Ngày 15/4, nhận lời mời của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã tham dự Hội nghị Thượng đỉnh trực tuyến Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á (AZEC) mở rộng về tự chủ năng lượng do Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae chủ trì.

Hội nghị có sự tham dự của các nhà lãnh đạo từ 15 nước, trong đó có 10 nước thành viên AZEC gồm Nhật Bản, Australia, Brunei, Campuchia, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam; 5 nước khách mời là Hàn Quốc, Bangladesh, Ấn Độ, Sri Lanka, Đông Timor và lãnh đạo Ngân hàng phát triển châu Á (ADB), Tổ chức Năng lượng quốc tế (IEA).

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae nhấn mạnh, Hội nghị được tổ chức nhằm ứng phó với sự đứt gãy chuỗi cung ứng năng lượng và bảo đảm an ninh năng lượng của các nước châu Á do ảnh hưởng từ sự gián đoạn nguồn cung năng lượng. Thủ tướng Takaichi Sanae công bố Nhật Bản quyết định dành gói tài chính 10 tỷ USD để hỗ trợ đa dạng hóa nguồn cung năng lượng cho các nước châu Á, tập trung vào các biện pháp ứng phó khẩn cấp như mua sắm vật tư và duy trì chuỗi cung ứng, tăng cường khả năng phục hồi kinh tế, năng lượng trong dài hạn. Thủ tướng Takaichi Sanae cũng đề xuất nâng cấp sáng kiến AZEC lên AZEC 2.0 nhằm đảm bảo an ninh năng lượng và gia tăng tính tự cường của các nền kinh tế châu Á.

Tại Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhận định cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay không chỉ xuất phát từ những biến động ngắn hạn mà còn phản ánh những mất cân đối mang tính cấu trúc, cùng sự gia tăng cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia, nhất là trong việc tiếp cận các nguồn tài nguyên năng lượng. Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng giải pháp căn cơ không chỉ là đa dạng hóa nguồn cung năng lượng mà cần tăng cường tin cậy chiến lược, thúc đẩy hợp tác, đối thoại, giải quyết tranh chấp thông qua các biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế.

Thủ tướng khẳng định Việt Nam đang nỗ lực hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, xác định phát triển năng lượng tái tạo và chuyển đổi xanh là một ưu tiên chiến lược. Thủ tướng đề xuất 3 định hướng hợp tác quan trọng để giải quyết các vấn đề năng lượng và duy trì chuỗi cung ứng. Thứ nhất, trong ngắn hạn, các nước cần tăng cường hợp tác và phối hợp chính sách nhằm đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, thuận lợi hóa thương mại và duy trì ổn định, thông suốt các chuỗi cung ứng nhất là về năng lượng và lương thực. Thứ hai, trong trung và dài hạn, cần nâng cao tự chủ chiến lược và năng lực chống chịu của các nền kinh tế thông qua phát triển hạ tầng năng lượng đồng bộ, tăng cường dự trữ chiến lược và đẩy mạnh chuyển giao công nghệ. Thứ ba, cần đẩy nhanh triển khai hiệu quả, thực chất các dự án hợp tác trong khuôn khổ AZEC, phù hợp với năng lực và điều kiện thực tiễn của từng quốc gia.

Thủ tướng Lê Minh Hưng bày tỏ ủng hộ sáng kiến nâng cấp AZEC lên AZEC 2.0 và khẳng định Việt Nam cam kết sẽ tiếp tục chủ động, tích cực phối hợp chặt chẽ cùng Nhật Bản cùng các đối tác trong triển khai hiệu quả sáng kiến của AZEC để cùng nhau kiến tạo một tương lai xanh hơn, bền vững hơn, thịnh vượng hơn cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Lãnh đạo các nước và Tổ chức quốc tế hoan nghênh sáng kiến của Nhật Bản chủ trì tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh trực tuyến về tự chủ năng lượng trong bối cảnh hiện nay; bày tỏ lo ngại sự đứt gãy chuỗi cung ứng và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo các tuyến lưu thông hàng hóa trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế. Các nhà lãnh đạo đánh giá cao sự hỗ trợ của Nhật Bản đối với các nước châu Á, ủng hộ sáng kiến AZEC 2.0 và khẳng định mong muốn hợp tác chặt chẽ với Nhật Bản để thúc đẩy tăng cường chuỗi cung ứng, đảm bảo an ninh năng lượng.

Thủ tướng Nhật Bản cảm ơn bài phát biểu sâu sắc, phù hợp với tình hình hiện nay và các đề xuất của lãnh đạo Việt Nam và các nước, đồng thời cho biết sẽ giao cơ quan liên quan của Nhật Bản khẩn trương trao đổi với các nước để sớm cụ thể hóa những sáng kiến trên.