Theo kênhchinanewsasia.com.sg, áp lực lạm phát đang nhanh chóng nổi lên như một tháchthức nghiêm trọng đối với Singapore trong năm 2022, sau khi chỉ số này chạm mốccao nhất của nhiều năm do sự kết hợp hoàn hảo của các nhân tố trong và ngoàinước.

Số liệu chính thức mới nhấtcho thấy lạm phát tổng thể của Singapore trong tháng 12/2021 tính trên cơ sởhàng năm đã tăng 4% so với mức 3,8% của tháng 11, trong khi lạm phát cơ bản(không bao gồm tiền thuế và chi phí vận tải đường bộ tư nhân) tăng 2,1% so vớimức 1,6%. Con số này đánh dấu mức tăng lạm phát cao nhất trong gần 9 năm ở “đảoquốc sư tử”.

Áp lực chi phí gia tăng nhanhchóng diễn ra sau đợt lạm phát diễn biến tiêu cực trong thời gian ngắn của năm2020, khi nhu cầu giảm mạnh do đại dịch COVID-19. Sự gia tăng lạm phát đã thúcđẩy Cơ quan tiền tệ Singapore (MAS, ngân hàng trung ương) đưa ra một động tháichính sách đầy bất ngờ.

MAS thường tổ chức các cuộchọp về chính sách vào tháng Tư và tháng Mười hàng năm. Ngày 25/1 vừa qua, cơ quannày công bố rằng họ sẽ tăng nhẹ tỷ lệ tăng giá của biên độ chính sách tỷ giáhối đoái có hiệu lực trên danh nghĩa của đồng đôla Singapore (SGD).

Động thái này trên thực tếcho phép đồng SGD tăng giá, làm cho hàng nhập khẩu rẻ hơn và vì vậy bảo vệ sứcmua của người tiêu dùng và doanh nghiệp Singapore. MAS cho biết động thái mớinhất này “dựa trên sự chuyển dịch mang tính phòng ngừa và phù hợp nhằm đảm bảosự ổn định giá cả trong trung hạn”.

* Yếu tố thúc đẩy lạmphát ở Singapore

Một loạt sự kiện toàn cầu đãtạo ra áp lực tăng giá ở “đảo quốc sư tử” do Singapore là một nền kinh tế nhỏ,mở cửa và nhập khẩu hầu hết các sản phẩm đáp ứng nhu cầu của mình. Những sựkiện này bao gồm xu hướng phục hồi mạnh mẽ của tăng trưởng và nhu cầu toàn cầuđối với sự xuất hiện của vaccine ngừa COVID-19, giá dầu mỏ và khí đốt tăng caodo suy giảm nguồn cung và những căng thẳng địa chính trị gần đây, cũng nhưnhững sự gián đoạn chuỗi cung ứng của thế giới liên quan đến đại dịch.

Hãy lấy ví dụ về lương thực.Với việc Singapore nhập khẩu hơn 90% lương thực tiêu thụ của người dân, nhữngkhó khăn về chuỗi cung ứng – từ những trục trặc trong sản xuất ở các nôngtrường hay nhà máy, tình trạng thiếu container vận chuyển cho đến đóng cửa cảngbiển do COVID-19 – đã khiến giá cước vận chuyển tăng, làm tăng chi phí nhậpkhẩu.

Các hiện tượng thời tiết cựcđoan, chẳng hạn như đợt lũ lụt gần đây, sau đó là hiện tượng thời tiết ấm lên ởMalaysia, cũng đã dẫn đến sự gia tăng giá lương thực toàn cầu. Giá năng lượngcao hơn cũng làm tăng chi phí sản xuất lương thực. Chẳng hạn, khí tự nhiên đượcsử dụng để tạo ra amonia – một thành phần quan trọng trong nhiều loại phân bón. 

Các hàng hóa tiêu dùng nhậpkhẩu khác, chẳng hạn như ô tô và đồ điện tử gia đình, cũng tăng giá trong bốicảnh thiếu chip toàn cầu kể từ đầu năm 2021. Cú sốc về nguồn cung một phần làdo nhu cầu bất ngờ tăng vọt do đại dịch từ một số ngành như điện thoại thôngminh và máy tính cá nhân, cùng với sự phức tạp của các chuỗi cung ứng đa quốcgia.

