Đề xuất này được thể hiện trong văn bản số 5578/UBND-NLN ngày 4/10/2024 của UBND tỉnh Lào Cai, nhắm tới việc hỗ trợ ổn định đời sống cho người dân tại các vùng chịu ảnh hưởng nghiêm trọng từ thiên tai.

Lào Cai, một tỉnh miền núi biên giới với địa hình bị chia cắt mạnh bởi nhiều dãy núi và dòng sông có độ dốc lớn, thường xuyên phải đối mặt với các đợt lũ quét và sạt lở gây thiệt hại lớn về người và tài sản. Với tình hình thời tiết ngày càng biến đổi khó lường, việc sắp xếp ổn định dân cư không chỉ là nhiệm vụ quan trọng mà còn mang tính cấp bách nhằm đảm bảo an toàn cho cộng đồng, đặc biệt là những khu vực bị ảnh hưởng bởi thiên tai.

Theo đề xuất của tỉnh Lào Cai, trong hai năm 2024 - 2025, Trung ương quan tâm bố trí nguồn lực để thực hiện 34 dự án sắp xếp dân cư tại 8 huyện, thị xã và thành phố của tỉnh. Cụ thể, huyện Bắc Hà có 3 dự án; huyện Bảo Yên 5 dự án; huyện Bát Xát 9 dự án; thị xã Sa Pa 4 dự án; huyện Mường Khương 2 dự án; huyện Si Ma Cai 3 dự án; huyện Văn Bàn 2 dự án; và thành phố Lào Cai có 6 dự án. Các dự án này nhằm mục tiêu bố trí ổn định chỗ ở cho 2.024 hộ dân, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, với tổng nhu cầu đầu tư 1.072.390 triệu đồng.

Bên cạnh việc thực hiện các dự án sắp xếp dân cư, tỉnh Lào Cai còn chú trọng hỗ trợ xây dựng nhà ở cho các hộ nghèo và cận nghèo. Theo báo cáo từ Bộ Xây dựng, tính từ đầu năm đến nay, tỉnh đã triển khai xây dựng mới và sửa chữa tổng cộng 2.133 nhà cho các hộ nghèo và cận nghèo. Trong đó, có 1.552 nhà được xây mới và 581 nhà được sửa chữa. Tổng nguồn vốn giải ngân từ Trung ương đạt 45,8 tỷ đồng, vốn đối ứng của địa phương đạt 3,7 tỷ đồng. Tính đến thời điểm hiện tại, Lào Cai đã hoàn thành giải ngân 77,2% nguồn vốn Trung ương cấp cho năm 2024, với mục tiêu sẽ hoàn thành giải ngân toàn bộ vào cuối tháng 11.

Về mặt chính sách, Tỉnh ủy Lào Cai đã ban hành Nghị quyết số 50-NQ/TU ngày 3/7/2024 nhằm hỗ trợ xây dựng nhà ở cho các hộ gia đình thuộc diện người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ, hộ nghèo và hộ cận nghèo trên địa bàn tỉnh đến năm 2025. Chính quyền địa phương đã phát huy mọi nguồn lực từ Trung ương, từ tỉnh, từ các tổ chức xã hội, doanh nghiệp, và từ chính người dân để chung tay xây dựng nhà ở cho các đối tượng cần thiết.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay mà Lào Cai đang gặp phải là vấn đề kinh phí. Hiện tại, kinh phí hỗ trợ chỉ đáp ứng được khoảng 40 - 50% chi phí xây dựng nhà ở mới, khiến nhiều hộ gia đình, đặc biệt là hộ nghèo và cận nghèo, khó khăn trong việc bố trí kinh phí đối ứng. Ngoài ra, một số hộ gia đình còn dư nợ tại Ngân hàng Chính sách Xã hội, không thể vay thêm vốn để hoàn thiện xây dựng nhà ở.