Theo kế hoạch giảm nợ trung hạn của Chính phủ Đức, được Ủy ban châu Âu (EC) phê duyệt ngày 16/9, mặc dù chi tiêu kỷ lục cho đầu tư và quốc phòng nhưng dự kiến nợ quốc gia của Đức chỉ tăng nhẹ. Tỷ lệ nợ được kỳ vọng sẽ bắt đầu giảm trở lại sớm nhất là vào năm 2029.

Số liệu do Bộ trưởng Tài chính Liên bang Lars Klingbeil cung cấp cho Brussels cho thấy, nợ quốc gia sẽ chỉ tăng nhẹ từ nay cho đến năm 2028, đạt 67% GDP. Sau đó, theo ước tính của Chính phủ Đức, nợ quốc gia sẽ giảm trở lại, đạt mức hiện tại khoảng 63% GDP vào năm 2032. EC tuyên bố kế hoạch này của Đức tuân thủ các quy tắc tài khóa của châu Âu nên cần được Hội đồng Bộ trưởng Tài chính Liên minh châu Âu (EU) phê duyệt.

Các số liệu do Đức đệ trình về xu hướng nợ khác biệt đáng kể so với ước tính của hầu hết các nhà kinh tế. Trong dự báo mới nhất hồi tháng Tư, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho rằng nợ công của Đức sẽ liên tục tăng trong những năm tới và đạt 74,8% GDP vào năm 2030. Ngân hàng trung ương Đức (Bundesbank) cũng viết trong báo cáo hàng tháng mới nhất: "Cho đến nay, không có dấu hiệu nào cho thấy tỷ lệ thâm hụt và nợ công sẽ giảm trở lại trong tương lai".

Theo kế hoạch tài chính của Bộ trưởng Klingbeil, số nợ kỷ lục của Đức sẽ lên tới 851 tỷ euro (1.009 tỷ USD) từ năm 2025 đến năm 2029, chủ yếu là do quỹ đầu tư đặc biệt mới. Hơn nữa, hầu hết các khoản vay cho chi tiêu quốc phòng giờ đây không còn bị hạn chế bởi các biện pháp kiềm chế nợ ghi trong hiến pháp nữa.

Cách tính khác biệt đang khiến giới chuyên môn băn khoăn liệu Chính phủ Đức có "chế biến" số liệu để đáp ứng các quy định về nợ của EU trên giấy tờ hay không? Hiện tại, Chính phủ Đức ước tính mức tăng trưởng tiềm năng trung bình là 0,9% cho đến năm 2029, gần như gấp đôi so với hiện nay. Chính phủ lập luận điều này là nhờ đầu tư gia tăng và các cải cách thúc đẩy tăng trưởng.

Hồi tháng Tám, Bundesbank đã lên tiếng: "Các quy định của châu Âu đang được thực hiện một cách đáng ngờ". Đức đang ước tính "cao đến mức khó tin" về mức tăng trưởng tiềm năng của nền kinh tế. Bundesbank cho rằng: "Với mức thâm hụt vốn đã cao, việc lập kế hoạch tài khóa thận trọng, không dựa trên các giả định tăng trưởng quá lạc quan, dù sao cũng là điều nên làm".

Các quy tắc tài khóa mới được cải cách của EU yêu cầu mỗi quốc gia thành viên phải đệ trình kế hoạch giảm nợ bốn năm lên Brussels. Nếu một chính phủ cam kết thực hiện một số khoản đầu tư và cải cách nhất định, họ có thể yêu cầu gia hạn lên thành bảy năm. Đến cuối giai đoạn này, tỷ lệ nợ phải "giảm dần một cách bền vững".

Theo phóng viên TTXVN tại Đức, Chính phủ Đức là quốc gia EU cuối cùng đệ trình kế hoạch trước kỳ nghỉ hè. Bộ trưởng Klingbeil đang lên kế hoạch tăng trưởng chi tiêu ròng trung bình hàng năm 2,8% cho đến năm 2031. Ông đã chọn giai đoạn bảy năm để có thêm thời gian cho việc giảm nợ, đổi lại, ông cam kết thực hiện 17 cải cách và đầu tư.

Chính phủ Đức cũng đang không tính chi tiêu quốc phòng vào tỷ lệ nợ báo cáo lên Brussels, viện dẫn điều khoản miễn trừ của EU, cho phép chi tiêu tối đa 1,5% GDP mỗi năm cho quốc phòng mà không bị tính vào tỷ lệ nợ.

Theo quan điểm của Bundesbank, nếu Bộ Tài chính Đức „chế biến“ dữ liệu trình lên EC thì đây sẽ là một tín hiệu xấu vì "Đức có vai trò quan trọng trong việc tuân thủ các quy tắc tài chính của châu Âu".