Vụ đông xuân 2022 - 2023, Hợp tác xã Nông nghiệp - Kinh doanh tổng hợp Đại Phát (huyện Phú Ninh, Quảng Nam) vận động 6 hộ dân thôn Hoà Bình xã Tam Thái, huyện Phú Ninh xây dựng mô hình trồng thử nghiệm cây sâm Bố Chính. 12 sào đất màu của thôn vốn chỉ trồng ngô, dưa, đậu phộng… nhưng kém hiệu quả được chuyển sang trồng cây sâm Bố Chính, với kỳ vọng mở ra mô hình sản xuất mới, cho giá trị kinh tế cao tại vùng đất Phú Ninh.

Các hộ tham gia mô hình được Hợp tác xã Nông nghiệp - Kinh doanh tổng hợp Đại Phát hỗ trợ toàn bộ hạt giống, phân bón, hướng dẫn kỹ thuật canh tác, đồng thời ký hợp đồng bao tiêu toàn bộ sản phẩm.

Cây sâm Bố Chính phù hợp với thổ nhưỡng của địa phương. Ảnh: Trần Trung/BNEWS/TTXVN

Ông Hồ Văn Hợi, người tham gia mô hình cho biết, khi được hợp tác xã giới thiệu trồng thử nghiệm cây sâm Bố Chính và cam kết bao tiêu đầu ra cho sản phẩm với giá ổn định 100 nghìn đồng/kg, rồi tìm hiểu thêm về giá trị cây sâm, kỹ thuật chăm trồng trên mạng, gia đình ông mạnh dạn chuyển đổi hơn 2 sào đất trồng dưa sang trồng cây sâm.

Trước đây hằng năm trên diện tích 2 sào (1000m2) đất ruộng, gia đình ông trồng dưa hấu, lạc; nếu gặp trời mưa thuận gió hoà, được mùa, thương lái đến mua thu tại đồng ruộng thì thu được khoảng 12 triệu đồng/vụ. Nay, gia đình ông được HTX Đại Phát hỗ trợ phân bón, hạt giống và bao tiêu sản phẩm. Sau hơn 7 tháng gieo trồng, chăm sóc, với hơn 4.000 gốc sâm, năng suất bình quân 0,2 kg/gốc, ước tính tổng sản lượng đạt khoảng 800 kg củ tươi/2 sào.

Theo hợp đồng ký kết, HTX Đại Phát thu mua với giá từ 70-100 nghìn đồng/kg (tùy kích cỡ củ sâm), sau khi trừ chi phí đầu tư khoảng 8 - 9 triệu đồng, gia đình ông Hợi thu lãi hơn 70 triệu đồng. So với trồng dưa hấu hay lạc  thì trồng sâm Bố Chính đem lại giá trị cao hơn 2 - 3 lần. Việc chăm sóc cây sâm cũng đỡ vất vả rất nhiều so với trồng dưa hấu.

Cùng tham gia trồng thử nghiệm cây sâm Bố Chính, ông Trần Thanh Dưỡng cho hay, cây phát triển tốt cho thấy phù hợp với thổ nhưỡng của địa phương. HTX Nông nghiệp - kinh doanh tổng hợp Đại Phát cam kết bao tiêu đầu ra cho sản phẩm nên các hộ đều an tâm.Các hộ mạnh dạn trồng thử nghiệm cây sâm Bố Chính với kỳ vọng đây sẽ là mô hình sản xuất mới mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân địa phương.

Theo ông Nguyễn Xuân Tin, Giám đốc HTX Nông nghiệp - kinh doanh tổng hợp Đại Phát, nhận thấy nhu cầu về sử dụng dược liệu để chế biến các thực phẩm chức năng phục vụ nâng cao sức khỏe của người dân ngày càng cao, HTX đã đi tham quan, học hỏi kinh nghiệm ở nhiều địa phương và khi đến Quảng Bình thấy người dân trồng sâm Bố Chính trên đất hoa màu, đất trồng lúa không chủ động nước, cây trồng sinh trưởng rất tốt. Tìm hiểu thì được các hộ dân cho biết, loại cây sâm này rất dễ trồng, kinh phí đầu tư trồng thấp, ít bị sâu bệnh hại, đầu ra sản phẩm ổn định. 

Đầu năm 2023, Hợp tác xã Đại Phát đầu tư máy móc thiết bị để chế biến hoa, lá sâm Bố Chính thành trà và đang đăng ký sản phẩm OCOP của địa phương. Ngoài ra khi chủ động được nguồn nguyên liệu, HTX Đại Phát sẻ đầu tư thêm máy móc thiết bị để chế biến ra nhiều loại sản phẩm khác như mỹ phẩm dưỡng da, tinh bột sâm nano….

Thành công của mô hình bước đâu tạo niềm tin cho HTX Đại Phát và các hộ dân tiếp tục nhân rộng mô hình trong thời gian tới. Và hy vọng rằng đây là loại cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao, tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập, giúp nhân dân địa phương chuyển đổi cơ cấu cây trồng trong những năm tới.

Sâm Bố Chính có vị ngọt, tính mát. Theo y học cổ truyền, cây sâm Bố Chính là loại dược liệu có công dụng bổ tỳ vị, thanh nhiệt, dưỡng ẩm, bổ máu, nhuận phế, trợ tiêu hóa, sinh tân dịch. Chủ trị suy nhược cơ thể, mất ngủ, suy dinh dưỡng, rối loạn kinh nguyệt, lao phổi ở trẻ em, hen suyễn, ho, sốt, thiếu máu, trầm cảm, ra nhiều mồ hôi, mỏi lưng, động kinh, tiêu hóa trì trệ, suy giảm sinh lý, hỗ trợ điều trị ung thư… Theo các nhà khoa học, sâm Bố Chính có dược tính cao, được cho là tương đương nhân sâm Hàn Quốc./.