Giá năng lượng leo thang do tác động từ căng thẳng tại Trung Đông đang tiếp tục tạo ra sức ép lớn đối với kinh tế châu Âu, đẩy lạm phát tại nhiều nước tăng mạnh và buộc các chính phủ phải đẩy nhanh chiến lược đa dạng hóa nguồn cung năng lượng.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, cơ quan thống kê Statbel của Bỉ ngày 30/4 công bố số liệu cho thấy lạm phát nước này đã tăng vọt từ 1,65% trong tháng 3 lên 4,01% trong tháng 4 – mức cao hơn đáng kể so với dự báo 3,16% trước đó.

Giới phân tích nhận định nguyên nhân chủ yếu đến từ cú sốc giá năng lượng liên quan tới xung đột tại Trung Đông. Lạm phát năng lượng tại Bỉ trong tháng 4 lên tới 10,58%, với giá điện tăng 3,3% và khí tự nhiên tăng 11,4% so với cùng kỳ năm ngoái.

Giá nhiên liệu động cơ tăng tới 27,4%. So với tháng trước, mức tăng còn mạnh hơn khi khí tự nhiên tăng 22,9%, điện tăng 5,4% và nhiên liệu động cơ tăng 12,3%.

Không chỉ năng lượng, nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ khác cũng chịu tác động dây chuyền. Lạm phát dịch vụ tại Bỉ tăng lên 5,28%, tiền thuê nhà tăng 3,45%, trong khi vé máy bay tăng tới 41,5% so với cùng kỳ năm trước. Giá khí hóa lỏng (LPG) và dầu diesel cũng tăng hơn 40%.

Theo giới kinh tế Bỉ, diễn biến lạm phát trong thời gian tới sẽ phụ thuộc lớn vào thời gian kéo dài của cuộc xung đột với Iran cũng như khả năng khôi phục ổn định tại khu vực Trung Đông.

Đáng chú ý, số liệu lạm phát tháng 4 của Bỉ được công bố muộn hơn dự kiến sau khi ủy ban chỉ số – gồm đại diện giới chủ, công đoàn và học giả – không đạt được đồng thuận về cách tính toán.

Bộ trưởng Kinh tế David Clarinval cuối cùng phải trực tiếp can thiệp để đưa ra quyết định cuối cùng. Tại Bỉ, chỉ số lạm phát có vai trò đặc biệt quan trọng do liên quan trực tiếp tới cơ chế điều chỉnh lương tự động.

Điều này khiến cuộc tranh luận về lạm phát không chỉ mang tính kinh tế mà còn trở thành vấn đề chính trị và xã hội nhạy cảm giữa giới sử dụng lao động và người lao động.

Trước nguy cơ bất ổn nguồn cung năng lượng kéo dài, nhiều nước châu Âu đang tăng tốc tìm kiếm các đối tác mới.

Phát biểu tại thủ đô Astana của Kazakhstan sau cuộc hội đàm với Tổng thống nước chủ nhà Kassym-Jomart Tokayev, Thủ tướng CH Séc Andrej Babiš cho biết Praha quan tâm tới việc nhập khẩu dầu thô dài hạn từ Kazakhstan. 

Ông Babiš đánh giá Kazakhstan là đối tác chiến lược quan trọng của Séc nhờ vị thế là nhà sản xuất uranium lớn nhất thế giới và sở hữu nguồn tài nguyên thô dồi dào. Hai bên cũng thảo luận khả năng mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực năng lượng, nghiên cứu hạt nhân, khoa học công nghệ và nguyên liệu chiến lược.

Theo hãng thông tấn Kazinform, bên lề diễn đàn doanh nghiệp tại Astana, hai nước đã ký 6 biên bản ghi nhớ và thỏa thuận hợp tác thương mại trong nhiều lĩnh vực kinh tế trọng điểm.

Trong cuộc gặp với Thủ tướng Kazakhstan Olzhas Bektenov trước đó, hai bên nhất trí thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực công nghiệp, năng lượng, vận tải, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo. Kazakhstan đồng thời nhấn mạnh Séc hiện là một trong những đối tác đáng tin cậy của nước này trong Liên minh châu Âu (EU).

Giới quan sát nhận định những động thái mới của Séc phản ánh xu hướng chung tại châu Âu hiện nay, khi nhiều quốc gia đang nỗ lực giảm phụ thuộc vào các nguồn cung năng lượng truyền thống và xây dựng các chuỗi cung ứng ổn định hơn trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu ngày càng bất ổn.