"Bình dân học vụ số" và bước đi mới của Đồng Tháp trong phổ cập kỹ năng số

Tỉnh Đồng Tháp đang triển khai sâu rộng phong trào "Bình dân học vụ số" nhằm phổ cập tri thức cơ bản về chuyển đổi số, kỹ năng số, nâng cao chất lượng sống cho người dân và góp phần triển khai hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Khi người dân có kỹ năng số

Ông Nguyễn Văn Hồng (ấp 5, xã Đốc Binh Kiều, Đồng Tháp) canh tác hơn 1ha ruộng và trồng mít. Được sự hướng dẫn của đoàn viên, thanh niên và con cháu trong gia đình, tuy đã hơn 60 tuổi nhưng ông vẫn sử dụng điện thoại thông minh thành thạo. Ông Hồng chia sẻ, do lớn tuổi nên ban đầu ông còn bỡ ngỡ khi dùng điện thoại thông minh song khi sử dụng ông cũng dần quen và thấy mang lại nhiều lợi ích. Ông thường xuyên theo dõi các thông số (mực nước, lượng mưa, sâu rầy...) được cung cấp từ trạm quan trắc môi trường thông qua điện thoại thông minh, giúp điều chỉnh cách chăm sóc ruộng, vườn cho phù hợp, hiệu quả; xem các thông tin về sản xuất nông nghiệp và cập nhật giá cả nông sản…

Với những hữu ích mà công nghệ mang lại, giờ đây, nhiều người dân từ nông thôn đến đô thị ở Đồng Tháp đã thay đổi tư duy, tích cực tìm hiểu và ứng dụng chuyển đổi số, kỹ năng số vào cuộc sống. Suốt 20 năm kinh doanh tại chợ Mỹ Ngãi, chị Nguyễn Thị Ngọc Nga (phường Cao Lãnh) chỉ thanh toán bằng tiền mặt khi khách mua hàng hay lúc nhập hàng hóa. Gần đây, các thành viên của đội hình "Bình dân học vụ số" phường Cao Lãnh đã giúp chị hiểu rõ hơn về sự tiện dụng khi không dùng tiền mặt. Các đoàn viên, thanh niên đã giúp chị cài đặt ứng dụng hỗ trợ thanh toán trên điện thoại, cách sử dụng và tạo mã QR để thanh toán. Giờ đây, chỉ cần chiếc điện thoại thông minh, mạng Internet là chị có thể nhận và thanh toán các khoản tiền nhanh chóng, thuận lợi.

Toàn tỉnh Đồng Tháp có hơn 100 đội hình "Bình dân học vụ số" ở các xã, phường thu hút đông đảo cán bộ, đoàn viên, thanh niên, sinh viên tham gia. Chị Lê Nguyễn Huỳnh Anh, Bí thư Xã đoàn Lấp Vò cho biết, đội hình "Bình dân học vụ số" xã với 23 thành viên có nhiệm vụ hướng dẫn người dân những kỹ năng số cơ bản; hỗ trợ cài đặt, sử dụng VNeID và tích hợp các tiện ích trên điện thoại thông minh... Vai trò của đội càng thể hiện rõ nét trong việc hỗ trợ, hướng dẫn người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến, giải quyết thủ tục hành chính trong giai đoạn đầu vận hành Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã.

Theo Phó Bí thư Thường trực Tỉnh đoàn Đồng Tháp Lê Hoàng Quyết, với những kết quả tích cực bước đầu, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn tiếp tục duy trì, nhân rộng các đội hình "Bình dân học vụ số" nhất là tại các địa bàn khó khăn, biên giới. Đơn vị tiếp tục xây dựng các đội hình theo hướng chuyên sâu, có chuyên môn vững về công nghệ thông tin, kỹ năng chuyển đổi số; tăng cường tập huấn cho lực lượng tham gia những kiến thức mới về định danh điện tử, dịch vụ công trực tuyến, an toàn thông tin, kỹ năng truyền thông số… để hỗ trợ tốt cho địa phương thực hiện tiêu chí chuyển đổi số cộng đồng, nâng cao tỷ lệ người dân sử dụng các ứng dụng số, dịch vụ công trực tuyến.

