EU và Ấn Độ tạm dừng đàm phán thương mại với Mỹ

Chủ tịch Ủy ban Thương mại quốc tế (INTA) của Nghị viện châu Âu, ông Bernd Lange ngày 22/2 cho biết sẽ kiến nghị tạm dừng quá trình phê chuẩn thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, sau khi Tòa án tối cao Mỹ bác bỏ chính sách thuế quan mà Tổng thống Donald Trump đã áp đặt trước đó và ông Trump ngay lập tức công bố các mức thuế toàn cầu mới tăng từ 10% lên 15%.

Ông Lange cho biết sẽ đề xuất như trên trong cuộc họp khẩn cấp của Nghị viện châu Âu dự kiến sẽ diễn ra ngày 23/2. Quyết định tạm dừng sẽ được duy trì cho đến khi EU nhận được thông tin chi tiết về chính sách thương mại từ chính quyền của Tổng thống Donald Trump, và cho tới khi EU có được bản đánh giá pháp lý toàn diện cùng những cam kết rõ ràng từ phía Mỹ.

Trên mạng xã hội, ông Lange nhận định Chính phủ Mỹ đang tạo ra một "sự hỗn loạn về thuế quan... không ai có thể hiểu được" và việc này tạo ra sự bất ổn ngày càng gia tăng không chỉ với EU mà cả các đối tác thương mại khác của Mỹ.

Sự thay đổi lập trường của châu Âu diễn ra sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết cho rằng việc Tổng thống Trump sử dụng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp đặt các mức thuế đối ứng trên toàn cầu là không hợp pháp. Trước đó, Nghị viện châu Âu cũng từng đóng băng quy trình phê chuẩn hiệp định thương mại song phương sau khi ông Trump có những phát biểu gây tranh cãi về đảo Greenland của Đan Mạch.

Theo dữ liệu từ Cơ quan Thống kê Dân số Mỹ, tính riêng giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 5/2025, EU là đối tác nhập khẩu hàng hóa lớn nhất của Mỹ. Thỏa thuận mà ông Trump và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đạt được vào mùa Hè năm 2025 quy định Mỹ sẽ áp mức thuế 15% đối với phần lớn hàng xuất khẩu của EU, đồng thời dỡ bỏ thuế đối với hàng hóa Mỹ vào châu Âu. Tuy vậy, Mỹ vẫn giữ mức thuế 50% với thép và nhôm. EU chấp nhận thỏa thuận mất cân đối này nhằm tránh nguy cơ xảy ra một cuộc chiến thương mại toàn diện và duy trì sự hỗ trợ an ninh từ Mỹ.

Tuy nhiên, sau phán quyết của Tòa án Tối cao hôm 20/2, ông Trump tuyên bố sẽ thiết lập mức thuế toàn cầu 10% để duy trì các biện pháp bảo hộ thương mại. Đến ngày 21/2 ông tiếp tục tăng mức thuế này lên 15%, gây thêm nhiều biến động kinh tế và sự bất ổn về chính sách. Các mức thuế mới của ông Trump dựa trên Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, cho phép Tổng thống áp thuế trong 150 ngày mà không cần Quốc hội thông qua.

Nhà lãnh đạo của INTA đặt vấn đề liệu các mức thuế quan mới của Mỹ có vi phạm thỏa thuận giữa hai bên hay không. Ông nhấn mạnh EU “cần có sự rõ ràng và chắc chắn về mặt pháp lý trước khi có thể thực hiện các bước đi tiếp theo”.

Cùng ngày, một nguồn tin trong Bộ Thương mại Ấn Độ cũng tiết lộ quốc gia này sẽ hoãn kế hoạch cử phái đoàn thương mại sang Washington trong tuần này sau khi xảy ra các diễn biến mới về chính sách thuế quan của Mỹ. Đây là một trong những phản ứng cụ thể đầu tiên của một quốc gia châu Á sau động thái của ông Trump hôm 21/2 áp thuế tạm thời 15%, mức tối đa được luật pháp cho phép, đối với hàng nhập khẩu từ tất cả các nước.

Nguồn tin cho biết quyết định được đưa ra sau các cuộc thảo luận giữa quan chức hai nước. Phía Ấn Độ đang cân nhắc thêm các tác động từ phán quyết của tòa án và những thông báo sau đó từ phía Mỹ.

Theo kế hoạch trước đó, phái đoàn Ấn Độ dự kiến sẽ sớm khởi hành tới Washington để thảo luận hoàn tất một thỏa thuận thương mại song phương tạm thời, theo đó Mỹ sẽ cắt giảm mức thuế đối ứng 25% mà nước này áp đặt đối với một số mặt hàng xuất khẩu của Ấn Độ liên quan đến việc New Delhi mua dầu thô của Nga.