Trường Đại học Đại học Giao thông vận tải đang được giao chủ trì xây dựng chuẩn chương trình đào tạo các trình độ của giáo dục đại học trong lĩnh vực đường sắt, nhằm định hướng thống nhất cho công tác đào tạo nhân lực ngành đường sắt thời gian tới.

Theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc đào tạo nhân lực đường sắt tại các trường đại học dự kiến được phân thành hai nhóm. Nhóm thứ nhất là đào tạo theo đặt hàng của doanh nghiệp, trong đó kinh phí do doanh nghiệp chi trả và các cơ sở đào tạo phải đáp ứng chuẩn chương trình đào tạo.

Nhóm thứ hai là sinh viên giỏi, xuất sắc theo học các chương trình cốt lõi, có thể được nhận học bổng của Chính phủ. Các trường đại học có thể xây dựng các chương trình đào tạo tài năng chuyên sâu nhằm đào tạo nguồn nhân lực có khả năng làm chủ công nghệ trong tương lai.

Mục tiêu xây dựng chuẩn chương trình đào tạo trình độ đại học về đường sắt là hình thành khung chuẩn tối thiểu, tạo nền tảng bảo đảm chất lượng đào tạo cho các trường đại học khi triển khai đào tạo nhân lực trong lĩnh vực này. Vậy nên, việc các cơ sở đào tạo, nhà trường đồng hành cùng các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các đối tác trong và ngoài nước, đẩy mạnh các hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực đường sắt rất quan trọng.

Về phía trường Đại học Giao thông vận tải đang thực hiện công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học và hợp tác với các cơ quan quản lý, doanh nghiệp nhằm góp phần phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực khoa học – công nghệ của ngành đường sắt; đồng thời xây dựng hệ sinh thái đào tạo và đổi mới sáng tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển hệ thống đường sắt hiện đại của Việt Nam.

Thực tế, việc cơ sở đào tạo phối hợp với doanh nghiệp phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực giao thông vận tải đã được hình thành. Song, vấn đề đặt ra cần cơ chế gắn kết hơn nữa giữa đào tạo, nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn của ngành, làm thế nào tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình xây dựng chương trình đào tạo, cũng như phối hợp với nhà trường, cơ sở đào tạo nhân lực về đường sắt.

Bên cạnh đó, nhà trường cần chủ động nghiên cứu nhu cầu nhân lực của ngành và của doanh nghiệp để điều chỉnh nội dung đào tạo phù hợp hơn, thậm chí có thể “nhập khẩu” các chương trình đào tạo quốc tế có tính ứng dụng cao. Ngoài ra, xem xét đưa sinh viên và giảng viên tham gia trực tiếp vào các dự án thông qua các học kỳ tại doanh nghiệp.

 

“Cách làm này sẽ giúp sinh viên sớm làm quen môi trường làm việc thực tiễn, qua đó rút ngắn thời gian đào tạo lại sau khi tốt nghiệp”, Chủ tịch Tập đoàn Đèo Cả nói và cho biết doanh nghiệp luôn sẵn sàng “biến” các công trường, dự án và trung tâm vận hành thành những “trung tâm đào tạo thực chiến”, phục vụ công tác đào tạo nhân lực cho ngành hạ tầng giao thông từ bậc cao đẳng đến sau đại học.

Ở khía cạnh khác, Chủ tịch Hội đồng đại học Lê Anh Tuấn, Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, các chuẩn đầu ra hiện nay thường được xây dựng khá học thuật, phù hợp với các cơ sở đào tạo nhưng lại khó tiếp cận đối với doanh nghiệp. Vì vậy, để chuẩn hoá chương trình đào tạo trình độ đại học về đường sắt có cách diễn đạt đơn giản hơn, mô tả rõ những kỹ năng và năng lực mà sinh viên cần đạt được, từ đó giúp doanh nghiệp dễ tham gia, đóng góp ý kiến.

Liên quan đến chuẩn đầu ra phải thực tế và khả thi, phục vụ trực tiếp cho công nghiệp đường sắt, Chủ tịch Hội đồng thành viên Hà Nội Metro Khuất Việt Hùng cho rằng, chương trình đào tạo nên tập trung vào ba lĩnh vực chính gồm xây dựng hạ tầng, phát triển phương tiện và quản lý – vận hành. “Nếu yêu cầu công việc ở mức 10 mà ứng viên có thể đáp ứng được khoảng 5 là rất tốt. Phần còn lại doanh nghiệp sẽ tiếp tục đào tạo và bồi dưỡng trong quá trình làm việc”, Chủ tịch Hội đồng thành viên Hà Nội Metro, Chủ tịch Hội đồng thành viên Hà Nội Metro nói.

Khi cả nước cần hàng chục nghìn nhân lực cho các dự án đường sắt đến năm 2035, việc xây dựng chuẩn chương trình đào tạo trình độ đại học về đường sắt được xem là bước đi quan trọng nhằm chuẩn hóa nội dung đào tạo giữa các cơ sở giáo dục đại học, bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo với nhu cầu thực tiễn của ngành và doanh nghiệp, đồng thời tiếp cận các chuẩn mực quốc tế về đào tạo kỹ sư đường sắt trong thời gian tới. Các cơ sở đào tạo cần thay đổi tư duy, chuyển từ việc “dạy những gì mình có” sang “đào tạo những gì xã hội và doanh nghiệp cần”.