Ngày 15/6, Cơ quan Thống kê New Zealand công bố dữ liệu Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) quý I/2023 có mức tăng trưởng âm 0,1%. Trước đó, “xứ kiwi” cũng chứng kiến mức tăng trưởng âm 0,7% trong quý IV/2022. Sự suy giảm xảy ra trong bối cảnh Ngân hàng Dự trữ New Zealand (RBNZ - tức ngân hàng trung ương) đã thực hiện một trong những chu kỳ tăng lãi suất mạnh mẽ nhất thế giới.

Bộ trưởng Tài chính New Zealand Grant Robertson xác nhận quốc gia Nam Thái Bình Dương này đang bước vào thời kỳ suy thoái. Đây là cuộc suy thoái đầu tiên của New Zealand kể từ năm 2020, khi đại dịch COVID-19 khiến chính phủ nước này phải đóng cửa biên giới, làm đình trệ du lịch và gây tắc nghẽn xuất khẩu.

Tuy nhiên, ông Robertson cho rằng điều này là “không có gì đáng ngạc nhiên”. Năm 2023 là một năm nhiều thách thức khi tăng trưởng toàn cầu chậm lại, lạm phát duy trì ở mức ngày càng cao và kéo dài hơn. Bên cạnh đó, ảnh hưởng tiêu cực của điều kiện khí hậu đang tác động tới doanh nghiệp và các hộ gia đình của New Zealand.

Vào tháng Giêng, lũ lụt đã diễn ra trên diện rộng ở bang đông dân nhất Auckland và tiếp nối là sự tàn phá do cơn bão Gabrielle gây ra vào tháng Hai đã tạo ra gánh nặng cho nền kinh tế. Chính phủ New Zealand ước tính sẽ phải chi đến 15 triệu NZD (9 triệu USD) để khắc phục hậu quả do thiên tai gây ra.

Trong khi nền kinh tế đang rơi vào suy thoái kỹ thuật, lạm phát của New Zealand  vẫn duy trì ở mức cao 6,7%. Điều này đã trở thành lý do để phe đối lập trung hữu New Zealand đổ lỗi cho chính phủ lâm thời, khi chỉ còn chưa đầy 4 tháng nữa sẽ chính thức diễn ra cuộc bầu cử quốc gia.

Thủ tướng Chris Hipkins đang chịu áp lực ngày càng tăng trong việc cần phải nhanh chóng tìm kiếm giải pháp thúc đẩy nền kinh tế “đi lên”. Dự kiến ông Hipkins sẽ có chuyến thăm Trung Quốc – đối tác thương mại lớn nhất của New Zealand - vào cuối tháng Sáu, nhằm mục đích cải thiện quan hệ thương mại song phương.

Jarrod Kerr, nhà kinh tế trưởng của ngân hàng Kiwibank nhận định nền kinh tế New Zealand đã rơi vào suy thoái sớm hơn dự đoán của các nhà phân tích. Điều này có lỗi một phần do chính sách “diều hâu” của RBNZ.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho biết nền kinh tế của New Zealand đang trong giai đoạn suy thoái cần thiết do chính sách gây ra, sau quá trình phục hồi mạnh mẽ hậu đại dịch. Tuy nhiên, cơ quan này cảnh báo ngân hàng trung ương không nên chuyển sang các biện pháp nới lỏng tiền tệ. Họ vẫn nên để ngỏ khả năng tăng lãi suất nhiều hơn trong thời gian tới.

Tại cuộc họp tháng Năm, RBZN đã tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, lên 5,5%, mức cao nhất trong vòng 14 năm. Ông Kerr nói các hộ gia đình đang bị tổn thương và ngân sách đang bị ảnh hưởng kéo dài.

Sau khi dữ liệu kinh tế quý I/2023 được công bố, đồng NZD giảm 0,23% so với đồng USD xuống mức 1 NZD = 0,62 USD./.