Phát biểu chỉ đạo công tác chấm giải, ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Giải Báo chí quốc gia, Chủ tịch Hội đồng sơ khảo khẳng định: Năm nay dù tình hình khá đặc biệt nhưng Hội Nhà báo cũng như Hội đồng Giải Báo chí quốc gia với tư cách là đơn vị tiếp nhận, tổ chức Giải rất vui mừng khi tiếp nhận số lượng tác phẩm cao kỷ lục từ trước đến nay. Điều này cho thấy sức hút mạnh mẽ của Giải và sự quan tâm, hưởng ứng tích cực của các cấp Hội nhà báo, đặc biệt trong thời điểm các cơ quan báo chí đang tập trung cho công tác tổ chức, sắp xếp lại theo cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy của Đảng, Nhà nước.

Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Giải Báo chí quốc gia Nguyễn Đức Lợi đề nghị Hội đồng sơ khảo tập trung vào tác phẩm, không tập trung vào tác giả, đơn vị của tác giả để khách quan nhất, chọn ra những tác phẩm chất lượng nhất.

Báo cáo về công tác tổng hợp tác phẩm vòng sơ khảo, ông Trần Thái Sơn, Trưởng Ban Thư ký tổng hợp Giải Báo chí quốc gia lần thứ XIX cho biết: Năm nay, Giải nhận được sự tham gia của 17/21 Liên Chi hội, 29 Chi hội trực thuộc và 59/63 Hội Nhà báo tỉnh, thành phố. Tuy nhiên, việc triển khai thực hiện Nghị quyết 18-NQ/TW đã ít nhiều ảnh hưởng tới tiến độ tuyển chọn tác phẩm tại một số địa phương nên việc gửi tác phẩm tham dự giải cũng muộn hơn so với mọi năm. Đồng thời, đây cũng là năm đầu tiên thực hiện theo Điều lệ Giải Báo chí quốc gia (sửa đổi, bổ sung) năm 2024 với một số quy định cùng nhóm giải mới nên một số cấp Hội chưa bám sát hướng dẫn. Theo thống kê của Ban Thư ký tổng hợp, năm nay có 1.962 tác phẩm gửi về dự giải, cao nhất từ trước đến nay, trong đó có 156 tác phẩm có sự tham gia của tác giả không phải hội viên Hội Nhà báo Việt Nam. Ban Thư ký tổng hợp giải đã sơ loại 57 tác phẩm và đưa vào 1.905 tác phẩm đủ điều kiện tham gia vòng sơ khảo theo quy định.

Cụ thể, Báo in có 3 nhóm giải gồm: Giải tin, bài phản ánh, phỏng vấn có 274 tác phẩm; giải xã luận, bình luận, chuyên luận có 78 tác phẩm; giải phóng sự, phóng sự điều tra, ký báo chí, ghi chép có 178 tác phẩm.

Giải Ảnh báo chí có 1 nhóm giải: Giải ảnh đơn, nhóm ảnh, phóng sự ảnh có 107 tác phẩm.

Giải Phát thanh có 2 nhóm giải: Giải tin, bài phản ánh, phỏng vấn, bình luận, chuyên luận có 56 tác phẩm; giải chương trình phát thanh tổng hợp, toạ đàm, phóng sự, phóng sự tài liệu, phóng sự điều tra có 176 tác phẩm.

Truyền hình có 3 nhóm giải gồm: Giải tin, phóng sự có 302 tác phẩm; giải bình luận, chuyên luận, giao lưu, tọa đàm có 48 tác phẩm; giải phim tài liệu, ký sự truyền hình có 108 tác phẩm.

Báo điện tử có 2 nhóm giải: Giải tin, bài phản ánh, phỏng vấn, bình luận, toạ đàm, giao lưu trực tuyến có 291 tác phẩm; giải phóng sự, phóng sự điều tra, ký báo chí, ghi chép có 158 tác phẩm.

Năm nay, Giải Báo chí quốc gia có thêm 2 nhóm giải mới: Báo chí đa phương tiện có 1 nhóm giải Infographic, video clips, Podcast, Live-stream… có 102 tác phẩm; báo chí sáng tạo có 1 nhóm giải: tác phẩm, sản phẩm, chương trình báo chí sáng tạo có 27 tác phẩm.

Ngày 29/3/2007 Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 369/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Giải Báo chí quốc gia và giao Hội Nhà báo Việt Nam là cơ quan thường trực tổ chức giải. Kể từ đó đến nay, Giải Báo chí quốc gia đã trải qua 18 mùa đồng hành cùng đời sống báo chí, trở thành sinh hoạt nghiệp vụ thực sự bổ ích, lan tỏa sâu rộng trong các cấp Hội, trong giới báo chí và ngày càng khẳng định uy tín là giải thưởng nghề nghiệp danh giá nhất của những người làm báo trong nước. Năm nay Giải Báo chí quốc gia bước sang năm thứ 19, năm đầu tiên thực hiện theo Điều lệ Giải Báo chí quốc gia (sửa đổi, bổ sung) năm 2024. Các khâu chuẩn bị đã được tiến hành theo đúng Điều lệ giải và đúng tiến độ.

Sau phần khai mạc, các tiểu ban chấm giải đã họp, thống nhất cách thức chấm điểm và lịch chấm tập trung.