Đồng tiền mệnh giá 10.000 yen của Nhật Bản. Ảnh: AFP/TTXVN

Chiều 4/3, sau phiên họp cuối cùng của Ủy ban Ngân sách Hạ viện với sự tham dự của Thủ tướng Shigeru Ishiba, Hạ viện Nhật Bản đã bỏ phiếu và thông qua dự thảo ngân sách tài khóa 2025 với đa số phiếu nhờ sự ủng hộ của liên minh cầm quyền gồm đảng Dân chủ Tự do (LDP) và đảng Công Minh cùng với đảng Duy Tân Nhật Bản. Đây là lần đầu tiên trong vòng 29 năm, dự thảo ngân sách được điều chỉnh so với đề xuất của Nội các.

Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, tổng dự toán ngân sách tài khóa 2025 đã được thông qua ở mức cao kỷ lục là khoảng 115.197,8 tỷ yen (770 tỷ USD), sau khi đã được điều chỉnh giảm 3.437 tỷ yen (23 tỷ yen) so với đề xuất ban đầu của Nội các theo yêu cầu từ các đảng đối lập. Đây là lần đầu tiên trong 29 năm, kể từ tài khóa 1996 dưới thời Thủ tướng Ryutaro Hashimoto, một dự thảo ngân sách ban đầu bị sửa đổi tại Quốc hội và việc điều chỉnh giảm ngân sách cũng là lần đầu tiên sau 70 năm kể từ thời Thủ tướng Ichiro Hatoyama vào năm 1955.

Liên quan đến nguồn tiền đảm bảo cho ngân sách tài khóa mới, Chính phủ Nhật Bản quyết định sẽ không phát hành thêm trái phiếu. Vì không chiếm đa số tại Hạ viện nên liên minh cầm quyền đã phải đàm phán với đảng Duy Tân Nhật Bản và đảng Dân chủ vì nhân dân đề tìm kiếm sự ủng hộ đối với dự thảo ngân sách.

Liên minh cầm quyền không tìm được tiếng nói chung với đảng Dân chủ vì nhân dân khi hai bên không đạt được tiếng nói chung về mức trần thu nhập miễn thuế thu nhập cá nhân, nhưng lại đạt được thỏa thuận về việc miễn học phí trung học và cải cách an sinh xã hội với đảng Duy Tân Nhật Bản. Ngày 3/3, Tổng thư ký ba đảng đã ký văn bản cam kết thúc đẩy nhanh chóng dự luật ngân sách và cải cách thuế. Đây là lần đầu tiên đảng Duy Tân Nhật Bản ủng hộ một dự thảo ngân sách của chính phủ.

Về miễn học phí trung học, trong tài khóa 2025, Chính phủ Nhật Bản sẽ dỡ bỏ giới hạn thu nhập đối với trợ cấp học phí (hiện là 118.800 yen/năm) cho tất cả học sinh công lập và tư thục. Việc hỗ trợ xây dựng cơ sở vật chất cho các trường dạy nghề công lập cũng sẽ được mở rộng.

Đảng Dân chủ Lập hiến (CDPJ), đảng đối lập lớn nhất, lại phản đối mạnh mẽ dự thảo ngân sách, yêu cầu dừng việc tăng mức trần chi trả trong hệ thống bảo hiểm y tế cho các khoản điều trị đắt đỏ. Thủ tướng Ishiba cho biết việc xem xét lại chính sách này sau tháng 8/2026 có thể được cân nhắc, nhưng kế hoạch tăng mức trần vào tháng 8/2025 sẽ vẫn diễn ra theo lộ trình.

Chính phủ và liên minh cầm quyền ban đầu đặt mục tiêu thông qua ngân sách tại Hạ viện trước ngày 2/3 để đảm bảo ngân sách tài khóa 2025 có hiệu lực tự nhiên trong tài khóa 2024. Tuy nhiên, lịch trình bị trì hoãn do khó khăn trong việc điều phối phiên điều trần của cựu thủ quỹ thuộc “phe Abe cũ”, liên quan đến bê bối quỹ chính trị của các phe phái trong LDP. Chính phủ sẽ đẩy nhanh tiến trình thảo luận tại Thượng viện để đảm bảo ngân sách được thông qua trước thời điểm kết thúc tháng 3.