Nắng nóng cực đoan gây thiệt hại hàng chục tỷ euro cho kinh tế châu Âu

Theo tờ La Tribune ngày 26/5, các đợt nắng nóng cực đoan tại châu Âu không còn chỉ là vấn đề môi trường hay y tế công cộng mà đang trở thành một cú sốc kinh tế lớn đối với nhiều quốc gia trong khu vực, với thiệt hại hàng chục tỷ euro mỗi năm do suy giảm năng suất lao động, đình trệ sản xuất và gia tăng chi tiêu công.

Theo các nhà khí hậu học, châu Âu hiện đang phải đối mặt với hiện tượng được gọi là “biến động nhiệt đột ngột”, tức nhiệt độ thay đổi mạnh chỉ trong vòng một ngày. Những ngày gần đây, nhiều khu vực tại châu Âu ghi nhận nền nhiệt cao hơn nhiều so với mức trung bình theo mùa, trong đó Pháp có nhiều địa phương được đặt trong tình trạng cảnh báo nắng nóng màu cam.

Tạp chí khoa học Nature nhận định hiện tượng này đang trở nên dữ dội, thường xuyên và diễn ra nhanh hơn dưới tác động của biến đổi khí hậu. Theo các nghiên cứu, mức độ phơi nhiễm của dân số thế giới trước các đợt biến động nhiệt cực đoan có thể tăng gấp đôi vào cuối thế kỷ này.

Một nghiên cứu do Đại học Mannheim của Đức và Ngân hàng Trung ương châu Âu thực hiện, công bố tháng 9/2025, cho thấy các đợt nắng nóng, hạn hán và lũ lụt trong mùa Hè năm 2025 đã gây thiệt hại khoảng 43 tỷ euro (49 tỷ USD) cho kinh tế châu Âu.

Các nhà nghiên cứu cảnh báo tác động này có thể kéo dài trong nhiều năm, với tổng thiệt hại có khả năng tăng lên tới 126 tỷ euro (144 tỷ USD) vào năm 2029.

Theo nghiên cứu trên, Pháp là quốc gia chịu ảnh hưởng kinh tế lớn thứ ba tại châu Âu, sau Tây Ban Nha và Italy. Hai đợt nắng nóng và hạn hán trong mùa Hè năm 2025 được cho là đã khiến kinh tế Pháp thiệt hại khoảng 10,1 tỷ euro (11,6 tỷ USD), và con số này có thể tăng lên 34 tỷ euro (39 tỷ USD) vào năm 2029.

Tây Ban Nha là quốc gia chịu thiệt hại nặng nhất, với tổn thất kinh tế ước tính 12,2 tỷ euro (14 tỷ USD) trong năm 2025 và có thể lên tới 34,8 tỷ euro (40 tỷ USD) trong vài năm tới, tương đương khoảng 2,4% tổng giá trị gia tăng của nền kinh tế nước này trong năm 2024.

Các chuyên gia cho rằng chi phí kinh tế do nắng nóng hiện không còn chỉ giới hạn ở thiệt hại nông nghiệp hay chi tiêu y tế khẩn cấp. Các nghiên cứu mới đã tính tới những tác động gián tiếp như giảm năng suất lao động, gián đoạn hoạt động công nghiệp, đứt gãy logistics, áp lực lên hệ thống điện và suy giảm lượng khách du lịch.

Năng suất lao động được xem là lĩnh vực chịu tác động rõ nhất. Nhiệt độ quá cao làm giảm khả năng làm việc ngoài trời, khiến nhiều công trường phải hoạt động chậm lại, gia tăng tình trạng nghỉ việc và ảnh hưởng tới khả năng tập trung của người lao động, đặc biệt tại các văn phòng cách nhiệt kém hoặc không có điều hòa. Các lĩnh vực xây dựng, nông nghiệp, vận tải và logistics hiện nằm trong nhóm dễ tổn thương nhất trước các đợt nắng nóng kéo dài.

Ông François Gemenne, chuyên gia địa chính trị môi trường thuộc Trường Kinh doanh HEC và đồng tác giả báo cáo mới nhất của Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc, cho rằng các quốc gia cần coi các đợt nắng nóng cực đoan là “một thực tế mới” thay vì hiện tượng bất thường mang tính tạm thời. Ông cũng cảnh báo rủi ro lâu dài đối với năng suất lao động hiện vẫn bị đánh giá thấp.

Trong khi đó, vấn đề tài chính cho thích ứng khí hậu tiếp tục là thách thức lớn đối với các chính quyền địa phương tại Pháp và châu Âu. Hội đồng cấp cao về khí hậu của Pháp cho rằng để thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu, các xã cần tăng ngân sách thêm 130%, các tỉnh tăng 240% và các vùng tăng 80%.

Tuy nhiên, Tòa Thẩm kế Pháp nhận định nhiều địa phương hiện đang đối mặt tình trạng chi tiêu tăng nhanh hơn nguồn thu ngân sách và phải gánh thêm nhiều nhiệm vụ chưa được Nhà nước bù đắp đầy đủ.