Công trình đang thi công tại TBA 220kV Bảo Lộc. Ảnh: Đức Dũng/BNEWS/TTXVN

Nhằm nâng cao hiệu quả vận hành, hiện đại hóa lưới điện truyền tải, Công ty Truyền tải điện 3 (PTC3) đã triển khai nâng cấp hệ thống điều khiển bảo vệ các trạm biến áp từ truyền thống thành hệ thống tự động hóa trạm.

Ông Huỳnh Quang Thịnh, Trưởng phòng Kỹ thuật (PTC3) cho biết, ứng dụng khoa học công nghệ, từng bước tự động hoá và hiện đại hoá lưới điện truyền tải được Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) nói chung, PTC3 nói riêng triển khai với nhiều giải pháp quan trọng.

Cụ thể, PTC3 triển khai nâng cấp hệ thống điều khiển giám sát hiện có theo kiểu truyền thống bằng công nghệ đo lường, điều khiển bằng hệ thống máy tính với công nghệ hiện đại nhằm đáp ứng nhu cầu về độ tin cậy, an toàn, chất lượng điện, tiết kiệm năng lượng. Đây là nền tảng cho việc phát triển thành mô hình trạm biến áp không người trực, đồng thời là tiền đề cho phát triển hình thành hệ thống lưới điện thông minh.

Theo PTC3, hệ thống điều khiển các trạm biến áp được lắp đặt đồng thời xây dựng trạm biến áp và đưa vào vận hành từ nhiều năm trước đây như: Trạm biến áp 500 kV Pleiku năm 1994, trạm 220 kV Krông Búk năm 1999, trạm 220 kV Quy Nhơn năm 1994, trạm 220 kV Bảo Lộc năm 2001… theo kiểu hệ thống điều kiển truyền thống cổ điển, có người trực thường xuyên. Các thiết bị 500 kV, 220 kV, 110 kV lắp đặt ngoài trời, thiết bị 22 kV lắp đặt trong nhà và các tủ bảng điều khiển, bảo vệ rơ le, thông tin liên lạc..., được lắp đặt trong nhà điều hành.

Hệ thống điều khiển của trạm theo kiểu truyền thống bao gồm: các tủ điều khiển bảo vệ được lắp đặt trong nhà điều hành trạm. Qua nhiều giai đoạn mở rộng, lắp đặt thêm ngăn lộ, hệ thống rơ le bảo vệ bao gồm nhiều chủng loại thiết bị của nhiều hãng sản xuất khác nhau (Siemens, Areva, SEL, ABB…); Hệ thống Scada kết nối với các cấp điều độ gặp nhiều khó khăn trong vận hành vì thiếu sự đồng bộ giữa các thiết bị, thiếu thông tin điều khiển và bảo vệ cần thiết, thiếu một số thông tin đo lường trong vận hành. Đến nay, một số rơle bảo vệ đã cũ, kém tin cậy và lạc hậu so với yêu cầu quản lý vận hành và không đáp ứng các quy định mới của Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Nhân viên vận hành TBA 220kV Bảo Lộc ghi thông số bằng IPAD tại phòng điều hành hiện hữu. Ảnh: Đức Dũng/BNEWS/TTXVN

Do đó, để đáp ứng yêu cầu cấp thiết hiện nay, việc nâng cấp hệ thống điều khiển giám sát hiện có nhằm đáp ứng nhu cầu về độ tin cậy, an toàn, chất lượng điện, tiết kiệm năng lượng, đồng thời là nền tảng cho việc phát triển thành mô hình trạm không người trực nhằm giảm thiểu nhân viên quản lý vận hành trạm trong tương lai; đồng thời là tiền đề cho phát triển hình thành hệ thống lưới điện thông minh (Smart grid) trong thời gian tới.

Hệ thống điều khiển bảo vệ đo lường trang bị trong giai đoạn này đáp ứng kết nối với hệ thống hiện hữu và tuân thủ theo các quy định, tiêu chuẩn hiện hành với quy mô gồm: Hệ thống điều khiển sẽ trang bị mới điều khiển máy tính lắp đặt trong trạm, tạo ra sự liên lạc giữa các phần tử của hệ thống tích hợp với các thiết bị điện tử thông minh. Ngoài ra, hệ thống điều khiển trang bị mới đảm bảo kết nối tín hiệu tới các trung tâm điều khiển và kết nối tín hiệu giám sát về tổ thao tác lưu động phù hợp với phương thức điều khiển xa và vận hành không người trực.

Với phần xây dựng, hệ thống sẽ xây dựng mới các nhà ngoài trời để lắp đặt tủ điều khiển và bảo vệ mới; bố trí lại tủ bảng điều khiển bảo vệ trong nhà điều khiển; thực hiện cải tạo lại hệ thống mương cáp trong nhà, ngoài trời để dẫn cáp vào các nhà điều khiển xây mới.

Ông Huỳnh Quang Thịnh, Trưởng phòng Kỹ thuật (PTC3) cho biết, tính đến nay, các trạm biến áp 500 kV Pleiku, 220 kV Krông Búk, 220 kV Quy Nhơn, 220 kV Bảo Lộc đang được gấp rút hoàn thành nâng cấp hệ thống điều khiển bảo vệ các trạm biến áp và chắc chắn đem lại kết quả rất tích cực. Có thể kể đến như giúp đảm bảo an toàn vận hành tin cậy, giảm việc mất điện và chất lượng điện năng kém, giảm nguy cơ và hậu quả của việc mất điện diện rộng. Cùng với đó, giảm chi phí sản xuất, truyền tải và phân phối điện năng, đáp ứng tính toán vận hành thị trường điện Việt Nam .

Hệ thống điều khiển kết nối các thiết bị với nhau và với máy tính chủ bằng cáp quang nên thời gian lắp đặt, thí nghiệm và hiệu chỉnh nhanh chóng hơn so với dùng hệ thống thông thường vì thực hiện theo từng block và ngăn lộ, dễ dàng kiểm soát, thí nghiệm hiệu chỉnh, nghiệm thu và đưa vào vận hành .

Hệ thống ít rơ le trung gian hơn, giảm số lượng cáp nhị thứ đấu nối, đồng thời giảm xác suất chạm chập cáp điều khiển. Kết cấu hệ thống đơn giản kiểu mô đun nên độ tin cậy cao, lắp đặt và bảo dưỡng nhanh chóng.

Đặc biệt, sau khi hoàn thành nâng cấp dễ dàng chuyển đổi phương thức vận hành trạm theo mô hình trạm không người trực nhằm giảm thiểu số lượng nhân viên quản lý vận hành trạm, đáp ứng yêu cầu thực hiện cuộc cách mạng công nghệ lần thứ 4 và chuyển đổi số…/.