Đây là chuyến thăm đầu tiên của một Tổng thống Mỹ tới Trung Quốc trong gần 1 thập kỷ qua, diễn ra vào thời điểm then chốt đối với mối quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Phát biểu trước báo giới trước khi rời Washington, Tổng thống Trump cho biết sẽ có “cuộc trao đổi dài” với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (Xi Jinping) về vấn đề Iran, song ông cũng giảm nhẹ những khác biệt giữa hai bên về vấn đề liên quan đến nước Cộng hòa Hồi giáo. Ông Trump khẳng định Mỹ sẽ giải quyết vấn đề Iran “bằng biện pháp hòa bình hoặc theo cách khác”.

Đây là chuyến thăm đầu tiên của ông Trump đến Trung Quốc kể từ chuyến công du cấp nhà nước hồi năm 2017 trong nhiệm kỳ đầu tiên.

Để chuẩn bị cho chuyến thăm của Tổng thống Mỹ, Bắc Kinh đã siết chặt kiểm soát an ninh từ ngày 12/5, khi cảnh sát giám sát các nút giao thông lớn và kiểm tra giấy tờ tùy thân của hành khách đi tàu điện ngầm.

Theo lịch trình, hai nhà lãnh đạo sẽ tiến hành các cuộc hội đàm quan trọng trong các ngày 14-15/5, cùng nhiều hoạt động cấp nhà nước như quốc yến và tiệc trà.

Theo Nhà Trắng, tháp tùng ông Trump trong chuyến thăm lần này có nhiều lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ, trong đó có Giám đốc điều hành Tesla Elon Musk và Giám đốc điều hành Apple Tim Cook.

Do đó, giới chuyên gia nhận định cạnh tranh chiến lược về trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ là chủ đề bao trùm cuộc gặp giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Trump, dù hai bên đều chia sẻ lo ngại về những rủi ro mà công nghệ này có thể gây ra.

Theo các nhà phân tích, cả Mỹ và Trung Quốc đều quan ngại AI có thể bị lợi dụng để phát triển vũ khí sinh học, tấn công mạng hoặc phá hoại hạ tầng trọng yếu. Vì vậy, nhiều chuyên gia chính sách cho rằng hai cường quốc cần thảo luận các cơ chế kiểm soát rủi ro, trong đó có khả năng thiết lập đường dây nóng nhằm giảm leo thang khi xảy ra khủng hoảng liên quan AI.

Ông Chen Liang, nhà sáng lập Strategic Times Consulting, nhận định khó kỳ vọng các “đột phá lớn” trong chuyến thăm lần này. Tuy nhiên, nếu hai bên có thể gác lại các vấn đề nhạy cảm nhất và thiết lập các cơ chế hợp tác theo nguyên tắc rõ ràng, đây vẫn sẽ là bước tiến đáng chú ý.

Trong khi đó, chuyên gia phân tích AI Grace Shao cho rằng sự gắn kết giữa Mỹ và Trung Quốc trong lĩnh vực AI hiện vẫn rất sâu sắc, từ nhân lực, vốn đầu tư đến chuỗi cung ứng. Theo bà, ý tưởng “tách rời hoàn toàn” giữa hai nền kinh tế trong lĩnh vực này là không thực tế trong tương lai gần.

Quan hệ thương mại Mỹ-Trung thời gian qua tiếp tục nhiều biến động.

Thâm hụt thương mại lớn của Mỹ với Trung Quốc từ lâu là vấn đề khiến ông Trump không hài lòng. Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông từng áp đặt hàng loạt mức thuế đối với hàng hóa Trung Quốc. Hai bên hiện duy trì thỏa thuận “đình chiến” kéo dài một năm trong cuộc chiến thuế quan đạt được trong cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập Cận Bình tại Hàn Quốc hồi tháng 10 năm ngoái./.