Trụ sở Cơ quan cảnh sát châu Âu (Europol). Ảnh: Reuters

Bỉ, thông qua Cơ quan liên bang về an toàn chuỗi thực phẩm (AFSCQ), đã tham gia vào một trong những hoạt động này.

Chiến dịch “Noxia”, có tên mã lấy từ tiếng Anh “noxious” (tạm dịch là "độc hại"), diễn ra vào mùa Xuân năm 2023. Được Cơ quan cảnh sát châu Âu (Europol) và Cơ quan chống lừa đảo châu Âu (OLAF) điều hành, chiến dịch này nhằm mục đích hạn chế hoạt động buôn bán các hoạt chất nguy hiểm và thuốc trừ sâu bất hợp pháp. Năm nay, “Noxia” đặc biệt nhắm tới hoạt động buôn bán thuốc trừ sâu và thuốc lá từ châu Á sang châu Âu.

Các cuộc kiểm tra nhắm vào các container đường biển tại các cảng Liên minh châu Âu (EU) và châu Á để ngăn chặn việc buôn lậu các chất nguy hiểm.

Từ tháng 2-4/2023, 24 quốc gia thành viên EU đã tham gia hoạt động này, cùng 16 quốc gia khác, bao gồm cả Vương quốc Anh, Trung Quốc, Ấn Độ và Philippines.

Chiến dịch Noxia đã thu giữ hơn 27.469 lít và 5 tấn thuốc trừ sâu bất hợp pháp, hơn 67 triệu điếu thuốc lá và 10 tấn thuốc lá, cùng với 1.221 tấn chất thải bất hợp pháp và các sản phẩm bất hợp pháp khác như quần áo, máy chơi game…

Tổng Giám đốc OLAF, Ville Itälä, cho biết: “Chúng tôi vô cùng tự hào về sự hợp tác liên tục giữa OLAF và các đối tác ASEM (Diễn đàn hợp tác Á-Âu) của chúng tôi trong chiến dịch Noxia. ASEM quy tụ 53 đối tác từ châu Âu và châu Á, chiếm khoảng 65% GDP toàn cầu và 68% thương mại toàn cầu. Cùng nhau, chúng tôi đã chứng minh sức mạnh của hợp tác quốc tế. Bằng cách hợp lực, chúng ta có thể chống lại các hoạt động bất hợp pháp và bảo vệ người dân cũng như thị trường khỏi các chất nguy hiểm và hàng lậu”.

Theo Europol, nếu châu Á và Nam Á vẫn là những khu vực xuất xứ chính của thuốc trừ sâu bất hợp pháp, thì phần lớn quá trình sản xuất và hoàn thiện sản phẩm diễn ra ở EU.

Song song với chiến dịch Noxia, Europol cũng tiến hành chiến dịch “Silver Axe VIII” huy động chính quyền của tất cả các nước thành viên EU tham gia. Đây là hoạt động thường niên của Europol nhằm vào thuốc trừ sâu giả hoặc bất hợp pháp, được một số cơ quan châu Âu hỗ trợ. Europol cho biết các cơ quan thực thi pháp luật đã thu giữ 2.040 tấn thuốc trừ sâu giả hoặc bất hợp pháp, bắt giữ 21 nghi phạm và tháo dỡ một số cơ sở sản xuất được sử dụng để làm thuốc trừ sâu giả.

Theo AFSCA, cơ quan này đã kiểm tra 91 lô hàng, tương đương 1.066 tấn thuốc trừ sâu, trong đó 67 tấn đã bị thu giữ. AFSCA cho biết chỉ một phần nhỏ hàng hóa bị thu giữ có chứa hoạt chất bị cấm trên thị trường châu Âu (210,9 kg). Ba cuộc điều tra vẫn đang được tiến hành, bao gồm cả một cuộc điều tra quốc tế.

Thông qua hoạt động này, cơ quan chức năng đã có thể xác định được xu hướng tội phạm liên quan đến các sản phẩm bảo vệ thực vật xuất hiện trên thị trường chợ đen EU. Theo Europol, những xu hướng này gồm bán hàng giả, sản phẩm bị cấm và nhập khẩu không được kiểm soát, cả trực tuyến và ngoại tuyến.

Europol nhấn mạnh các chất không được kiểm soát có thể cực kỳ nguy hiểm cho môi trường và sức khỏe con người. Việc sử dụng các sản phẩm rẻ hơn, bất hợp pháp và kém chất lượng đã dẫn đến sự tàn phá các cánh đồng và các hệ sinh thái khác, chẳng hạn như quần thể ong. Hơn nữa, thuốc trừ sâu giả và bất hợp pháp có tác động tiêu cực đến nền kinh tế EU và danh tiếng của các tác nhân hợp pháp trong chuỗi nông sản thực phẩm.

Kể từ đợt đầu tiên của chiến dịch Silver Axe, gần 7.000 tấn thuốc trừ sâu giả và bất hợp pháp đã bị thu giữ. Catherine De Bolle, Giám đốc điều hành của Europol, cho biết: “Bằng cách loại bỏ những mối đe dọa không được kiểm soát này khỏi thị trường, chúng tôi đang góp phần mang lại một tương lai an toàn và lành mạnh hơn cho công dân EU, từ đó cho thấy sức mạnh của sự hợp tác trong việc bảo vệ những gì quan trọng nhất”.