Triển lãm Ô tô Tokyo sẽ trở lại vào cuối tuần này, đúng vào thời điểm Trung Quốc có thể sắp vượt Nhật Bản để trở thành nước xuất khẩu ô tô lớn nhất thế giới sau khi Toyota, Nissan và những hãng khác chậm chân hơn trong lĩnh vực phát triển xe điện.

Đáng chú ý, triển lãm đã được đổi tên thành Triển lãm Phương tiện di động Nhật Bản (Japan Mobility Show) để mở rộng phạm vi ra ngoài ô tô, bao gồm cả những các lĩnh vực như robot, phần mềm và pin. Điều này đã giúp tăng hơn gấp đôi số lượng nhà triển lãm tham gia sự kiện lên 475, trong đó bao gồm nhiều công ty khởi nghiệp.

Kể từ lần tổ chức triển lãm gần nhất vào năm 2019, thị trường xe điện Nhật Bản đã trầm lắng hơn trong khi các nhà sản xuất ô tô nước này chưa thể khai thác nhu cầu ngày càng tăng ở những nơi khác.

Các thống kê cho hay chỉ 1,7% ô tô bán ra ở Nhật Bản là xe điện vào năm 2022, so với khoảng 15% ở Tây Âu, 5,3% ở Mỹ và gần 20% ở Trung Quốc.

Các công ty Nhật Bản có thứ hạng không mấy cao trong bảng xếp hạng gần đây của tổ chức môi trường Greenpeace về việc loại bỏ dần động cơ đốt trong. Đứng cuối cùng trong danh sách này là Suzuki, còn Toyota - nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới tính theo doanh thu - đứng thứ ba từ dưới lên.

Greenpeace cho biết chưa đến một trong số 400 chiếc xe Toyota bán ra là xe điện.

Thay vào đó, các nhà sản xuất Nhật Bản từ lâu đã đặt cược vào các mẫu xe hybrid kết hợp giữa pin điện và động cơ đốt trong, một lĩnh vực mà họ đi tiên phong với những chiếc như Toyota Prius. Tuy nhiên, một số nhà quan sát cho rằng điều này không còn là thế mạnh nổi trội của ngành ô tô Nhật Bản.

Giống như ở châu Âu và Bắc Mỹ, các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc đang cố gắng giành được chỗ đứng ở sân nhà của Toyota và Nissan.

Một trong ba hãng ô tô nước ngoài duy nhất trưng bày tại Triển lãm Ô tô Tokyo là BYD của Trung Quốc, hãng đang cạnh tranh với Tesla của tỷ phú Elon Musk để trở thành nhà sản xuất xe điện bán chạy nhất thế giới.

Các chuyên gia cho biết, mặc dù số liệu xuất khẩu có mức độ sai lệch nhất định do các công ty Nhật Bản đặt các nhà máy lớn ở nước ngoài, việc nước này xếp sau Trung Quốc theo dự kiến của giới chuyên gia trong năm nay vẫn sẽ gây tổn hại cho ngành công nghiệp mà chính Nhật Bản từng là kẻ đột phá.

Giữa bối cảnh như vậy, các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản đã cam kết sẽ đẩy mạnh hoạt động của mình. Trong đó, Toyota đặt mục tiêu bán 1,5 triệu xe điện mỗi năm vào năm 2026 và 3,5 triệu xe điện vào năm 2030. Hãng đã đầu tư rất nhiều vào công nghệ pin.

Một số mẫu xe điện mới của Nhật Bản cũng được trưng bày tại triển lãm, dù chúng chủ yếu là những mẫu trong giai đoạn phát triển (concept) như ô tô và xe máy của Honda làm bằng nhựa acrylic có thể tái chế.