Dự luật, được các bộ trưởng của Thủ tướng Giorgia Meloni thông qua, quy định lệnh cấm tạm thời "vượt qua giới hạn phạm vi của lãnh hải trong trường hợp đe dọa nghiêm trọng đến trật tự công cộng hoặc an ninh quốc gia". Mối đe dọa đó có thể bao gồm "áp lực di cư đặc biệt có thể ảnh hưởng đến việc quản lý biên giới an toàn", "nguy cơ cụ thể" về các hành động khủng bố hoặc xâm nhập vào Italy, các trường hợp khẩn cấp về sức khỏe toàn cầu và các sự kiện quốc tế cấp cao.

Nếu được Quốc hội Italy thông qua, dự luật này có thể giúp hồi sinh trung tâm tiếp nhận người di cư hồi hương của Italy tại Albania, vốn đã không thể hoạt động do một loạt  thách thức pháp lý.

Dự luật quy định rằng những người di cư trên các tàu bị cấm vào vùng biển Italy có thể được đưa đến các quốc gia mà Rome có thỏa thuận về giam giữ hoặc hồi hương - cụ thể là Albania. Dự luật cũng mở rộng danh sách các tội danh mà người nước ngoài có thể bị trục xuất khỏi Italy.

Theo số liệu của Chính phủ Italy, từ đầu năm đến nay, gần 2.000 người đã đến nước này trên các thuyền di cư, giảm so với 4.400 người trong cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng con số sụt giảm này phụ thuộc vào nhiều yếu tố khách quan ảnh hưởng đến tuyến đường di cư hơn là chỉ do chính sách. Trong khi đó, số người di cư thiệt mạng khi vượt qua khu vực Trung Địa Trung Hải tiếp tục tăng. Theo Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) của Liên hợp quốc, báo cáo cho thấy gần 490 người đã mất tích trong năm nay.

Ngày 10/2 vừa qua, Nghị viện châu Âu (EP) đã thông qua một danh sách mới các quốc gia an toàn để hồi hương người di cư trái phép, cũng như các trung tâm tiếp nhận người di cư ở các nước thứ ba. Đây là động thái có khả năng thúc đẩy nghị định thư đột phá của Italy với Albania nhằm xử lý người di cư tại quốc gia Balkan này.

Với sự ủng hộ của đa số đảng trung hữu đảng Nhân dân châu Âu (EPP) và các đảng cánh hữu, EP đã thông qua hai sửa đổi đối với Quy định của EU về Thủ tục Tị nạn, nhằm đẩy nhanh quá trình xử lý các yêu cầu tị nạn. Bangladesh, Colombia, Ai Cập, Kosovo, Ấn Độ, Maroc và Tunisia giờ đây sẽ được coi là các quốc gia và vùng lãnh thổ an toàn. Các quốc gia đang xin gia nhập Liên minh châu Âu (EU) cũng sẽ được coi là an toàn.

ề các trung tâm tiếp nhận người di cư ở các nước thứ ba, các quy tắc mới cho phép các quốc gia EU ký kết các thỏa thuận để xử lý đơn xin tại chỗ, như trong kế hoạch Italy-Albania vốn cho đến nay phần lớn bị cản trở bởi các phán quyết về quyền tư pháp.

Phát biểu sau khi hội nghị Strasbourg thông qua danh sách này, Bộ trưởng Nội vụ Italy Matteo Piantedosi cho biết: “Việc thông qua 2 quy định của châu Âu liên quan đến danh sách và khái niệm các quốc gia và vùng lãnh thổ thứ ba an toàn là một thành công lớn đối với Chính phủ Italy, vốn khẳng định lập trường của mình về vấn đề di cư ở châu Âu một cách quyết tâm và kiên định. Cuối cùng, bước ngoặt mà Italy mong muốn về vấn đề nhập cư đã đến".