Thâm hụt thương mại của Nhật Bản trong tháng 5/2023 đã giảm 42% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 1.370 tỷ yen (9,8 tỷ USD), phần lớn là do chi phí nhập khẩu nhiên liệu giảm, trong khi tốc độ tăng trưởng xuất khẩu chậm lại, gây “áp lực” cho tăng trưởng kinh tế quốc gia.

Dữ liệu do Bộ Tài chính Nhật Bản công bố ngày 15/6 cho thấy, trong tháng Năm, nhập khẩu đạt 8.670 tỷ yen, giảm 9,9%. Xuất khẩu tăng 0,6%, lên 7.290 tỷ yen, ghi nhận mức cao kỷ lục so với các tháng Năm trước đây, nhờ đồng yen giảm giá. Mặc dù có sự cải thiện cán cân xuất nhập khẩu rõ rệt, nhưng Nhật Bản vẫn giữ thâm hụt thương mại tháng thứ 22 tháng liên tiếp, phản ánh rõ hơn sự phụ thuộc lớn của nước này vào nhập khập, do khan hiếm tài nguyên.

Dữ liệu sơ bộ chỉ ra rằng các hoạt động xuất khẩu ô tô và máy móc sang Mỹ đã đóng góp phần lớn vào tổng kim ngạch xuất khẩu của Nhật Bản, ngay cả khi kim ngạch xuất khẩu thiết bị và linh kiện điện tử cần thiết để sản xuất chất bán dẫn đang giảm. Nhưng chi phí nhập khẩu dầu thô, than đá và khí đốt tự nhiên giảm, sau một năm giá của các mặt hàng này tăng đột biến do ảnh hưởng từ cuộc xung đột Nga - Ukraine, đã hỗ trợ giảm giá trị nhập khẩu, kéo theo thâm hụt thương mại của Nhật Bản được thu hẹp.

Ông Yuichi Kodama, nhà kinh tế trưởng tại Viện nghiên cứu Meiji Yasuda, nhận định việc cải thiện chuỗi cung ứng toàn cầu đã thúc đẩy xuất khẩu ô tô - lĩnh vực thế mạnh của Nhật Bản. Tuy nhiên, một điều dễ nhận thấy là tăng trưởng xuất khẩu nói chung đang mất dần động lực, đặc biệt là khi những dự báo ban đầu về sự tăng trưởng yếu của Mỹ và nhu cầu tăng mạnh của Trung Quốc sau khi nước này mở cửa trở lại sau đại dịch COVID-19 đã “không trở thành hiện thực”.

Trong tháng Năm, Nhật Bản đạt thăng dư thương mại 434,89 tỷ yen với Mỹ, trong đó xuất khẩu tăng 9,4% lên 1.370 tỷ yen và nhập khẩu tăng 1,5% lên 938,89 tỷ yen. Nhưng với Trung Quốc, Nhật Bản thâm hụt thương mại 540,55 tỷ yen, ghi nhận tháng thứ 26 thâm hụt liên tiếp, do nhập khẩu giảm 5,9% xuống 1.880 tỷ yen và xuất khẩu giảm 3,4% xuống 1.340 tỷ yen.

Với các nước còn lại ở châu Á, bao gồm cả Trung Quốc, Nhật Bản thâm hụt thương mại 105,16 tỷ yen, đánh dấu lần đầu tiên nước này rơi vào tình trạng thâm hụt thương mại với cả khu vực trong 4 tháng trở lại đây. Tương tự, thương mại Nhật Bản và Liên minh châu Âu cũng thâm hụt 141,03 tỷ yen.

Quý I/2023, nền kinh tế Nhật Bản ghi nhận tăng trưởng quý thứ hai liên tiếp, bất chấp lực cản từ xuất khẩu yếu. Các nhà kinh tế kỳ vọng mức tăng trưởng khiêm tốn sẽ tiếp tục trong quý II/2023, nhờ tiêu dùng và chi tiêu vốn tương đối ổn định, mặc dù tình hình kinh tế của hai cường quốc Mỹ và Trung Quốc chưa có sự chắc chắn./.