Trong đánh giá kinh tế vĩ mô6 tháng một lần được công bố vào tháng 10/2021, MAS đã lưu ý rằng tình trạngthiếu chip có thể kéo dài đến năm 2022. Điều đó có nghĩa là giá đồ điện tử tiêudùng sẽ vẫn duy trì ở mức cao. Song song với đó, áp lực giá trong nước đangtăng lên.

Thị trường lao động thắtchặt, một phần do những hạn chế biên giới vì COVID-19 hạn chế dòng nhân lựcnước ngoài, đã dẫn đến nhu cầu tăng lương. Điều này cũng đã đẩy giá dịch vụ ởSingapore tăng cao trong các lĩnh vực như ăn uống.

Nhu cầu nội địa vững chắctiếp tục thúc đẩy thị trường cho thuê bất động sản địa phương và phí chứng nhậnquyền mua xe (COE), làm tăng lạm phát nhà ở và vận tải ở Singapore. Số liệu mớinhất cũng cho thấy giá vé máy bay tăng mạnh và chi phí xét nghiệm COVID-19 theoLàn đi lại vaccine (VTL) là những nguyên nhân chính dẫn đến đà tăng lạm pháttrong tháng 12/2021. Phó Giáo sư Ghosh thuộc Trường Quản lý Singapore cho rằngnhững yếu tố này giống như một “cơn bão hoàn hảo” với tất cả mọi thứ xảy racùng một lúc.

MAS cho biết, các nhân tốthúc đẩy lạm phát khu vực và toàn cầu trong năm 2021 sẽ vẫn duy trì trong mộtkhoảng thời gian nữa. Lạm phát trong nước sẽ chịu những áp lực bên ngoài, cùngvới việc thị trường lao động bị thắt chặt. Ước tính, lạm phát cơ bản củaSingapore dự kiến sẽ tăng 2-3% trong năm 2022, trong khi lạm phát tổng thể sẽtăng từ 2,5-3,5% (theo đánh giá đã được điều chỉnh).

* Tác động đối vớingười dân

Chi phí sinh hoạt tăng caochắc chắn sẽ làm tăng áp lực đối với người dân Singapore. Theo Cục Thống kêSingapore, nhà ở và dịch vụ tiện ích, lương thực và vận tải là ba lĩnh vực chitiêu hàng đầu của các hộ gia đình ở “đảo quốc sư tử”.

Trong khi đó, lạm phát vậntải tăng 8,8% trong năm 2021 so với mức chỉ 0,7% của năm 2020. Lạm phát vận tảitư nhân là động lực thúc đẩy chính, tăng hơn 11% do sự tăng giá của ô tô và xemáy và giá xăng dầu tăng. Lạm phát nhà ở và dịch vụ tiện ích tăng 1,4% năm2021, đảo ngược mức giảm 0,3% của năm 2020.

Các mức thuế được rà soáthàng quý đã tăng trong năm 2021 và sẽ tiếp tục tăng trong quý I/2022. Việc mộtsố nhà bán lẻ điện đột ngột rút khỏi Thị trường điện mở của Singapore vào nămngoái cũng đã khiến hàng chục nghìn hộ gia đình phải chi trả những hóa đơn điệnlớn hơn khi họ phải quay trở lại nhà vận hành lưới điện SP Group. Các hộ giađình này có thể lựa chọn chuyển sang nhà bán lẻ điện khác và trên thực tế, tỷlệ này đang tăng lên trong bối cảnh giá điện và chi phí nhiên liệu tăng mạnh.Lạm phát lương thực, một hạng mục chi tiêu chính khác, cũng tăng 1,4% trong năm2021.

Một lĩnh vực khác mà các hộgia đình có thể cảm nhận được tác động sâu sắc là việc thanh toán các khoảnvay. Theo Phó Giáo sư Yeo Wee Yong từ Trường Kinh doanh thuộc Đại học Quốc giaSingapore, trong khi chính sách tiền tệ ở Singapore tập trung vào tỷ giá hốiđoái, lãi suất địa phương “không miễn nhiễm với những thay đổi trong nền kinhtế tổng thể” và có thể chịu áp lực tăng.

Lãi suất vay ngân hàng cũngchịu tác động bởi việc tăng lãi suất ở nước ngoài. Do đó, các khoản vay lãisuất thả nổi, chẳng hạn như trong hầu hết các khoản vay thế chấp, có thể đượcđiều chỉnh tăng. Phó Giáo sư Yeo cho rằng điều này cộng với việc giá cả và chiphí sinh hoạt ngày càng tăng, cũng như việc tăng thuế hàng hóa và dịch vụ (GST)sắp xảy ra, đồng nghĩa với việc các hộ gia đình cần lập kế hoạch ngân sách củahọ chặt chẽ hơn trước.

