UBND TP. Hồ Chí Minh vừa chấp thuận chủ trương thuê thiết bị giám sát hành trình đối với khoảng 480 tàu cá chưa đủ điều kiện hoạt động nhằm tăng cường quản lý, ngăn ngừa nguy cơ khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), góp phần cùng cả nước sớm gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC).

Theo đó, UBND thành phố thống nhất chủ trương theo đề xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường về việc thuê dịch vụ công nghệ thông tin phục vụ giám sát các tàu cá không đủ điều kiện về hồ sơ pháp lý hoặc thiết bị an toàn kỹ thuật.

UBND Thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Tài chính, UBND các xã, phường ven biển có tàu cá và Đặc khu Côn Đảo tổ chức lựa chọn thiết bị giám sát hành trình đảm bảo chất lượng, đúng quy định, đạt hiệu quả cao và tiết kiệm kinh phí; đồng thời, tránh thất thoát ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó, Sở Tài chính có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra việc lập hồ sơ thanh quyết toán theo quy định; các đơn vị liên quan chủ động phối hợp để triển khai nhiệm vụ đúng tiến độ.

Sau 8 năm triển khai Luật Thủy sản năm 2017 và thực hiện nhiều giải pháp chống khai thác IUU, TP. Hồ Chí Minh đã đạt được những kết quả tích cực. Tuy nhiên, hiện trên địa bàn thành phố vẫn còn khoảng 10% tàu cá chưa đủ điều kiện hoạt động do thiếu hồ sơ pháp lý hoặc chưa đảm bảo các yêu cầu về thiết bị an toàn kỹ thuật. Đây là nhóm tàu có nguy cơ cao phát sinh vi phạm IUU, ảnh hưởng đến nỗ lực chung của cả nước trong việc khắc phục cảnh báo “Thẻ vàng” của EC.

Trong thời gian qua, công tác quản lý các tàu cá chưa đủ điều kiện chủ yếu được thực hiện thủ công thông qua việc kiểm tra trực tiếp tại nơi neo đậu hoặc yêu cầu chủ tàu gửi hình ảnh, vị trí tàu qua ứng dụng Zalo. Tuy nhiên, cách làm này bộc lộ nhiều hạn chế như: tốn nhân lực, chi phí đi lại và khó kiểm soát chính xác hoạt động của tàu, đặc biệt với những phương tiện neo đậu ngoài địa bàn thành phố. Thực tế kiểm tra cho thấy đã có trường hợp không tìm thấy tàu cá theo vị trí và hình ảnh được gửi, gây khó khăn cho công tác giám sát.

Trước thực tế trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất triển khai thuê dịch vụ công nghệ thông tin trọn gói để quản lý nhóm tàu này. Hệ thống dự kiến bao gồm thiết bị giám sát hành trình, phần mềm quản lý, hạ tầng kỹ thuật và nhân sự vận hành. Thiết bị có thể xác định vị trí tàu, hướng di chuyển và phát hiện các trường hợp tàu rời khỏi vị trí neo đậu, bị can thiệp thiết bị hoặc thiết bị sắp hết pin. Dự kiến tổng kinh phí ước tính 2,88 tỷ đồng từ ngân sách thành phố và thanh toán theo tháng.

Hệ thống giám sát sau khi được triển khai sẽ cho phép theo dõi vị trí tàu cá liên tục 24/7, hỗ trợ cơ quan quản lý phát hiện kịp thời các trường hợp tàu di chuyển trái phép hoặc có dấu hiệu vi phạm; đồng thời, dữ liệu thu thập từ hệ thống cũng giúp hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý lâu dài, nâng cao hiệu quả quản lý đội tàu.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh, việc ứng dụng công nghệ trong giám sát các tàu cá chưa đủ điều kiện không chỉ giúp giảm chi phí và nhân lực so với phương thức quản lý thủ công trước đây mà còn nâng cao tính minh bạch, chính xác trong quản lý nghề cá. Qua đó, góp phần ngăn chặn nguy cơ vi phạm IUU, đáp ứng các yêu cầu của Liên minh châu Âu và thúc đẩy phát triển bền vững ngành thủy sản của thành phố trong thời gian tới./.