Xây dựng đội ngũ "công dân số"

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Huỳnh Minh Tuấn nêu rõ, Nghị quyết Chuyển đổi số của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh và Đề án Chuyển đổi số tỉnh Đồng Tháp đặt ra nhiều mục tiêu và nhiệm vụ; trong đó, xây dựng đội ngũ "công dân số" là mục tiêu quan trọng, quyết định thành công quá trình chuyển đổi số của địa phương. "Công dân số" không chỉ biết ứng dụng công nghệ số, có định danh và tài khoản giao dịch trên môi trường số mà còn có văn hóa và biết tự bảo vệ mình trên môi trường số. Đây là quá trình học tập, trải nghiệm và ứng dụng thực tiễn.

Việc triển khai sâu rộng phong trào "Bình dân học vụ số" nhằm phổ cập tri thức cơ bản về chuyển đổi số, kỹ năng số cho người dân. Qua đó, mọi người dân đều được trang bị kiến thức, kỹ năng số cần thiết để áp dụng trong cuộc sống số hằng ngày giúp nắm bắt, tận dụng, khai thác, thụ hưởng những thành quả của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mang lại.

Đồng Tháp phấn đấu năm 2026 có 100% người dân trưởng thành có tri thức cơ bản về chuyển đổi số, có kỹ năng số, sử dụng tốt thiết bị thông minh để khai thác thông tin, sử dụng nền tảng, dịch vụ số thiết yếu, tham gia tương tác an toàn trên môi trường số; 80% người dân trong độ tuổi trưởng thành được xác nhận đạt phổ cập tri thức về chuyển đổi số, kỹ năng số trên nền tảng VNelD. Tỉnh đặt mục tiêu tất cả người lao động trong các doanh nghiệp, hợp tác xã, hội quán có kiến thức về công nghệ số, kỹ năng số, sử dụng tốt thiết bị thông minh để phục vụ sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng suất lao động…

Các đội hình "Bình dân học vụ số", tổ công nghệ số cộng đồng phát huy hiệu quả tích cực, là "cầu nối" giữa chính quyền với người dân, giúp nhân dân tiếp cận các ứng dụng công nghệ thông tin, thương mại điện tử, dịch vụ hành chính công dễ dàng, thuận tiện. Nhiều mô hình hiệu quả trong chuyển đổi số đã được triển khai như: Tuyến đường chuyển đổi số, cộng đồng dân cư số..., qua đó nhận thức, kỹ năng số cơ bản của người dân có sự cải thiện, từng bước hình thành "công dân số".

Theo UBND tỉnh Đồng Tháp, để đẩy mạnh phong trào "Bình dân học vụ số" trong thời gian tới, tỉnh tập trung tuyên truyền thông sâu rộng về chuyển đổi số và phong trào "Bình dân học vụ số" đến hộ gia đình, người dân. Các bên liên quan tuyên truyền về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc làm chủ công nghệ số, kỹ năng số trong tiến trình chuyển đổi số của tỉnh; triển khai chương trình phổ cập phù hợp với khung kỹ năng số, các tài liệu, bài giảng cho chương trình phổ cập của từng nhóm đối tượng cụ thể.

Đặc biệt, tỉnh phát huy vai trò, nâng cao hiệu quả hoạt động của các đội hình "Bình dân học vụ số", tổ công nghệ số cộng đồng trong triển khai phong trào với phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người", nhất là vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, biên giới và những nơi có điều kiện còn khó khăn để bảo đảm mọi người dân đều được phổ cập kỹ năng cơ bản về chuyển đổi số. Đồng Tháp quan tâm triển khai các mô hình, phong trào lan tỏa kỹ năng số trong cộng đồng như: Chiến dịch tình nguyện "Bình dân học vụ số"; mô hình "Mỗi công dân - một danh tính số", "Chợ 4.0 - Nông thôn số", "Gia đình số".