Tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi thẳng thắn nhìn nhận tiến độ triển khai và giải ngân vốn của các Chương trình mục tiêu quốc gia cũng như kế hoạch đầu tư công nói chung vẫn còn chậm, đồng thời nhấn mạnh cần xử lý nghiêm tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm trong quá trình thực hiện.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành và địa phương đã nhiều lần đánh giá, báo cáo Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về những nguyên nhân dẫn đến tình trạng chậm giải ngân, bao gồm cả nguyên nhân khách quan và chủ quan.

"Tôi đồng tình với ý kiến của phóng viên rằng đâu đó còn tồn tại tình trạng yếu kém trong chỉ đạo điều hành, năng lực tổ chức triển khai, và việc né tránh, đùn đẩy trách nhiệm của một bộ phận cán bộ khi thực hiện ba Chương trình này", Thứ trưởng nói khi trả lời câu hỏi của báo chí.

Trước thực trạng trên, Bộ Tài chính đã tham mưu để Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị 22/CT-TTg nhằm thúc đẩy tiến độ triển khai và giải ngân vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, để hướng tới mục tiêu giải ngân cao nhất, phấn đấu hoàn thành 100% kế hoạch vốn năm 2026, các bộ, ngành và địa phương cần tập trung thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, các cơ quan cần khẩn trương rà soát, hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách và văn bản hướng dẫn thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia. Các quy định phải bảo đảm rõ ràng, dễ hiểu và chỉ được hiểu theo một cách thống nhất nhằm hạn chế tình trạng mỗi nơi hiểu một kiểu, dẫn đến chậm triển khai.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu đề cao trách nhiệm của người đứng đầu trong tổ chức thực hiện. Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo gắn kết quả triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia và tiến độ giải ngân với việc đánh giá năng lực, mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ.

"Tôi cho rằng đây là một giải pháp rất tốt và chúng ta phải thực hiện nghiêm túc. Nếu đơn vị, tổ chức hay người đứng đầu nào có trách nhiệm trong việc để chậm giải ngân, chúng ta phải làm rõ và có biện pháp xử lý theo quy định của Đảng và Nhà nước", Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh.

Một giải pháp quan trọng khác là tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát. Các địa phương cần chủ động xử lý các nội dung thuộc thẩm quyền, đồng thời kịp thời rà soát, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.

Theo lãnh đạo Bộ Tài chính, năng lực cán bộ cơ sở hiện vẫn là một trong những điểm nghẽn cần sớm khắc phục. Do đó, cần tập trung nâng cao trình độ chuyên môn trong các lĩnh vực quản lý đầu tư công, đấu thầu, tài chính, ngân sách và thanh quyết toán.

Thứ trưởng cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương quán triệt đầy đủ mục tiêu và yêu cầu của Chỉ thị 22/CT-TTg, tránh tình trạng nguồn vốn đã được bố trí nhưng không triển khai được nhiệm vụ trên thực tế, làm giảm hiệu quả sử dụng vốn.

Ngoài ra, ông cho rằng cần công khai, minh bạch kết quả thực hiện của từng bộ, ngành, địa phương để tạo điều kiện cho công tác giám sát và đánh giá trách nhiệm cán bộ. Đây được xem là công cụ quan trọng nhằm nâng cao tinh thần trách nhiệm và thúc đẩy tiến độ giải ngân.

"Tôi tin rằng nếu chúng ta triển khai nghiêm túc và đồng bộ các nhóm giải pháp như vậy, trong thời gian còn lại của năm 2026, các nhiệm vụ và kế hoạch vốn của các Chương trình mục tiêu quốc gia sẽ được giải ngân và sử dụng một cách hiệu quả nhất", Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi khẳng định.