Văn hóa máy bán hàng tự động của Nhật Bản đang đi trước đón đầu so với các nước phát triển khác. Trong một thế giới với nhịp sống gấp gáp và nhiều nhân tố rủi ro rình rập, máy bán tự động có thể là hy vọng cuối cùng của nhiều người.

Khoảng hơn 20 năm trước, tại Anh, gần như loại máy bán hàng tự động duy nhất hoạt động và trả bằng xu dành cho việc bán những thanh socola sữa. Những chiếc máy này khó có thể bị phá hoại nhưng lại không thể chịu được cái nóng mùa Hè, khiến những thanh socola dính như phô mai tan chảy. Ngày nay, ở Nhật Bản, hàng triệu máy bán hàng tự động có nhiệm vụ phân phối hàng núi hàng hóa và dịch vụ từ trà xanh, ô, bánh đóng hộp, chuối, mì, pin, áo phông và dầu gội đầu. Bạn thậm chí có thể mua một liệu pháp oxy phục hồi. Nếu bạn quên thắt cà vạt trước khi đi làm, hoặc đi quá hàng hoa định mua, sẽ có một máy bán hàng tự động ở đâu đó giúp bạn.

Luôn thích ứng với xu hướng thị trường, các nhà sản xuất máy bán hàng tự động tại Nhật Bản đã phản ứng nhanh nhạy về mặt thương mại đối với cuộc khủng hoảng COVID-19 bằng cách cung cấp máy phân phối khẩu trang y tế, mang lại lợi ích bổ sung cho người dùng là tránh phải tương tác với nhân viên nhà thuốc hoặc cửa hàng tiện lợi. Máy bán hàng tự động cũng giúp loại bỏ nhu cầu ngồi trong phòng chờ của bệnh viện - khu vực có nguy cơ truyền nhiễm bệnh cao - khi cung cấp cả bộ dụng cụ xét nghiệm PCR.

Đồ uống vẫn là mặt hàng phổ biến nhất được bán tại các máy bán hàng tự động. Những người tiêu dùng cuồng cà phê đóng hộp, hay những khách hàng muốn tìm trà kiều mạch, trà ô long và ca cao… đều có thể mua được tại máy bán hàng tự động.

Tại sao những chiếc máy này lại rất phù hợp với xã hội Nhật Bản? Theo Hiệp hội các nhà sản xuất máy bán hàng tự động Nhật Bản, quốc gia này đang có số lượng máy bán hàng/thành phố cao nhất thế giới. Cùng với sự đổi mới không ngừng trong công nghệ, người Nhật dần chấp nhận sự có mặt của máy bán hàng tự động trong cuộc sống thường nhật của mình, thậm chí biến nó trở thành một phần thiết yếu.

Máy bán hàng tự động tại Nhật Bản hiếm khi bị đột nhập hoặc phá hoại. Miễn là máy bán hàng tự động đáp ứng một số tiêu chí cơ bản như không gây cản trở giao thông đường bộ, quy định chống động đất, bạn hoàn toàn được tự do để lắp đặt chúng. Chẳng hạn, dường như không ai phản đối việc lắp đặt các máy bán thịt cá voi gần đây ở thành phố cảng Yokohama.

Đối với các doanh nghiệp lựa chọn trang bị máy bán hàng tự động, câu trả lời rất đơn giản: chi phí. Tỷ lệ sinh thấp liên tục trong nhiều năm ở Nhật đồng nghĩa với việc lao động ngày càng khan hiếm và đắt đỏ. Bên cạnh đó, giá bất động sản ở quốc gia này cũng cao. Máy bán hàng tự động chỉ chiếm một diện tích rất nhỏ và không cần nhân viên phục vụ.

Một yếu tố khác là hiệu quả và dịch vụ. Tự động hóa luôn được coi là niềm tự hào ở Nhật Bản, và các máy móc có thể trả chính xác từng đồng xu lẻ. Sự phổ biến của máy móc tự động ở nước này đi đôi với niềm tin của người dân vào công nghệ.

Tất nhiên, Nhật Bản không phải là quốc gia duy nhất có những máy bán hàng tự động độc đáo. Ở Lourdes (Pháp) có máy bán nước thánh tự động hay ở Honolulu (Mỹ) người ta thấy có cả máy bán bóng golf và bikini. Nhưng tại Nhật Bản, máy bán hàng tự động là một phần không thể thiếu trong cuộc sống đô thị.

Trong một thế giới hậu đại dịch khi con người ngày càng lo lắng về an ninh lương thực và chuỗi cung ứng rối loạn chức năng, máy bán hàng tự động có thể trở thành hy vọng cuối cùng của con người. Như trong cuốn tiểu thuyết "The Road" (tạm dịch là: Con đường) của nhà văn người Mỹ Cormac McCarthy đã viết: “Lon coca cuối cùng của hành tinh nằm trong một máy bán hàng tự động rỉ sét”./.