Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, DC. Ảnh: THX/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, các thượng nghị sĩ Mỹ tối 30/9 (giờ địa phương, tức sáng 1/10 theo giờ Việt Nam) đã bác bỏ 2 kế hoạch do hai đảng Cộng hòa và Dân chủ đưa ra nhằm giữ cho các cơ quan chính phủ tiếp tục hoạt động, trước khi nguồn tài trợ hết hạn vào nửa đêm cùng ngày theo giờ địa phương.

Tổng thống Donald Trump và các lãnh đạo Cộng hòa trong Quốc hội đang tìm cách gia hạn chi tiêu hiện tại để duy trì ngân sách chính phủ đến ngày 21/11. Biện pháp tạm thời này nhằm cho các nhà lập pháp thời gian đàm phán để cấp ngân sách đầy đủ cho cả năm, bắt đầu từ ngày 1/10.

Với kết quả bỏ phiếu cuối cùng là 55-45, chưa đạt 60 phiếu “đồng ý” cần thiết, Thượng viện đã bác bỏ dự luật tạm thời duy trì ngân sách chính phủ, khiến việc đóng cửa gần như chắc chắn xảy ra và quá trình đóng cửa chính phủ sẽ được kích hoạt vào nửa đêm 30/9. Thượng viện cũng bác bỏ đề xuất dự luật chi tiêu tạm thời thay thế của đảng Dân chủ, trong đó gồm gia hạn trợ cấp theo Đạo luật chăm sóc sức khỏe giá cả phải chăng (Obamacare) và ngăn Tổng thống Trump thu hồi các khoản ngân sách đã được phê duyệt.

Các lãnh đạo Dân chủ, trong đó có Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer và Lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện Hakeem Jeffries, lập luận rằng việc không gia hạn trợ cấp liên bang cho chương trình bảo hiểm y tế Obamacare sẽ khiến hàng triệu người không được bảo hiểm, chi phí y tế tăng cao. Họ cũng bác bỏ cáo buộc của Tổng thống Trump về việc người nhập cư trái phép có thể hưởng lợi từ các chương trình như Medicare, Medicaid hay Đạo luật Chăm sóc sức khỏe hợp túi tiền (ACA), khẳng định luật pháp đã ngăn cấm điều này.

Nếu kịch bản đóng cửa xảy ra, nhiều lĩnh vực như nghiên cứu khoa học, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và công bố báo cáo thất nghiệp hàng tháng sẽ bị đình trệ. Tuy nhiên, các dịch vụ được coi là “thiết yếu” như bưu chính, an sinh xã hội, Lầu Năm Góc và Bộ An ninh Nội địa vẫn tiếp tục hoạt động, dù nhân viên có thể không được trả lương cho tới khi đạt thỏa thuận mới.

Trong khi đó, Tổng thống Trump cho rằng “rất nhiều điều tốt” có thể xảy ra từ việc đóng cửa vì điều này cho phép chính quyền loại bỏ các chương trình và khoản chi tiêu không mong muốn. Ông đồng thời cảnh báo chính quyền có thể sa thải nhiều nhân viên liên bang trong trường hợp chính phủ đóng cửa -  một hành động chưa từng có trong lịch sử các lần ngừng hoạt động trước đây.

Hai tổ chức công đoàn gồm Liên đoàn Nhân viên Chính phủ Mỹ và Liên đoàn Nhân viên Bang, Hạt và Thành phố Mỹ, đã nộp đơn kiện tại San Francisco ngày 30/9, cáo buộc Văn phòng Quản lý và Ngân sách cùng Giám đốc văn phòng Russ Vought vi phạm pháp luật khi đe dọa sa thải nhân viên trong thời gian chính phủ đóng cửa.

Trong lịch sử gần đây, lần đóng cửa dài nhất kéo dài 35 ngày diễn ra dưới nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Trump giai đoạn 2018-2019, gây thiệt hại khoảng 3 tỷ USD cho kinh tế Mỹ.