Máy bay và biểu tượng của Boeing. Ảnh: THX/TTXVN

Ngày 26/10, hơn 3.000 công nhân thuộc bộ phận quốc phòng của hãng Boeing tại khu vực St. Louis, bang Missouri (Mỹ) đã bỏ phiếu bác đề xuất hợp đồng mới nhất, khiến cuộc đình công kéo dài suốt ba tháng qua bước sang tuần thứ 13. Sự bế tắc này tiếp tục gây ảnh hưởng đến tiến độ bàn giao máy bay chiến đấu F-15EX và các chương trình quốc phòng trọng điểm khác của Boeing.

Trong tuyên bố sau cuộc bỏ phiếu, Nghiệp đoàn Công nhân Cơ khí và Hàng không quốc tế (IAM) khu vực 837, đại diện cho khoảng 3.200 công nhân, cho biết Boeing “vẫn chưa đáp ứng được các yêu cầu cốt lõi của người lao động”.

Chủ tịch IAM Quốc tế Brian Bryant nhấn mạnh: “Boeing khẳng định đã lắng nghe nhân viên – nhưng kết quả bỏ phiếu hôm nay cho thấy điều ngược lại. Ban lãnh đạo của hãng tiếp tục xem nhẹ những con người đang trực tiếp chế tạo nên những chiếc máy bay quân sự tiên tiến nhất thế giới – những khí tài giúp bảo vệ an toàn cho quân đội và đất nước”.

Phía Boeing bày tỏ thất vọng trước kết quả này, cho biết hãng sẽ “tập trung triển khai giai đoạn tiếp theo của kế hoạch dự phòng” để duy trì sản xuất trong khi đình công vẫn tiếp diễn.

Đề xuất hợp đồng 5 năm mới của Boeing hầu như không khác nhiều so với các bản trước đó từng bị từ chối. Lần này, công ty giảm khoản thưởng ký hợp đồng nhưng bổ sung 3.000 USD cổ phiếu Boeing chia trong 3 năm, cùng khoản thưởng giữ chân nhân viên 1.000 USD sau 4 năm, và tăng lương cho nhóm công nhân có thâm niên cao từ năm thứ tư của hợp đồng.

Phó Chủ tịch Boeing Dan Gillian cho biết để có thể tăng các phúc lợi này, hãng “buộc phải thực hiện một số đánh đổi”, bao gồm việc giảm mức tăng lương theo giờ gắn với chuyên cần và làm việc ca đặc biệt. Trong khi đó, lãnh đạo IAM yêu cầu hãng tăng đóng góp vào quỹ hưu trí và đưa ra khoản thưởng ký hợp đồng tương đương 12.000 USD – mức mà công nhân bộ phận hàng không thương mại của Boeing tại vùng Tây Bắc nước Mỹ từng nhận được sau cuộc đình công năm 2024.

Ông Gillian khẳng định đây là “thỏa thuận mang tính cột mốc và dẫn đầu thị trường”, đồng thời nhấn mạnh Boeing sẽ không tăng tổng giá trị hợp đồng mà chỉ điều chỉnh cấu trúc phúc lợi trong phạm vi đã đề xuất.

Boeing dự kiến công bố kết quả kinh doanh quý III/2025 vào ngày 30/10, trong bối cảnh giới phân tích dự đoán hãng tiếp tục thua lỗ và có thể ghi nhận khoản chi phí hàng tỷ USD cho chương trình máy bay 777X – vốn chậm tiến độ 6 năm và chưa được cấp phép bay thương mại.

Tháng 9 vừa qua, ban lãnh đạo IAM đã phê chuẩn đề xuất hợp đồng 4 năm với chi phí cao hơn khoảng 50 triệu USD so với phương án của Boeing, song hãng từ chối xem xét. Trong khi đó, Giám đốc điều hành Boeing Kelly Ortberg được cho là sẽ nhận mức lương 22 triệu USD trong năm nay – con số khiến nhiều công nhân bất bình giữa bối cảnh đình công kéo dài.

IAM ngày 16/10 đã nộp đơn khiếu nại lên Ủy ban Quan hệ Lao động quốc gia (NLRB), cáo buộc Boeing “thương lượng không thiện chí”. Ông Bryant nhấn mạnh: “Đã đến lúc Boeing phải thôi 'keo kiệt' với những người lao động đã làm nên thành công của hãng và đưa ra một thỏa thuận công bằng, tôn trọng kỹ năng cùng sự hy sinh của họ”.

Hiện nhiều công nhân đang sống nhờ khoản trợ cấp 300 USD/tuần từ nghiệp đoàn, làm thêm công việc phụ hoặc thắt chặt chi tiêu. Boeing cho biết bảo hiểm y tế của những người đình công đã hết hiệu lực từ ngày 30/8.

Mặc dù Boeing khẳng định kế hoạch ứng phó đã giúp giảm thiểu tác động của đình công, song thực tế việc bàn giao tiêm kích F-15EX cho Không quân Mỹ đã bị trì hoãn – theo báo cáo của Tướng Kenneth Wilsbach gửi Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ ngày 9/10.