Khai thác vàng ở Ghana. Ảnh minh họa: TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, nhằm tăng nguồn thu ngoại tệ và hạn chế tình trạng buôn lậu kéo dài nhiều năm, Ghana hiện triển khai chương trình cải tổ sâu rộng ngành vàng, với mục tiêu đưa khoảng 127 tấn vàng khai thác thủ công và quy mô nhỏ (ASM) vào hệ thống thương mại chính thức mỗi năm.

Bộ trưởng Tài chính Cassiel Ato Forson cho biết theo khuôn khổ chính sách mới, Hội đồng Vàng Ghana (GoldBod), thành lập năm 2025, sẽ phải thu mua tối thiểu 2,45 tấn vàng ASM mỗi tuần để đưa vào chuỗi xuất khẩu chính ngạch. Với sản lượng này, dòng tiền thu về hằng năm có thể vượt 20 tỷ USD.

Ghana – quốc gia sản xuất vàng lớn nhất châu Phi lâu nay đối mặt với tình trạng thất thoát nguồn thu do hoạt động khai thác trái phép, còn gọi là “galamsey”. Dù khai thác thủ công được phép nếu có giấy phép, song khu vực phi chính thức và hoạt động trái phép đã gây thất thoát lớn. Báo cáo của tổ chức Swissaid cho thấy trong giai đoạn 2019 – 2023, thống kê xuất khẩu ghi nhận thất thoát khoảng 229 tấn vàng, trị giá 11,4 tỷ USD.

Theo cơ chế mới, GoldBod sẽ chịu trách nhiệm đàm phán hợp đồng bao tiêu, tổ chức bán vàng, quản lý rủi ro giá thông qua công cụ phòng hộ và đảm bảo toàn bộ nguồn ngoại tệ thu được Ngân hàng Trung ương Ghana thu mua theo tỷ giá quy định, nhằm tăng dự trữ và ổn định đồng nội tệ.

Ngoài mục tiêu thu ngân sách, chương trình cải tổ hướng tới tăng cường truy xuất nguồn gốc vàng, siết quản lý môi trường, mở rộng năng lực tinh luyện trong nước và hỗ trợ giảm chi phí cho thợ mỏ hợp pháp.

Giới chức Ghana kỳ vọng việc chính thức hóa khu vực khai thác nhỏ lẻ sẽ chuyển đổi một lĩnh vực phân mảnh, tiềm ẩn rủi ro sang nguồn thu minh bạch, bền vững, đóng góp quan trọng cho ổn định tài khóa và tăng trưởng kinh tế quốc gia./.