Hiện nay, muối diêm dân có giá bán khá cao với 1.200 đồng/kg, tăng khoảng 400 đồng/kg so với cùng kỳ. Việc thu hoạch muối tính theo chu kỳ nắng, trung bình khoảng 7 ngày thu hoạch một lần. Tính ra muối diêm dân một tháng có 4 lần thu hoạch. Như vậy thu nhập của gia đình trên dưới 12 triệu/tháng, trừ đi chi phí cũng lãi được khoảng 9 - 10 triệu đồng/tháng, ông Nguyễn Văn Tuấn chia sẻ.

Diêm dân ở xã Cà Ná cho biết, nghề làm muối thường diễn ra từ tháng 12 năm trước đến hết tháng 8 năm sau. Ðối với ruộng muối nền đất, đầu vụ diêm dân đầu tư khoảng hơn 10 triệu đồng/sào để san lấp ổn định độ bằng phẳng, tạo "da đất" cho ruộng, sau đó bơm hút nước biển vào ruộng, đợi nước biển bốc hơi khoảng 7 ngày thì thu hoạch muối. Với muối trải bạt thì đầu tư nhiều hơn khoảng 100 triệu đồng/sào.

Điều đặc biệt đối với nghề làm muối là diêm dân chỉ đầu tư một lần trong năm. Sau thu hoạch đợt một, diêm dân cải tạo chắc lại đất nền, sau đó lại tiếp tục bơm nước biển vào, đợi nước bốc hơi, muối kết tinh rồi lại thu hoạch.

Nhiều diêm dân đang cào muối ở cánh đồng muối Nhơn Hải (xã Vĩnh Hải) phấn khởi, cho biết người dân có thu nhập là nhờ vào biển và trời nắng đẹp. Nhờ nghề muối, lao động địa phương có việc làm ổn định. Nếu có vốn đầu tư làm với diện tích lớn thì lợi nhuận sẽ tăng hơn nhiều.

Từ tiềm năng, lợi thế của biển, nhiều doanh nghiệp cũng đầu tư bài bản giữa sản xuất muối gắn với chế biến và tạo ra sản phẩm sau muối mang lại giá trị kinh tế cao. Tại xã Thuận Nam, Cà Ná và Ninh Hải, Tập đoàn BIM (BIM Group) cũng đã đầu tư sản xuất muối công nghiệp (muối trải bạt) với diện tích khoảng hơn 3.000 ha gắn với xây dựng nhà máy chế biến tại chỗ.

Theo lãnh đạo Công ty cổ phần Sản xuất và chế biến muối BIM (thuộc BIM Group), đây là mảnh đất khô cằn nhưng công ty đã đầu tư dẫn nước biển từ Cà Ná về để tạo sản phẩm muối sạch, mỗi năm đóng góp khoảng 60% sản lượng muối của cả nước. Công ty còn đầu tư xây dựng nhà máy chế biến sản phẩm muối tinh, muối I-ốt để cung cấp cho thị trường, mang lại giá trị kinh tế cao.

*Nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm muối

Nghề làm muối ở Khánh Hòa có từ rất lâu, nhất là ở các địa phương như xã Ninh Hải, Vĩnh Hải, Thuận Nam, Cà Ná, Ninh Thủy, Ninh Diêm, phường Ninh Chử… Nghề làm muối phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện thời tiết, nắng càng gắt nước bốc hơi càng nhanh và thời gian thu hoạch càng rút ngắn. Nhờ đó chất lượng hạt muối được nâng lên, giá thu mua của các thương lái, các hợp tác xã cũng cao hơn.

Ông Trần Thanh, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất kinh doanh dịch vụ muối Khánh Nhơn (xã Vĩnh Hải) chia sẻ, do muối đẹp, giá muối cao nên các thành viên của hợp tác xã rất phấn khởi. Nhiều thương lái phải đặt đơn đặt hàng trước mới có muối để mua.

Nhiều thương lái thu mua muối ở Phương Hải (xã Ninh Hải) cho biết, thời gian qua chất lượng muối diêm dân ở Khánh Hòa rất tốt, nhất là vùng muối ở phía Nam của tỉnh. Theo đó, hạt muối nơi đây rất được thị trường ưu chuộng, bởi độ mặn cao, không lẫn tạp chất nhiều, bởi thế giá thu mua tại chân ruộng tăng cao từ 1,2 - 1,3 triệu đồng/tấn (tùy loại), hầu như chưa từng có tiền lệ từ trước tới nay.

Ông Võ Văn Công, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa cho biết, so với trước đây, diêm dân đã biết ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất muối. Đồng thời chịu đầu tư mở rộng diện tích sản xuất muối trải bạt kết tinh nên năng suất và chất lượng sản phẩm được nâng lên rõ rệt.

Từ đầu năm đến nay, sản lượng muối sản xuất của tỉnh Khánh Hòa đạt 139.240 tấn; trong đó, muối thủ công đạt 56.850 tấn, muối công nghiệp đạt 82.390 tấn. Lượng muối tiêu thụ của tỉnh cũng đạt gần 87.300 tấn, riêng muối diêm dân hơn 54.550 tấn.

Để nâng cao giá trị sản phẩm muối, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa luôn khuyến khích các hợp tác xã tiếp tục thu hút các thành viên tham gia vào hợp tác xã, tổ hợp tác sản xuất muối; qua đó có thêm điều kiện vay vốn đầu tư từ các ngân hàng, vốn hợp tác xã để mở rộng sản xuất theo hướng công nghiệp. Đồng thời, đẩy mạnh liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ, mở hướng nhân rộng các mô hình sản xuất muối sạch…  

Thời gian qua, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa cũng đã và đang đầu tư xây dựng các nhà máy chế biến muối, tạo ra sản phẩm muối có giá trị gia tăng cao. Từ đầu đến nay, riêng 15.614 tấn muối được chế biến thành muối tinh và muối I-ốt đã cho thấy rõ điểm sáng phát triển của nghề muối Khánh Hòa trong bối cảnh mới.

Lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết, để phát triển bền vững và hiệu quả nghề muối, UBND tỉnh đã phê duyệt Đề án nâng cao giá trị sản xuất và chế biến muối giai đoạn 2021 - 2030. Bên cạnh đó, chú trọng đầu tư hạ tầng, hệ thống thủy lợi, thu hút đầu tư phát triển sản xuất muối công nghiệp quy mô lớn. Khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng công nghệ sản xuất hiện đại gắn với chế biến đa dạng các sản phẩm sau muối để gia tăng giá trị sản xuất, đáp ứng nhu cầu nguyên liệu cho ngành công nghiệp hóa chất và chế biến muối tinh cao cấp.

Song song đó, UBND tỉnh cũng hỗ trợ các hợp tác xã, nhà đầu tư… cải tạo nâng cấp hệ thống kho bảo quản muối, bảo đảm muối dự trữ phục vụ sản xuất kinh doanh; hỗ trợ đầu tư hệ thống thiết bị chế biến, phân tích chất lượng muối, mẫu mã, bao bì cho các cơ sở sản xuất chế biến muối vừa và nhỏ.

Đồng thời, giúp nâng cao năng lực dự báo nhu cầu thị trường, cân đối cung - cầu muối để có kế hoạch sản xuất phù hợp; đẩy mạnh hỗ trợ xây dựng, quảng bá thương hiệu sản phẩm sau muối, kết hợp tăng cường xúc tiến thương mại, giới thiệu sản phẩm để mở rộng thị trường tiêu thụ muối nhằm góp phần đảm bảo sinh kế, nâng cao thu nhập cho diêm dân và sự phát triển của doanh nghiệp.