Christoph Mäder, Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp Thụy Sỹ (Economiesuisse) - Hiệp hội kinh tế quyền lực nhất Thụy Sỹ đối với các chính trị gia - đã chia sẻ về những thách thức chính mà nền kinh tế nước này sẽ phải đối mặt trong những năm tới.

Theo ông Christoph Mäder, mức thuế tối thiểu toàn cầu 15% đối với các công ty lớn đang làm tổn hại đến khả năng cạnh tranh của Thụy Sỹ và mang lại lợi ích cho các quốc gia khác kém kỷ luật hơn về mặt tài chính.

Theo thỏa thuận này, kể từ năm 2023, tỷ lệ thuế doanh nghiệp tối thiểu toàn cầu 15% sẽ được áp dụng cho các công ty có thu nhập từ 750 triệu euro (870 triệu USD) trở lên. Thỏa thuận này được kỳ vọng sẽ tạo ra sự đột phá và công bằng thông qua việc phân bổ lại hơn 125 tỷ USD lợi nhuận từ khoảng 100 công ty đa quốc gia lớn nhất và có lợi nhuận nhiều nhất cho các quốc gia trên toàn thế giới.

Tuy nhiên, một số nước tỏ ra quan ngại về việc thực thi thỏa thuận, thậm chí tương lai của thỏa thuận này còn bị nghi ngờ. Bộ Tài chính Thụy Sỹ đề nghị các nước tính đến lợi ích của các nền kinh tế nhỏ và cho rằng thời hạn thực thi năm 2023 là không thể.

Tuy nhiên, Chủ tịch Economiesuisse cho rằng trong bối cảnh các quy tắc mới của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) là không thể đảo ngược, các nước cần phải áp dụng chúng một cách thuận lợi nhất có thể, chẳng hạn như bằng cách bãi bỏ các loại thuế khác như thuế tem và bằng cách cho phép nhiều khoản khấu trừ thuế lớn hơn.

Ở các bang lớn như Zurich hoặc Bern sẽ không có bất kỳ sự thay đổi nào, còn ở các bang khác như Geneva và Vaud, mức tăng sẽ chỉ là 1%. Nhưng ở các bang khác, như Zug hoặc Nidwalden, mức tăng sẽ nhiều hơn 3%. Và đối với các công ty lớn, mỗi điểm phần trăm có nghĩa là những khoản tiền đáng kể. Ở mức độ chung hơn, do chi phí ở Thụy Sỹ cao nên nhất thiết phải duy trì mức thuế cạnh tranh để có thể tiếp tục xuất khẩu.

Liên quan đến vấn đề nguồn cung năng lượng của Thụy Sỹ, ông Mäder cho rằng đó là một thách thức lớn khác. Gần đây, Bộ trưởng Kinh tế Guy Parmelin đã kêu gọi các công ty Thụy Sỹ chuẩn bị cho tình trạng thiếu điện vào năm 2025. Ước tính một sự cố mất điện có thể gây ra thiệt hại lên tới 4 tỷ franc Thụy Sỹ (4,3 tỷ USD) mỗi ngày.

Tình trạng thiếu điện kéo dài có thể khiến các nhà máy sản xuất ít hơn, các cơ quan công quyền và các công ty dịch vụ như ngân hàng sẽ phải giảm các dịch vụ của họ và các phương tiện giao thông phụ thuộc vào điện, chẳng hạn như tàu hỏa hoặc xe điện chỉ có thể hoạt động ở một mức độ hạn chế.

Nguồn cung cấp năng lượng ổn định là điều kiện tiên quyết tuyệt đối để đảm bảo khả năng cạnh tranh của các ngành công nghiệp và việc làm của Thụy Sỹ. Rõ ràng các dự báo của chính phủ là quá lạc quan. Một mặt, tiết kiệm năng lượng đã được đánh giá quá cao. Mặt khác, sự phát triển của nhu cầu năng lượng đã bị đánh giá thấp. Hơn nữa, các giải pháp khử carbon (chẳng hạn như điện di động - khả năng các hạt tích điện di chuyển qua môi trường) thường làm tăng mức tiêu thụ năng lượng.

Sau thất bại của thỏa thuận khung giữa Thụy Sỹ với EU, Economiesuisse đang khuyến khích sự tham gia không phân biệt đối xử đối với các công ty Thụy Sỹ trên thị trường châu Âu. Chính phủ đã quyết định ngừng đàm phán để đạt được một thỏa thuận khung với EU vào tháng 5/2021, nhưng chính phủ phải tìm ra giải pháp. Tuy nhiên, nhiệm vụ này đặc biệt khó và không nên mong đợi những giải pháp thần kỳ. Cách tiếp cận tốt nhất có thể là dựa vào đàm phán theo từng lĩnh vực.

Để các cuộc đàm phán thành công, mỗi bên phải sẵn sàng nhượng bộ. Chính phủ Thụy Sỹ nhận thức rõ điều này vì họ quan tâm đến việc tìm kiếm một giải pháp lâu dài ổn định và tránh việc Thụy Sỹ bị cô lập. Ông Mäder cho rằng Chính phủ Thụy Sỹ không nên ưu tiên các hiệp định thương mại tự do mới với các nước ngoài châu Âu, hơn là cố gắng ổn định quan hệ với EU vì cả hai trục này đều quan trọng và cần phải được theo đuổi với cường độ ngang nhau.

Tổng thống Thụy Sỹ Ignazio Cassis mới đây đã kêu gọi các bên cần có thái độ "bình tĩnh và sáng tạo" để tháo gỡ bế tắc trong mối quan hệ giữa nước này với EU, đồng thời cho rằng Thụy Sỹ cần tránh các vấn đề thuần túy về kỹ thuật và thể chế, thay vào đó nên tập trung vào các nội dung.

Chính phủ Thụy Sỹ đang hướng tới một gói thỏa thuận với EU, hoặc ít nhất là một chương trình nghị sự cho các cuộc đàm phán. Tuy nhiên, Thụy Sỹ không thể đơn giản từ bỏ các nguyên tắc của nước này, coi nhẹ vấn đề bảo vệ tiền lương và nhập cư, vốn có nguy cơ gây bất ổn cho hòa bình xã hội. Thụy Sỹ là đối tác thương mại lớn thứ tư của EU. Ước tính 1,4 triệu công dân EU đang sinh sống tại Thụy Sỹ.

Liên quan đến việc ứng phó của chính phủ và quốc hội đối với đại dịch COVID-19, Chủ tịch Mäder đánh giá hồ sơ của Thụy Sỹ hầu hết là tích cực so với nhiều quốc gia khác. Tuy nhiên, nợ công là một vấn đề đáng lo ngại.

Economiesuisse là một nhân tố có ảnh hưởng lớn trên chính trường Thụy Sỹ, luôn duy trì liên lạc thường xuyên với chính phủ và các thành viên quốc hội. Trong các chuyến công du chính thức có liên quan, Economiesuisse chịu trách nhiệm tập hợp các phái đoàn kinh tế tháp tùng các bộ trưởng. Economiesuisse ủng hộ chủ nghĩa tự do kinh tế, đồng thời cũng có thể áp dụng lập trường thực dụng đối với một số lĩnh vực nhất định./.