Nếu ai đó còn băn khoăn về việc liệu các trung tâm dữ liệu có đang thúc đẩy nền kinh tế thế giới phát triển hay không thì một báo cáo mới từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) sẽ xóa tan mọi nghi ngại của họ. Theo IEA, năm 2025, thế giới dự kiến chi 580 tỷ USD cho các trung tâm dữ liệu, cao hơn 40 tỷ USD so với mức chi tiêu cho các nguồn cung dầu mỏ mới.

IEA cho rằng điểm so sánh này cho thấy một dấu hiệu rõ ràng về bản chất đang thay đổi của các nền kinh tế hiện đại với tốc độ số hóa nhanh. Lượng điện tiêu thụ của các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) dự kiến sẽ tăng gấp năm lần vào cuối thập kỷ này, gấp đôi tổng lượng điện tiêu thụ hiện nay của tất cả các trung tâm dữ liệu.

Những trung tâm dữ liệu thông thường cũng sẽ tiêu thụ nhiều năng lượng hơn, mặc dù mức tăng sẽ không đáng kể. IEA dự kiến Mỹ sẽ chiếm 50% mức tăng trưởng nhu cầu này trong khi phần lớn còn lại sẽ thuộc về châu Âu và Trung Quốc.

Theo IEA, hầu hết các trung tâm dữ liệu mới đang được phát triển tại những thành phố lớn có dân số trên 1 triệu người. 50% số lượng trung tâm dữ liệu đang được xây dựng có công suất ít nhất 200 megawatt (MW), và hầu hết đều được xây dựng gần những trung tâm dữ liệu khác.

IEA cho rằng việc xây dựng nhanh chóng những trung tâm dữ liệu này, nhất là xung quanh khu vực đô thị, đi kèm với những thách thức đáng quan ngại. Tình trạng tắc nghẽn lưới điện và một loạt dự án chờ kết nối với lưới điện đang gia tăng ở nhiều khu vực. Tại một số thị trường như miền bắc Virginia, thời gian chờ kết nối lưới điện của các dự án có thể lên tới cả thập kỷ. Còn ở châu Âu, Dublin đã tạm dừng hoàn toàn các dự án mới đề xuất kết nối lưới điện cho đến năm 2028.

Trong khi đó, IEA cho hay chuỗi cung ứng lưới điện là một điểm ách tắc khác. Một số công ty, như Amperesand và Heron Power, đang nghiên cứu máy biến áp bán dẫn, với dự kiến sẽ là một nâng cấp đáng kể so với công nghệ đã tồn tại hàng thế kỷ hiện đang vận hành những bộ phận của lưới điện.

Sản phẩm này có thể tích hợp năng lượng tái tạo một cách phù hợp hơn, phản ứng nhanh chóng với sự bất ổn của lưới điện. Tuy vậy, việc triển khai ban đầu vẫn còn ít nhất 1-2 năm nữa, và sẽ mất thêm một quãng thời gian nữa để tăng tốc sản xuất.

IEA dự kiến năng lượng tái tạo sẽ cung cấp phần lớn điện năng cho những trung tâm dữ liệu mới vào năm 2035, bất kể các quốc gia có duy trì chính sách hiện tại hay quyết liệt hơn trong việc giảm phát thải. Năng lượng Mặt Trời, vốn đã giảm đáng kể chi phí trong những năm gần đây, đã trở thành lựa chọn ưa thích của các nhà phát triển.

Trong thập kỷ tới, khoảng 400 terawatt giờ (TWh) điện cung cấp cho các trung tâm dữ liệu sẽ đến từ năng lượng tái tạo, trong khi khí đốt tự nhiên sẽ cung cấp khoảng 220 TWh. Theo IEA, nếu các nhà máy điện hạt nhân mô-đun nhỏ đi vào hoạt động đúng như kế hoạch thì sẽ cung cấp 190 TWh điện cho các trung tâm dữ liệu.