Theo Hiệp hội xuất khẩu gạo Thái Lan, triển vọng xuất khẩu gạo của quốc gia Đông Nam Á trong nửa cuối năm nay vẫn còn nhiều bất ổn do điều kiện khí hậu và xung đột địa chính trị có thể ảnh hưởng đáng kể đến khối lượng thương mại.

Số liệu từ Hiệp hội cho thấy Thái Lan đã xuất khẩu khoảng 2,2 triệu tấn gạo trong 4 tháng đầu năm, trong khi Cục Ngoại thương (DFT) thuộc Bộ Thương mại dự báo Thái Lan sẽ xuất khẩu 7 triệu tấn gạo trong năm nay.

Giá gạo trắng 5% tấm của Ấn Độ hiện ở mức 340 USD/tấn, trong khi gạo trắng 5% tấm của Thái Lan ở mức 420 USD/tấn. Ông Chookiat Ophaswongse, Chủ tịch danh dự của Hiệp hội xuất khẩu gạo Thái Lan, cho biết khoảng cách giá lớn giữa gạo Ấn Độ và gạo Thái Lan đã cho phép các nhà xuất khẩu Ấn Độ chiếm thị phần lớn hơn tại thị trường châu Phi, tạo ra thách thức cho xuất khẩu gạo của Thái Lan.

Theo DFT, năm 2025, Iraq là thị trường xuất khẩu gạo lớn nhất của Thái Lan, nhập khẩu 1 triệu tấn, tiếp theo là Nam Phi với 880.000 tấn và Mỹ với 820.000 tấn.

Tuy vậy, việc eo biển Hormuz bị phong tỏa do xung đột Trung Đông đã làm gián đoạn xuất khẩu gạo của Thái Lan sang Iraq. Trong 4 tháng đầu năm 2026, mới chỉ có khoảng 90.000 tấn gạo đã được vận chuyển đến Iraq.

Ông Chookiat đánh giá triển vọng cho nửa cuối năm rất khó khăn và sẽ bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố. Nếu eo biển được mở cửa và Iraq nối lại nhập khẩu gạo từ Thái Lan, một lượng lớn đơn đặt hàng có thể đẩy nhu cầu lên cao trong nửa cuối năm.

Ông cũng lưu ý rằng nếu hiện tượng El Niño xảy ra trong năm nay có thể sẽ ảnh hưởng đến sản lượng gạo trên khắp Đông Nam Á, vì hiện tượng này thường mang đến hạn hán và sóng nhiệt cho khu vực. Trên thực tế, hầu hết các cánh đồng lúa ở Thái Lan vẫn phụ thuộc vào lượng mưa hơn là hệ thống thủy lợi.

Bên cạnh đó, xung đột ở Trung Đông đã đẩy giá phân bón lên cao, làm tăng chi phí cho nông dân. Kết quả là, nông dân có thể giảm lượng phân bón sử dụng, dẫn đến năng suất thấp hơn và giá gạo có thể tăng nhẹ. Ông cho rằng  việc Malaysia và Philippines đang tăng đơn đặt hàng có thể là một phần trong nỗ lực tích trữ gạo để chuẩn bị cho các rủi ro liên quan đến khí hậu.

Mặc dù triển vọng không chắc chắn, ông Chookiat cho biết, ông lạc quan rằng Thái Lan sẽ đạt được mục tiêu xuất khẩu 7 triệu tấn gạo trong năm nay. Ông kêu gọi chính phủ áp dụng chiến lược dài hạn để giải quyết những thách thức của ngành, tập trung vào việc giảm chi phí sản xuất, tăng năng suất, phát triển các giống lúa mới và tìm kiếm các thị trường xuất khẩu mới.