Tập đoàn ô tô khổng lồ của Đức Volkswagen, chủ sở hữu các thương hiệu danh tiếng như Audi, Porsche, Seat và Skoda, đang đối mặt với hàng loạt thách thức nghiêm trọng, thể hiện rõ qua kết quả kinh doanh quý I/2025 đáng thất vọng.

Lợi nhuận sụt giảm mạnh được cho là do tác động từ cuộc chiến thương mại do Mỹ khởi xướng, sự phụ thuộc lớn vào thị trường Trung Quốc đang cạnh tranh khốc liệt, và sự thờ ơ của người tiêu dùng châu Âu đối với xe điện.

Ngành ô tô châu Âu nói chung đang trải qua giai đoạn khó khăn, và Volkswagen, nhà sản xuất ô tô lớn thứ hai thế giới sau Toyota của Nhật Bản, dường như đang "hội tụ" mọi vấn đề nan giải của ngành tại “lục địa Già”.

Kết quả kinh doanh quý I/2025, công bố ngày 10/4, đã vẽ nên một bức tranh ảm đạm. Dù doanh thu tăng nhẹ 3%, đạt 78 tỷ euro (88,45 tỷ USD), song lợi nhuận hoạt động của tập đoàn lại "bốc hơi" đáng kể, chỉ còn 2,8 tỷ euro, giảm mạnh 1,8 tỷ euro so với cùng kỳ năm ngoái. Đây được xem là một "cú tát đau" đối với “gã khổng lồ” có trụ sở tại Wolfsburg.

*Đòn giáng từ thuế quan

Volkswagen lý giải sự sụt giảm lợi nhuận là do nhiều yếu tố. Trong đó, tập đoàn  chỉ ra tác động tiêu cực trị giá 300 triệu euro liên quan đến "các điều chỉnh dự phòng cho vấn đề diesel" (hậu quả kéo dài từ vụ bê bối khí thải Dieselgate) và sự sụt giá của "xe đang vận chuyển do ảnh hưởng từ thuế nhập khẩu mà Mỹ vừa áp dụng" vào đầu tháng 4/2025.

Mặc dù chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây có động thái tạm thời giảm thuế nhập khẩu chung cho hàng hóa châu Âu từ 20% xuống 10%, Volkswagen vẫn đối mặt với mức thuế riêng 25% áp dụng cho ô tô và linh kiện ô tô nhập khẩu vào Mỹ. Đây là đòn giáng mạnh vào tập đoàn, vốn xuất khẩu số lượng lớn xe sang (như Audi, Porsche) và các mẫu xe phổ thông (như Golf) sang thị trường Mỹ. Theo ông Sébastien Amichi, chuyên gia tại công ty tư vấn Kearney, năm 2024, khoảng 30.000 chiếc Audi A5, 30.000 Q3, 60.000 Porsche Cayenne, Macan, 911 và 20.000 chiếc Golf đã được xuất khẩu sang Mỹ.

Nhưng đó chưa phải là tất cả, xe lắp ráp tại Mỹ sử dụng linh kiện nhập khẩu cũng có nguy cơ bị đánh thuế. Trong quý I/2025, Volkswagen bán được 237.000 xe tại Mỹ, chiếm gần 10% doanh số toàn cầu.

*Nhu cầu ảm đạm với xe điện

Bên cạnh thuế quan, Volkswagen còn vật lộn với nhu cầu yếu đối với xe điện tại châu Âu, dù các quy định về khí thải CO2 ngày càng siết chặt, buộc tập đoàn phải tăng doanh số xe điện. Sự thờ ơ của người tiêu dùng với xe điện (vốn có giá thành cao) đã khiến Volkswagen phải lập quỹ dự phòng 600 triệu euro "liên quan đến quy định về khí thải CO2 tại châu Âu" trong quý I/2025.

Tại thị trường Trung Quốc, nơi tiêu thụ khoảng 25% sản lượng xe của Volkswagen, hãng đang mất dần vị thế vào tay các đối thủ nội địa như BYD và Chery, đặc biệt trong phân khúc xe điện. Doanh số quý I/2025 tại Trung Quốc của Volkswagen đã giảm hơn 7%, xuống còn 644.000 xe. Các hãng xe Trung Quốc này thậm chí còn lên kế hoạch xây dựng nhà máy tại châu Âu, gia tăng sức ép cạnh tranh.

Đối mặt với tình hình khó khăn, ban lãnh đạo Volkswagen đang đẩy mạnh cắt giảm chi phí. Tháng 12/2024, tập đoàn đã công bố kế hoạch tái cấu trúc lớn, bao gồm cắt giảm 35.000 việc làm tại Đức (khoảng 10% lực lượng lao động trong nước) từ nay đến năm 2030.

Tuy nhiên, kế hoạch này được đưa ra trước khi cuộc chiến thuế quan Mỹ thực sự bùng nổ, làm đảo lộn các tính toán chiến lược. Ví dụ, kế hoạch chuyển sản xuất mẫu Golf sang Mexico (Mê-hi-cô) từ năm 2027 giờ đây có thể phải được xem xét lại do rủi ro thuế quan mới. Bối cảnh hiện tại đặt Volkswagen vào tình thế đầy bất định, khiến việc đưa ra các dự báo và quyết định dài hạn trở nên vô cùng khó khăn.