Kết quả thu ngân sách khởi sắc ngay từ tháng đầu năm được xem là tín hiệu tích cực, song cũng đặt ra yêu cầu cải cách mạnh mẽ trong tổ chức thực hiện.

Theo Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn trong tháng 1/2026 đạt khoảng 105.082 tỷ đồng, tương đương khoảng 13% dự toán năm và tăng hơn 10% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, việc triển khai các chính sách miễn, giảm một số khoản thu tiếp tục phát huy hiệu quả, góp phần hỗ trợ hoạt động đầu tư, sản xuất – kinh doanh, qua đó tạo dư địa cho tăng trưởng các nguồn thu ngân sách. Nhờ đó, nhiều sắc thuế chủ lực trong tháng 1 đều đạt và vượt tiến độ thu bình quân theo dự toán Hội đồng nhân dân Thành phố giao.

Cụ thể, thuế thu nhập doanh nghiệp ước đạt 42.264 tỷ đồng, hoàn thành 30,2% dự toán năm; thuế giá trị gia tăng đạt 16.501 tỷ đồng, tương ứng 11,3%; thuế tiêu thụ đặc biệt đạt 4.177 tỷ đồng, bằng 10,9% dự toán. Ngoài ra, các khoản thu từ cổ tức, lợi nhuận được chia, xổ số kiến thiết, phí và lệ phí đều ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số so với cùng kỳ.

Ở chiều ngược lại, các khoản thu liên quan đến đất đai như tiền sử dụng đất và tiền thuê đất vẫn đạt tỷ lệ thấp so với dự toán, phản ánh diễn biến thận trọng của thị trường bất động sản trong giai đoạn đầu năm.

Năm 2026, dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh lần đầu tiên được giao ở mức 804.775 tỷ đồng. Trên cơ sở kết quả thu kỷ lục 800.043 tỷ đồng năm 2025, ngày 1/1/2026, UBND Thành phố đã ban hành Quyết định số 63/QĐ-UBND điều chỉnh chỉ tiêu dự toán thu, chi ngân sách năm 2026.

Theo đó, dự toán thu ngân sách của TP. Hồ Chí Minh được điều chỉnh lên 807.526 tỷ đồng, chiếm gần 30% tổng dự toán thu ngân sách cả nước năm 2026. Trong số đó, thu nội địa là 591.426 tỷ đồng, tương đương 26,9% tổng dự toán thu nội địa cả nước; thu dầu thô là 39.500 tỷ đồng và thu từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 176.500 tỷ đồng.

Tại hội nghị kinh tế – xã hội tổ chức ngày 4/2, ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh cho biết, nhằm tạo dư địa cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, thành phố phấn đấu tăng thu ngân sách khoảng 20%, tương ứng quy mô thu gần 1 triệu tỷ đồng trong năm 2026.

Theo lãnh đạo UBND Thành phố, đây là mục tiêu đầy thách thức, nhưng có cơ sở để đạt được nếu triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp ngay từ đầu năm. Theo đó, các sở, ngành liên quan, đặc biệt là Sở Tài chính, cơ quan thuế và hải quan, được yêu cầu xây dựng kế hoạch cụ thể trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách.

Một trong những giải pháp trọng tâm được lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh là các sở, ngành cần đẩy nhanh tiến độ tiếp nhận và xử lý dự án đầu tư. Các dự án đã được chấp thuận cần sớm hoàn tất thủ tục giải ngân, giải phóng mặt bằng, đánh giá tác động môi trường và giao đất, nhằm tạo nguồn thu ban đầu từ đất đai; đồng thời giúp doanh nghiệp nhanh chóng đi vào sản xuất – kinh doanh, hình thành các nguồn thu thuế bền vững.

Thành phố cũng yêu cầu tận dụng tối đa các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 260/2025/QH15 sửa đổi Nghị quyết số 98/2023/QH15 về thí điểm một số cơ chế đặc thù phát triển TP. Hồ Chí Minh và Nghị quyết số 188/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh. Qua đó rút ngắn thời gian xử lý thủ tục từ vài năm xuống còn vài tháng, thậm chí vài ngày, giúp tháo gỡ các điểm nghẽn kéo dài trong triển khai dự án, nhất là đối với các dự án chiến lược.

Ở góc độ ngành liên quan, ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh cho biết, đơn vị đang phối hợp chặt chẽ với Sở Tài chính để đẩy nhanh việc xác định giá đất cho các dự án đầu tư. Năm 2026, Thành phố được giao chỉ tiêu thu từ đất đai khoảng 62.000 tỷ đồng và phấn đấu hoàn thành trong quý III, qua đó chủ động chuẩn bị cho việc xây dựng kế hoạch ngân sách cho năm 2027.

Để thực hiện mục tiêu này, ngay từ đầu năm 2026, Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh và Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố đã thống nhất danh mục 61 dự án phải tổ chức xác định giá đất trong năm. Đây được xem là giải pháp trọng tâm nhằm vừa tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước, vừa tháo gỡ vướng mắc thủ tục đất đai và đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận cho người dân, doanh nghiệp. Riêng trong tháng 1/2026, thu từ đất đai đạt 6.624 tỷ đồng, chiếm khoảng 6,3% tổng thu ngân sách của thành phố.