Theo Cục Đường bộ Việt Nam, hệ thống hạ tầng cơ sở, mạng lưới camera, phần mềm điều hành và các trung tâm quản lý giao thông tại các dự án thành phần cao tốc Bắc – Nam phía Đông giai đoạn 1 hiện đã cơ bản hoàn thiện, sẵn sàng bước vào giai đoạn vận hành.

5 tuyến cao tốc trọng điểm sẽ áp dụng hệ thống thu phí điện tử không dừng (ETC) và giao thông thông minh (ITS) gồm: Mai Sơn – Quốc lộ 45, Quốc lộ 45 – Nghi Sơn, Nghi Sơn – Diễn Châu, Nha Trang – Cam Lâm (đoạn Vĩnh Hảo) và Phan Thiết – Dầu Giây.

Phó cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam Nguyễn Viết Huy cho biết, mốc thời gian thu phí chính thức sẽ được quyết định trên cơ sở kết quả chạy thử nghiệm đạt chuẩn KPI, dự kiến có thể triển khai trước hoặc sau Tết Nguyên đán, tùy thuộc vào mức độ ổn định của hệ thống.

Một trong những điểm nhấn quan trọng của hệ thống ITS trên các tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông là việc tích hợp sâu công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI). Hệ thống có khả năng nhận diện biển số xe, ngay cả khi phương tiện di chuyển ở tốc độ cao; đồng thời, tự động phát hiện các hành vi vi phạm như chạy quá tốc độ, lấn làn, dừng đỗ sai quy định, cũng như kịp thời cảnh báo khi xảy ra tai nạn hoặc sự cố giao thông.

Việc ứng dụng AI không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý, mà còn mở ra hướng đi mới trong công tác điều hành giao thông hiện đại. Dữ liệu thu thập từ hệ thống sẽ được phân tích, tổng hợp để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành, tiến tới tự động hóa việc xuất báo cáo, giúp các cơ quan chức năng có thể theo dõi tình hình giao thông ngay trên các thiết bị di động.

Song song, hệ thống cân tải trọng tự động (WIM) cũng đã được lắp đặt đồng bộ trên tuyến. Khi phát hiện xe quá tải, hệ thống sẽ tự động hiển thị cảnh báo trên biển báo điện tử, đồng thời ghi nhận dữ liệu để chuyển cho cơ quan chức năng xử lý theo hình thức “phạt nguội”.  Giải pháp này được kỳ vọng sẽ góp phần kiểm soát hiệu quả tình trạng xe quá tải, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ và nâng cao an toàn giao thông./