Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng, Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN

Ngày 30/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết chính quyền của ông gần đạt được thỏa thuận với Đại học Harvard, theo đó trường này sẽ chi trả khoảng 500 triệu USD và tham gia vận hành các trường nghề đào tạo về trí tuệ nhân tạo, kỹ thuật động cơ và một số lĩnh vực khác.

Tuyên bố được đưa ra sau nhiều tháng đàm phán căng thẳng giữa chính quyền và Harvard xoay quanh các vấn đề như biểu tình ủng hộ Palestine, chính sách đa dạng giới và chuyển giới.

Trước đó, Nhà Trắng từng đe dọa cắt hơn 2 tỷ USD quỹ nghiên cứu của Harvard, đồng thời xem xét việc cấm sinh viên quốc tế theo học và thậm chí rút giấy công nhận trường.

Harvard hiện chưa đưa ra phản hồi, song trường đã nhiều lần khởi kiện, cáo buộc chính quyền Tổng thống Trump vi phạm quyền tự do ngôn luận khi tìm cách ép buộc thay đổi cơ cấu quản trị và chương trình học. Một số tòa án gần đây đã ngăn chặn nỗ lực cắt giảm tài trợ của chính phủ.

Tháng 9 vừa qua, một thẩm phán liên bang ở Boston đã yêu cầu chính quyền khôi phục 2,6 tỷ USD tài trợ cho Harvard, cho rằng các cáo buộc chống chủ nghĩa bài Do Thái chỉ là “bình phong” cho mục tiêu chính trị nhằm vào các đại học hàng đầu.

Tuy nhiên, ngay sau đó chính quyền tiếp tục thắt chặt, buộc Harvard phải tự chi trả các gói hỗ trợ sinh viên và xem xét khả năng cấm trường này nhận hợp đồng từ các cơ quan liên bang.

Ngoài Harvard, một số trường Ivy League khác đã nhượng bộ. Tháng 7, Đại học Columbia đồng ý nộp hơn 220 triệu USD và chấp nhận quy định cấm sử dụng yếu tố chủng tộc trong tuyển sinh, tuyển dụng.

Đại học Brown cũng chấp nhận chi 50 triệu USD cho các chương trình phát triển lao động địa phương. Đại học Pennsylvania tuyên bố cấm nữ chuyển giới tham gia các môn thể thao nữ.

Các tổ chức nhân quyền và giới học giả cảnh báo những biện pháp của chính quyền Tổng thống Trump có nguy cơ xâm phạm quyền tự do học thuật, quyền riêng tư và tự do biểu đạt.

Những người phản đối cũng cho rằng Washington đang gán ghép chỉ trích Israel với chủ nghĩa bài Do Thái, trong khi chưa có động thái tương tự đối với tình trạng bài Hồi giáo.