủ cắt giảm các chính sách trợ cấp đổi xe cũ, đồng thời áp dụng thuế mua hàng trở lại. Tuy nhiên, điểm sáng hiếm hoi là đà lao dốc mạnh của xe xăng đã đẩy tỷ trọng xe EV trong tổng doanh số xe bán mới tại Trung Quốc lên mức cao kỷ lục hơn 60%.

Trái ngược với bức tranh u ám trong nước, thị trường xuất khẩu lại ghi nhận sự bùng nổ với mức tăng trưởng lên tới 112% nhờ lượng xe năng lượng mới xuất khẩu tăng mạnh. Sự phân hóa này thể hiện rõ trong kết quả kinh doanh của các "ông lớn" ngành xe. Đơn cử, hãng xe BYD ghi nhận doanh số nội địa giảm 16% trong tháng 4 và là tháng giảm thứ tám liên tiếp, nhưng doanh số xuất khẩu lại tăng vọt 71%.

Nhưng bất chấp điểm sáng từ hoạt động xuất khẩu, áp lực tài chính đối với các nhà sản xuất vẫn hiện hữu. Theo nhóm chuyên gia phân tích từ ngân hàng đầu tư Morgan Stanley, các hãng xe điện như Nio và Xpeng nhiều khả năng sẽ báo lỗ trở lại trong quý I/2026, đánh mất thành quả lợi nhuận vừa đạt được vào cuối năm ngoái.

Giới phân tích nhận định, đà phục hồi hoạt động trong quý II của ngành ô tô Trung Quốc sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào lưu lượng khách dịp lễ, lượng đơn đặt hàng và hiệu ứng từ các đợt ra mắt sản phẩm mới.