Đồng euro tại một ngân hàng ở Heidelberg, Đức. Ảnh: AFP/TTXVN

Trong nỗ lực cuối cùng để cứu vãn thỏa thuận thương mại Mercosur sau hơn 25 năm đàm phán, ngày 6/1, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen đã tung ra "lá bài" trị giá 45 tỷ euro nhằm xoa dịu làn sóng phản đối từ giới nông dân Liên minh châu Âu (EU). Đây là động thái then chốt trước cuộc bỏ phiếu định đoạt số phận hiệp định vào ngày 9/1 tới tại Brussels.

Khoản ngân sách khổng lồ này, chiếm tới 2/3 tổng ngân sách dự kiến đến kỳ đánh giá giữa kỳ của giai đoạn 2028-2034, sẽ được rút từ quỹ Chính sách Nông nghiệp Chung (CAP) và cho phép nông dân EU tiếp cận sớm từ năm 2028.

Cam kết được bà Von der Leyen công bố trong bức thư gửi các quốc gia thành viên ngày 6/1, với mục tiêu rõ ràng là lôi kéo sự ủng hộ từ Italy - quốc gia đang nắm giữ "chìa khóa vàng" quyết định tương lai của thỏa thuận.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Pháp và Italy tiếp tục yêu cầu các đảm bảo cứng rắn hơn cho nông dân trong nước, những người lo ngại sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh không lành mạnh từ hàng hóa nông sản giá rẻ của Mỹ Latinh, đặc biệt là từ Brazil và Argentina.

Khoản 45 tỷ euro này sẽ được bổ sung vào khoản dự phòng 6,3 tỷ euro đã được lập kế hoạch trước đó để đối phó với biến động thị trường.

Thỏa thuận khung Mercosur mà bà Von der Leyen đạt được vào tháng 12/2024 với Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay hướng tới việc tạo ra một khu vực thương mại tự do xuyên Đại Tây Dương. Tuy nhiên, hiệp định này đã cho thấy sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ EU.

Trong khi nhóm ủng hộ do Đức và Tây Ban Nha dẫn đầu thúc đẩy mạnh mẽ việc ký kết, thì nhóm phản đối do Pháp đứng đầu lại quyết liệt ngăn cản.

Hiện tại, tất cả ánh mắt đều đổ dồn về Rome. Để thỏa thuận được thông qua, cần có đa số phiếu thuận từ các quốc gia thành viên. Ngược lại, chỉ cần 4 quốc gia đại diện cho 35% dân số EU là đủ để hình thành nhóm thiểu số ngăn chặn và làm đổ vỡ hiệp định. Italy, với dân số đông và vị thế quan trọng, đang trở thành quốc gia có tiếng nói quyết định.

Tại hội nghị thượng đỉnh EU hồi tháng 12 năm ngoái, EC và Đức tỏ ra tự tin về việc ký kết thỏa thuận, dù chưa ấn định ngày cụ thể. Về phần mình, Thủ tướng Italy Giorgia Meloni khi đó cho rằng việc ký kết vào tháng 12 là quá vội vàng, nhưng khẳng định sẽ cởi mở xem xét vào đầu năm 2025 một khi các mối quan ngại của Rome được giải quyết thỏa đáng.

Những tín hiệu gần đây từ thủ đô Italy cho thấy một thỏa thuận hiện đã trở nên khả thi hơn sau bước đi nhượng bộ mới nhất của EC. EC sẽ triệu tập các bộ trưởng nông nghiệp EU tại Brussels vào ngày 7/1 để thảo luận về nguồn vốn CAP, cũng như yêu cầu của Pháp về tính tương hỗ trong các tiêu chuẩn sản xuất và kiểm soát chặt chẽ hơn đối với hàng nông sản nhập khẩu.

27 quốc gia thành viên EU sẽ tiến hành bỏ phiếu quyết định vào ngày 9/1. Nếu được thông qua, bà Von der Leyen sẽ có thể ký kết hiệp định chính thức ngay trong tuần tới, đánh dấu bước ngoặt lịch sử cho quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương sau hơn một phần tư thế kỷ đàm phán.