Thị trường tài chính sáu tháng đầu năm 2023 đã diễn ra sôi động, đánh dấu bằng bước nhảy vọt của nhóm cổ phiếu công nghệ nhờ sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), dòng chảy đầu tư của thị trường hàng hóa và sự trở lại của tiền điện tử, bên cạnh đó là một loạt vụ sụp đổ trong lĩnh vực ngân hàng nghiêm trọng nhất kể từ vụ phá sản vào năm 2008 của ngân hàng Lehman Brothers (Mỹ).

Xuyên suốt các sự kiện này là sự gia tăng không ngừng của lãi suất gây tác động đến thị trường, kéo dài từ năm 2022. Kết quả là giá trị của chứng khoán thế giới đã tăng 12%, tương đương 6.000 tỷ USD.

Các nhà phân tích cho biết phần lớn giá trị cổ phiếu tăng nhờ ChatGPT - một loại AI cho phép người dùng tương tác với trợ lý ảo bằng ngôn ngữ tự nhiên – thúc đẩy những gã khổng lồ công nghệ “tận hưởng” mức tăng giá trị cổ phiếu lên đến 70%, trong đó Apple, Microsoft, Alphabet - công ty mẹ của Google, Amazon và Netflix đã kiếm được từ 35% -50%.

Tương tự, cổ phiếu của Meta – công ty mẹ của Facebook và Twitter - và Tesla đã tăng hơn gấp đôi, trong khi nhu cầu về chip bán dẫn AI đã giúp cổ phiếu Nvidia tăng cao hơn 180%, nhanh chóng đưa công ty này lọt vào nhóm câu lạc bộ ưu tú của các công ty Mỹ có giá trị thị trường đạt 1.000 tỷ USD.

Trevor Greetham, nhà quản lý thuộc Quỹ Royal London Asset Management, lưu ý sự bùng nổ của nhóm cổ phiếu công nghệ có thể là một bong bóng. Giá trị cổ phiếu của các công ty công nghệ hiện đang cao hơn khoảng 40% so với doanh thu thực tế mà các công ty này kiếm được.

Tại Nhật Bản, chỉ số Nikkei trung bình đã ghi nhận thành tích xuất sắc trong năm nay khi tăng 16% tính theo đồng USD hoặc 26% tính theo đồng yen, thiết lập mức tăng trưởng tốt nhất trong một thập kỷ.

Trái phiếu ở El Salvador, quốc gia đang phải đối mặt với tình trạng vỡ nợ, đã mang lại mức lợi nhuận khổng lồ 58%. Trái phiếu Sri Lanka đem lại lợi nhuận 34%, Zambia với 24%. Đặc biệt, Ukraine, Pakistan và Argentina vỡ nợ hàng loạt, nhưng trái phiếu vẫn đem lại lợi nhuận 19%.

Ông Viktor Szabo, giám đốc mảng đầu tư của công ty Abrdn nhận định khoảng một nửa số tiền lỗ năm ngoái đã được bù đắp trong năm nay và tất cả đều diễn ra chỉ trong vài tháng đầu năm.

Trên thị trường kim loại quý, giá vàng đã tăng trung bình 5% trong khi lợi suất trái phiếu chính phủ tăng 3% -6%, trong khi các quốc gia bị thiệt hại nặng nề nhất về tài chính trên thế giới đã đạt được một số kết quả tích cực.

Trên thị trường tiền tệ, giá trị của đồng USD đã ổn định hơn, trong khi đồng yen của Nhật Bản và đồng nhân dân tệ (NDT) của Trung Quốc giảm lần lượt 9% và gần 5%.

Thị trường điện tử có xu hướng tăng, sau khi đồng bitcoin phục hồi mạnh mẽ, tăng vọt hơn 80% theo kiểu biến động điển hình, bất chấp các vụ việc liên quan tới sàn giao dịch Binance và Coinbase.

Các ngân hàng trung ương trên toàn cầu có tổng cộng 90 lần tăng lãi suất kể từ đầu năm nay đến hiện tại cao hơn gấp nhiều lần so với 17 lần cắt giảm lãi suất. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã tăng lãi suất thêm 500 điểm cơ bản (từ mức gần bằng 0 vào năm ngoái).

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) tăng lãi suất thêm 400 điểm cơ bản và nhiều nền kinh tế đang phát triển khác cũng đã hành động nhiều hơn thế. Ngay cả Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) vốn duy trì các thiết lập tiền tệ siêu lỏng có thể đang tiến gần đến thời điểm phài điều chỉnh chính sách tiền tệ.

Bà Milla Savova, nhà chiến lược tại ngân hàng BofA, cảnh báo quan điểm “diều hâu” của các ngân hàng trung ương đang đẩy các nền kinh tế đến bờ vực. Bà nhấn mạnh động thái liên tục tăng lãi suất có thể được coi là một sai lầm chính sách khi các ngân hàng trung ương nhìn lại trong những năm tới.

Giá khí đốt tự nhiên của châu Âu trong 6 tháng đầu năm nay giảm 51%, giá dầu giảm 13% và giá lúa mì và ngô giảm mạnh đều mang lại hy vọng rằng lạm phát toàn cầu sẽ nhanh chóng hạ nhiệt./.