Việc đầu tư xây dựng các tuyến đường sắt đang được Chỉnh phủ đẩy mạnh, với kỳ vọng tạo thêm lựa chọn vận chuyển hàng hóa xuyên biên giới, giảm tải cho đường bộ và rút ngắn thời gian logistics. Cùng đó, việc kết nối vận tải đa phương thức sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh thương mại quốc tế và mở rộng mạng lưới giao thương với các thị trường trọng điểm.

Tại tỉnh Quảng Ninh, trên hành lang Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái có 2 phương thức vận tải đường bộ và đường thủy, trong đó vận tải hàng hóa chủ yếu bằng đường thủy nội địa và ven biển do chi phí thấp. 

Tuyến đường bộ cao tốc Hạ Long - Móng Cái mới đưa vào khai thác, quy mô 4 làn xe, có thể đáp ứng được nhu cầu vận tải hành khách đến năm 2040, thực tế đang khai thác khoảng 9.000 CPU/năng lực 45.000 CPU (đạt khoảng 20% năng lực).

Hiện nay, để giảm chi phí, hàng hóa sẽ ưu tiên vận tải bằng đường biển, đường sông; hành khách do đường bộ đảm nhận. Khi nhu cầu vận tải hành khách và hàng hóa liên vận quốc tế tăng cao sẽ đầu tư tuyến đường sắt.

Trước thực tế nhu cầu vận tải ngày càng tăng, cùng với việc đa dạng hóa các phương thức vận tải, các cử tri tại tỉnh Quảng Ninh bày tỏ mong muốn Chính phủ tiếp tục chỉ đạo các bộ, ngành liên quan đẩy nhanh nghiên cứu, đầu tư tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái và kết nối với Đông Hưng (Trung Quốc). 

Đây là tuyến giao thông chiến lược, góp phần thúc đẩy hợp tác kinh tế biên mậu, đặc biệt là tạo điều kiện thuận lợi, ổn định và bền vững cho xuất khẩu nông, lâm, thủy sản từ các tỉnh phía Nam sang thị trường Trung Quốc. 

Tuyến đường sắt này không chỉ có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường kết nối vùng mà còn cụ thể hóa các thỏa thuận chung giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc thời gian qua. 

Về phía Bộ Xây dựng cho hay, triển khai thỏa thuận chung giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc, chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Xây dựng đã giao Cục Đường sắt Việt Nam phối hợp với cấp có thẩm quyền phía Trung Quốc triển khai quy hoạch chi tiết tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái; đồng thời giao Ban Quản lý dự án Thăng Long lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định chủ trương đầu tư.

Theo quy hoạch mạng lưới đường sắt Việt Nam thời kỳ 2021-2025, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1769/QĐ-TTg ngày 19/10/2021, trên hành lang Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái có 3 phương thức vận tải đường biển, đường bộ và đường sắt.

Tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái dự kiến chiều dài khoảng 187km, điểm đầu tại ga Nam Đình Vũ (Hải Phòng), điểm cuối tại khu vực Móng Cái (Quảng Ninh). Dự kiến tuyến được đầu tư với khổ đường 1435mm, điện khí hóa, lộ trình đầu tư sau năm 2030.

Trong thời gian chưa đầu tư tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái, Bộ Xây dựng đề nghị tỉnh Quảng Ninh chỉ đạo các cơ quan liên quan tập trung khai thác tiềm năng của hệ thống giao thông hiện có, đặc biệt là vận tải đường thủy nội địa kết hợp với vận tải biển ven bờ, cũng như hệ thống đường bộ. Qua đó thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa hai nước, tạo điều kiện thuận lợi, ổn định và bền vững cho xuất khẩu nông, lâm, thủy sản từ các tỉnh phía Nam sang thị trường Trung Quốc.