Cảng hàng hóa ở Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Ảnh: TTXVN

Tập đoàn ngân hàng Thụy Sỹ Lombard Odier nhận định Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của châu Á năm 2026 được dự báo sẽ tăng trưởng khoảng 4%, tương đương với mức của năm 2025 và vượt mức trung bình 3% của toàn cầu, trong bối cảnh diễn ra những thay đổi chính sách cũng như những rủi ro toàn cầu.

Theo dự báo, Ấn Độ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng vượt trội (6,5%) nhờ các cải cách trong nước, đầu tư cho cơ sở hạ tầng và cơ cấu dân số thuận lợi. Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan..., dự kiến tăng trưởng từ 4,5% đến 5%, nhờ sự đa dạng hóa quan hệ Trung Quốc+1, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), và nhu cầu mạnh mẽ từ Mỹ và châu Âu đối với hàng điện tử và hàng hoá chế tạo.

Hàn Quốc và vùng lãnh thổ Đài Loan (Trung Quốc), hai nền kinh tế chủ yếu xuất khẩu, vẫn chịu ảnh hưởng lớn nhất từ bất kỳ tác động lan tỏa nào của tình trạng dư thừa công suất của Trung Quốc, mặc dù nhu cầu liên quan đến chip và AI mang lại tác động tích cực. Trong khi đó, Nhật Bản đang nhận được động lực đến từ  việc lạm phát tăng nhẹ và quản trị doanh nghiệp. 

Có hai yếu tố chính mang đến cả rủi ro và cơ hội, định hình triển vọng của các nền kinh tế châu Á năm 2026. Một là quỹ đạo chính sách tiền tệ của Mỹ và đồng bạc xanh, và hai là việc Trung Quốc chuyển hướng chính sách từ tăng trưởng dựa trên xuất khẩu chuyển sang tăng trưởng dựa trên tiêu dùng nội địa.

Lombard Odier nhận định Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục cắt giảm lãi suất thêm 75 điểm cơ bản cho đến năm 2026 trước khi tạm dừng ở mức 3%. Điều này sẽ duy trì lãi suất chính sách thực tế ở mức dương nhưng không còn mang tính thắt chặt và quan trọng hơn, sẽ khiến đồng USD yếu hơn. Lãi suất của Mỹ giảm và đồng bạc xanh yếu hơn sẽ thúc đẩy thanh khoản cho các nền kinh tế mới nổi ở châu Á.

Dòng vốn đầu tư vào trái phiếu và cổ phiếu nội tệ châu Á được dự báo sẽ vẫn mạnh mẽ, có thể phục hồi hơn nữa vào năm 2026 trong bối cảnh kinh tế thuận lợi. Các hiệp định thương mại như RCEP tiếp tục làm sâu sắc thêm các chuỗi cung ứng nội khối châu Á, tạo thêm vùng đệm trước bất kỳ nguy cơ Mỹ thực hiện trở lại các chính sách bảo hộ thương mại.

Trong khi đó, với vị thế là nền kinh tế lớn trên toàn cầu, Trung Quốc sẽ luôn là yếu tố có ảnh hưởng lâu dài nhất. Trung Quốc được dự báo sẽ đạt mức tăng trưởng GDP 4,1% vào năm 2026, giảm so với mức 4,8% của năm 2025 và 5% của năm 2024, với chỉ số giá tiêu dùng ở mức chỉ 1%. Áp lực giảm phát có thể sẽ tiếp tục do tình trạng dư thừa năng lực sản xuất lâu nay và quá trình giảm đòn bẩy tài chính kéo dài nhiều năm của lĩnh vực bất động sản. Tiêu dùng tư nhân vẫn ở mức thấp, chỉ 40% GDP, thấp hơn nhiều so với các nước cùng khu vực như Ấn Độ (hơn 60%) và Mỹ (khoảng 70%). 

Hội nghị Trung ương 4 vào tháng 10/2025 và Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 đã mang lại hy vọng thực sự rằng Trung Quốc cuối cùng đã nhận thấy cần thay đổi mô hình tăng trưởng kinh tế. Các nhà lãnh đạo nước này đã cam kết rõ ràng về ba thay đổi cơ cấu sẽ chi phối chính sách trong năm 2026 và sau đó là thúc đẩy tiêu dùng hộ gia đình, đẩy nhanh cải cách phúc lợi xã hội và tăng thu nhập khả dụng; thúc đẩy năng suất thông qua trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ xanh và xóa bỏ các hạn chế về chế độ hộ khẩu vẫn còn làm méo mó tính di động của lao động; nâng cấp dần chuỗi cung ứng và đa dạng hóa các đối tác thương mại để giảm thiểu tình trạng dễ bị tổn thương trước thuế quan của Mỹ. 

Nếu những biện pháp này được thực hiện một cách quyết tâm, Trung Quốc có thể đạt được sự tái cân bằng nền kinh tế, với tăng trưởng ổn định ở mức khoảng 4%, các yếu tố gây giảm phát dần dần suy yếu, và việc tăng cường xuất khẩu trong bối cảnh công suất dư thừa được hạn chế đáng kể. Một Trung Quốc lấy tiêu dùng làm trọng tâm sẽ rõ ràng là một tín hiệu tích cực cho phần còn lại của châu Á, khi làm giảm áp lực cạnh tranh đối với các nhà sản xuất trong khu vực, và làm tăng nhu cầu của Trung Quốc đối với hàng tiêu dùng, du lịch và hàng hóa của các nước ASEAN.

Ngược lại, việc tiếp tục trợ cấp cho ngành sản xuất thép đã dư thừa công suất, xe điện, năng lượng Mặt Trời và công suất pin, có thể sẽ khơi lại căng thẳng thương mại và buộc các nước láng giềng phải áp dụng thuế quan phòng vệ tốn kém hoặc phá giá tiền tệ.