Ngày 18/7, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) đã ban hành quyết định cuối cùng trong vụ việc điều tra lẩn tránh thuế với sản phẩm gỗ dán từ Việt Nam. Theo Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Mỹ, nội dung kết luận cuối cùng của Bộ Thương mại Mỹ được ban hành sau gần 1 năm trên cơ sở kết luận sơ bộ vào tháng 7/2022.

Theo đó, DOC đã mở rộng phạm vi áp thuế với cả 5 trường hợp gỗ dán của Việt Nam sử dụng nguyên liệu nhập khẩu từ Trung Quốc (theo quyết định sơ bộ, chỉ có hai trường hợp bị kết luận lẩn tránh thuế). Trên cơ sở bình luận của các bên liên quan, DOC đã sửa đổi kết luận sơ bộ đối với hai doanh nghiệp của Việt Nam là công ty Greatwall Hung Yen và An An.

Theo đó, DOC chấp nhận thông tin trong các bản trả lời của hai doanh nghiệp này, đồng thời cho phép áp dụng cơ chế tự chứng nhận để tiếp tục xuất khẩu đối với các sản phẩm không nằm trong phạm vi áp thuế.

Theo kết luận cuối cùng có 37 doanh nghiệp không đủ điều kiện tham gia chương trình tự chứng nhận của DOC, do không hợp tác hay đáp ứng các yêu cầu của DOC trong việc cung cấp thông tin, tài liệu kiểm chứng theo mẫu và thời hạn quy định.

Trên cơ sở kết luận cuối cùng, DOC sẽ thông báo tới Cơ quan Hải quan và Biên phòng Mỹ (CBP) để tiếp tục áp thuế chống lẩn tránh với mức tương đương với mức đang áp cho mặt hàng này nhập khẩu từ Trung Quốc, gồm thuế chống bán phá giá 183% và thuế chống trợ cấp 23%.

Đây là vụ việc được tiến hành điều tra trong khoảng thời gian rất dài (hơn 3 năm) với nhiều lần gia hạn các kết luận đồng thời thu hút được nhiều sự quan tâm của bên liên quan trong và ngoài nước Mỹ. Điều này cho thấy sự phức tạp của vụ việc cũng như xung đột lợi ích đáng kể giữa các bên liên quan của vụ việc.

Mặc dù các cơ quan Chính phủ trong nước và Cơ quan ngoại giao đại diện tại Mỹ đã nỗ lực hỗ trợ và sự tích cực tham gia của các doanh nghiệp xuất khẩu có liên quan của Việt Nam nhưng DOC vẫn bảo lưu quan điểm tồn tại hành vi lẩn tránh thuế trong kết luận cuối cùng.

Thêm vào đó, DOC đã mở rộng các trường hợp bị coi là lẩn tránh. Điều này rất bất lợi đối với các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam khi sản phẩm gỗ dán sẽ bị áp thuế rất cao và hạn chế khả năng tiếp tục xuất khẩu.

Biện pháp phòng vệ thương mại với hàng xuất khẩu sẽ còn gia tăng trong thời gian tới do chính sách hướng về người lao động cũng như khó khăn trong nền kinh tế hiện nay.

Bên cạnh đó, sức ép từ phía Quốc hội khi hàng loạt dự thảo luật được đưa ra nhằm đối phó với các hành vi cạnh tranh không lành mạnh, tuyên bố cứng rắn của Mỹ và một số đối tác nhằm xử lý vấn đề kinh tế phi thị trường và dự thảo thay đổi pháp luật phòng vệ thương mại của DOC chắc chắn sẽ tác động không nhỏ đến xuất khẩu của Việt Nam trong thời gian tới./.