Đại học Columbia đã đạt được thỏa thuận với chính quyền để khôi phục nguồn quỹ liên bang đã bị đóng băng. Ảnh minh hoạ: Reuters/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, Nhà Trắng đã đưa ra một đề xuất cho 9 trường cao đẳng và đại học hàng đầu của Mỹ, đề nghị cho họ quyền tiếp cận ưu tiên với các quỹ liên bang để đổi lấy việc đồng ý với một loạt yêu cầu.

Trong một bản ghi nhớ được chuyển đi trong tuần này và được một quan chức Nhà Trắng gửi cho kênh truyền hình NBC News, chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã yêu cầu các trường, bao gồm một số cơ sở thuộc Ivy League (nhóm 8 trường đại học hàng đầu nổi tiếng tại Mỹ), đồng ý với các điều khoản của một thỏa ước. Ngoài vấn đề về người chuyển giới và số lượng sinh viên quốc tế bậc đại học, những trường ký kết phải đóng băng mức học phí đối với sinh viên Mỹ trong 5 năm tới. Các trường chấp nhận thỏa ước được hứa hẹn sẽ nhận được một số lợi ích, bao gồm ưu tiên trong việc xét cấp các khoản tài trợ.

Chín trường nhận được bản ghi nhớ là Đại học Vanderbilt, Đại học Pennsylvania, Đại học Dartmouth, Đại học Nam California, Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), Đại học Texas, Đại học Arizona, Đại học Brown và Đại học Virginia.

Trong số những yêu cầu được liệt kê trong tài liệu có tiêu đề “Thỏa ước vì học thuật xuất sắc trong giáo dục đại học,” chính quyền yêu cầu cấm xem xét yếu tố chủng tộc, giới tính hay bản dạng giới trong tuyển sinh và hỗ trợ tài chính. Văn kiện này cũng kêu gọi cấm xem xét các yếu tố đó trong tuyển dụng giảng viên. Các trường ký kết thỏa ước cũng bị cấm có quá 15% sinh viên quốc tế trong tổng số sinh viên bậc đại học. Ngoài ra còn có yêu cầu các trường phải ưu tiên thành tích và chia sẻ “tất cả thông tin đã biết” về sinh viên quốc tế theo yêu cầu của Bộ An ninh Nội địa và Bộ Ngoại giao.

Bản ghi nhớ nêu: "Các bên ký kết cam kết tuyển chọn sinh viên nước ngoài dựa trên tài năng xuất chúng rõ ràng, thay vì dựa trên lợi thế tài chính cho trường đại học; sàng lọc những sinh viên thể hiện thái độ thù địch với Mỹ, các đồng minh hoặc các giá trị của Mỹ; và cung cấp hướng dẫn về giáo dục công dân Mỹ cho tất cả sinh viên nước ngoài".

Các trường cũng được yêu cầu loại bỏ bất kỳ tổ chức nào trong khuôn viên có thể “trừng phạt, coi thường, và thậm chí kích động bạo lực chống lại các ý tưởng bảo thủ”. Các trường ký thỏa ước nhưng sau đó vi phạm các điều khoản sẽ mất quyền ưu tiên ít nhất một năm, và bất kỳ khoản tài trợ nào do chính phủ cấp trong năm vi phạm sẽ phải được hoàn trả. Các khoản đóng góp tư nhân cũng sẽ được hoàn lại nếu nhà tài trợ yêu cầu.

Thông tin về bản ghi nhớ được đưa ra sau nhiều tháng xung đột giữa chính quyền Trump và một số trường đại học về quỹ liên bang, các cáo buộc bài Do Thái liên quan đến các cuộc biểu tình trong khuôn viên về cuộc chiến ở Gaza, và về các khái niệm đa dạng tư tưởng.

Cho đến nay, Đại học Columbia và Đại học Brown đã đạt được thỏa thuận với chính quyền để khôi phục nguồn quỹ liên bang đã bị đóng băng, trong khi cuộc đối đầu giữa chính quyền với Đại học Harvard có khả năng khiến Harvard bị cấm tiếp cận hàng tỷ USD từ quỹ liên bang.