* Tác động đối vớidoanh nghiệp

Ông Peter Seah, chuyên giakinh tế thuộc ngân hàng DBS, cho biết việc các doanh nghiệp cảm nhận được sứcnóng từ môi trường chi phí tăng cao có thể là do họ không có thị phần lớn vàđang hoạt động trong các ngành có tính cạnh tranh cao.

Một số nhà quản lý trong lĩnhvực ăn uống cho hay họ đang “quay cuồng” với chi phí gia tăng như nguyên liệuthực phẩm và tiền lương. Tuy nhiên, họ không thể tăng giá vì sợ mất thực kháchtrong khi phải vật lộn với những hạn chế do COVID-19.

Điều đó để nói rằng lạm phátcuối cùng sẽ ảnh hưởng đến tất cả mọi người. Vì vậy, có khả năng là tất cả cáccông ty sẽ phải chuyển chi phí cho người tiêu dùng. Theo ông Seah, những côngty nào hoạt động hiệu quả hơn, có thể tận dụng công nghệ và tự động hóa, từ đóít phụ thuộc vào lao động hơn, thì các công ty đó có thể đa dạng hóa các nguồncung của mình và duy trì môi trường chi phí thấp, cuối cùng sẽ là người chiếnthắng.

* Các giải pháp

Các nhà kinh tế dự kiến MASsẽ thắt chặt hơn nữa chính sách tiền tệ trong kỳ họp vào tháng Tư tới. Ngoàiviệc nới rộng biên độ chính sách một lần nữa để cho phép đồng SGD tăng giá, mộtsố nhà phân tích còn dự đoán MAS có thể thay đổi điểm giữa của biên độ - mộtcông cụ nhìn chung thường dành cho các tình huống “gay cấn”.

Các chuyên gia kinh tế củangân hàng Maybank cho biết, động thái phòng ngừa hiện nay thông qua việc điềuchỉnh biên độ có thể không đủ để giảm lạm phát “nhập khẩu” và MAS sẽ thực hiệnđộng thái “thắt chặt kép” vào tháng Tư tới bằng việc tập trung trở lại vào đồngSGD và nâng độ dốc lần thứ ba.

Phó Giáo sư Ghosh cho biết,các nhà chức trách cũng đã chuyển sang tìm cách “hạ nhiệt” lạm phát giá tài sảnvới các biện pháp được công bố vào tháng 12/2021. Chính phủ Singapore cũng đãđề ra chiến lược “đa hướng” để giải quyết tình trạng lạm phát gia tăng.

Phát biểu tại kỳ họp quốc hội tháng 1/2022, Quốc vụ khanh phụ trách thương mạivà công nghiệp Singapore Low Yen Ling cho hay chiến lược này bao gồm duy trìtính cạnh tranh của nền kinh tế Singapore để tiếp tục tạo ra công ăn việc làmtốt nhằm mang lại mức tăng trưởng lương bền vững cho người dân Singapore.

Bà nói thêm rằng chính phủcũng đang đa dạng hóa các nguồn nhập khẩu lương thực nhằm giảm khả năng dễ bịtổn thương trước những biến động giá cả lớn trên toàn cầu và đảm bảo rằng giácung cấp thực phẩm vẫn duy trì tính cạnh tranh.

Trong khi đó, Bộ trưởng thứhai phụ trách tài chính Indranee Rajah cho biết, việc tăng thuế GST không thểtrì hoãn mãi nhưng người dân Singapore có thể chưa bị ảnh hưởng ngay lập tứcbởi sự tăng thuế này nhờ các chính sách như Gói Bảo hiểm.

Theo bà, gói hỗ trợ 6 tỷ SGD,được công bố lần đầu trong Ngân sách 2020, sẽ giúp hạn chế tác động của việctăng thuế GST trong 5 năm đối với đại đa số người dân Singapore và trong 10 nămđối với những người có thu nhập thấp.

Bà khẳng định: “Về cơ bản,bất kỳ sự gia tăng nào trong chi tiêu đều do GST, Gói Bảo hiểm được thiết kế đểbù đắp cho sự gia tăng đó. Chúng tôi sẽ quan tâm hơn đến các hộ gia đình có thunhập thấp và đại đa số các hộ gia đình có thu nhập trung bình”./.