Biểu tượng của ngân hàng Silicon Valley Bank (SVB). Ảnh: Bloomberg

Sự sụp đổ của SVB đang đe dọa sự phát triển nhà ở giá rẻ, giữa bối cảnh giá thuê và giá nhà nằm ngoài tầm với của nhiều người Mỹ. 

Ngoài vai trò hỗ trợ các công ty khởi nghiệp công nghệ, SVB còn đóng một vai trò quan trọng trong việc tài trợ cho các căn hộ có giá “mềm” hơn giá thị trường và các dự án nhà ở giá rẻ khác tại bang California và Massachusetts.

Kevin Murray, Giám đốc điều hành tạm thời của Hiệp hội các Tập đoàn Phát triển Cộng đồng Massachusetts, có các thành viên là nhà thầu xây dựng nhà ở giá rẻ, cho hay: “SVB đã tham gia tài trợ cho hàng chục dự án nhà ở giá rẻ ở Massachusetts kể từ khi họ mua lại ngân hàng Tư nhân Boston vào năm 2021. Đây là điều không phải ai cũng biết”.

Ông Murray nói thêm, các nhà phát triển nhà ở giá rẻ đã có một chút cảnh giác khi SVB mua lại Boston Private, bởi vì Boston Private đã là một “đối tác đáng tin cậy và nghiêm túc” trong các dự án nhà ở giá cả phải chăng. Nhưng SVB rất quan tâm tới lĩnh vực này, với tư cách là ngân hàng ký thác cho các quỹ phát triển cộng đồng và là nhà đầu tư cổ phần quan trọng trong các dự án phát triển nhà ở giá cả phải chăng”. Ngân hàng cũng bắt đầu thế chấp nhà ở và cho các doanh nghiệp nhỏ trong cộng đồng vay tiền.

Ông Murray nói: “Sự sụp đổ của SVB để lại một khoảng trống lớn trong hệ sinh thái nhà ở giá rẻ. Chúng tôi sẽ phải san lấp khoảng trống đó, nhưng chúng tôi sẽ cần một số trợ giúp để làm việc này”.

SVB đã đầu tư 1,3 tỷ USD vào các dự án nhà ở giá rẻ vào năm 2022 và 754 triệu USD cam kết cho các dự án nhà ở giá rẻ trong 5 năm tới. Trong 20 năm qua, tại bang California, ngân hàng này đã cam kết “đầu tư gần 1,1 tỷ USD và cho vay gần 1,6 tỷ USD để giúp xây dựng hoặc cải tạo gần 10.000 đơn vị nhà ở giá rẻ.

Mặc dù tiền gửi tại SVB sẽ được Cơ quan Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang Mỹ (FIDC) chi trả, nhưng tương lai của các khoản đầu tư theo kế hoạch mà SVB đã cam kết vào các dự án nhà ở giá rẻ vẫn chưa rõ ràng. Ngoài ra còn có một vấn đề phức tạp trong tình huống này: Do cách cấu trúc các khoản đầu tư này, bản thân các nhà quản lý dự án nhà ở giá rẻ có thể không biết ngay liệu SVB có phải là một trong nhiều nhà đầu tư trong một dự án cụ thể hay không. Ông cho biết, các nhà phát triển nhà ở giá rẻ hiện đang cố gắng tìm hiểu xem liệu SVB có tham gia tài trợ cho các dự án của họ hay không.

Ông Murray nói: “Chúng tôi đang cố gắng tìm hiểu quy mô tiếp xúc của SVB với các dự án. SVB đã tham gia rất nhiều vào lĩnh vực này để tạo ra các nhà ở giá rẻ. Nếu thị trường nhà ở thực sự tạo ra những căn nhà giá rẻ, thì đây sẽ không phải là vấn đề”.

SVB biến mất khỏi phân khúc nhà ở giá rẻ xuất phát từ nhu cầu ngày càng tăng của thị trường về nhà ở và căn hộ giá rẻ.

Lãi suất thế chấp tăng đã khiến việc mua nhà nằm ngoài tầm với của nhiều người có nhu cầu. Vào năm 2022, chỉ 1/5 danh sách nhà có sẵn phù hợp với túi tiền của một hộ gia đình có thu nhập trung bình, giảm từ mức tương ứng 2/5 vào năm 2021. Sau khi tăng vọt trong thời kỳ đại dịch, giá thuê nhà không tăng quá nhanh, nhưng một nửa số người thuê nhà - một con số kỷ lục - đang “chịu gánh nặng chi phí”, nghĩa là họ phải chi hơn 30% thu nhập của mình cho tiền thuê nhà. Giá thuê nhà trung bình ở Mỹ là 1.942 USD/tháng vào tháng 1/2023, tăng từ mức tương ứng 1.897 USD/tháng vào tháng 1/2022.

Các dự án mà SVB đã tham gia bao gồm một khu phức hợp 89 căn hộ ở Berkeley, California, dành cho các gia đình lao động có thu nhập thấp, mà ngân hàng đã cung cấp khoản vay xây dựng trị giá 56,5 triệu USD và khoản đầu tư 7,1 triệu USD. Tại San Jose, thành phố lớn thứ ba ở bang California, SVB đã cung cấp khoản vay xây dựng mới được miễn thuế trị giá 12,8 triệu USD cho Cơ quan Nhà ở của Hạt Santa Clara để giúp xây dựng 100 căn hộ cho người cao tuổi có thu nhập từ 30% đến 60% thu nhập trung bình của khu vực.

Tại San Francisco, một tổ chức nhà ở giá rẻ dành cho người khuyết tật, The Kelsey, dự kiến sẽ hoàn tất khoản vay xây dựng trị giá 52 triệu USD với ngân hàng SVB vào ngày 24/3. Nhưng điều đó đã không thể thực hiện được khi các cơ quan quản lý của bang California đã đóng cửa SVB và FDIC đã nắm quyền kiểm soát ngân hàng này.

Micaela Connery, CEO và đồng sáng lập của tổ chức The Kelsey nói: “Nó đúng là một cú sốc”. Câu hỏi đầu tiên của bà Connery là việc ngân hàng SVB đóng cửa có ý nghĩa gì đối với dự án mà tổ chức của cô ấy đang đồng phát triển. Việc xây dựng dự án được lên kế hoạch sẽ bắt đầu trong tuần này. Được gọi là Trung tâm hành chính Kelsey, tòa nhà gồm 112 căn hộ sẽ nằm cạnh tòa thị chính của San Francisco và sẽ có một trung tâm văn hóa và địa điểm tổ chức hội nghị trên mặt đất. Một phần tư số căn hộ trong khu phát triển, dành cho các hộ gia đình có thu nhập thấp và trung bình, sẽ được dành cho người khuyết tật sử dụng các dịch vụ hỗ trợ.

Trong vòng vài giờ, nhân viên tại The Kelsey và nhà đồng phát triển của nó, Mercy Housing, đã tìm kiếm những ngân hàng có thể thay thế. Bà Connery cho biết, việc đóng cửa ngân hàng SVB sẽ khiến dự án lùi lại vài tháng. Bà nói: “Dự án sẽ tiến triển, nhưng có sự chậm trễ và chi phí để thực hiện nó đang vượt quá khả năng của chúng tôi”.

Ngân hàng SVB đã trở thành một phần quan trọng trong hệ sinh thái tài chính của các công ty khởi nghiệp thuộc lĩnh vực công nghệ, nhưng bà Connery cho biết, ngân hàng cũng đóng một vai trò rất lớn trong các nỗ lực phát triển nhà ở giá rẻ, và họ sẽ “luôn được nhớ đến vì điều đó”./.