Tàu chở dầu qua eo biển Hormuz. Ảnh: Reuters/TTXVN

Theo số liệu của công ty phân tích Kpler, các lô hàng đi qua eo biển Hormuz -, bao gồm dầu thô, sản phẩm dầu mỏ, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và hàng rời như phân bón - đã giảm rất mạnh. Nhiều nước xuất khẩu lớn gần như bị “đóng băng” dòng chảy thương mại.

 Cụ thể, xuất khẩu của Saudi Arabia (Arập Xêút), Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Iraq và Qatar giảm tới 96% so với trung bình 12 tháng trước đó. Qatar - một trong những nhà cung cấp LNG lớn nhất thế giới - chỉ xuất khẩu 45.000 tấn butan và propane, không xuất khẩu được LNG.

Trong khi đó, Bahrain và Kuwait không có bất kỳ lô hàng nào đi qua eo biển Hormuz trong tháng 3.

Riêng Iran - quốc gia án ngữ eo biển Hormuz - đã trở thành nước xuất khẩu hàng hóa lớn nhất qua eo biển này trong tháng trước, dù trước đó thường chỉ đứng vị trí thứ 5 trong khu vực. Mặc dù vậy, xuất khẩu của Iran cũng giảm 26% so với bình quân trước đó.

Công ty phân tích Kpler cho biết việc Tehran siết chặt kiểm soát eo biển sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel từ cuối tháng 2 đã khiến chỉ có số ít tàu thuyền có thể đi qua. Việc Mỹ mới đây cũng tuyên bố chặn tuyến đường biển này đối với các tàu thuyền ra vào cảng của Iran càng làm trầm trọng thêm tình hình và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ khủng hoảng năng lượng toàn cầu.

Tại châu Âu, giá năng lượng tăng đang buộc các chính phủ phải đẩy mạnh các biện pháp giảm thiểu tác động như tại Đức và Anh.

Quốc hội Đức đang thảo luận kế hoạch tạm thời giảm thuế xăng và dầu diesel trong 2 tháng, kể từ ngày 1/5. Bộ Tài chính nước này ước tính biện pháp trên có thể tiêu tốn 1,6 tỷ euro (tương đương 1,84 tỷ USD) tiền ngân sách, nhưng đây lại là giải pháp có thể triển khai nhanh để hỗ trợ người dân.

Trong khi đó, một số đảng đối lập tại Đức không đồng tình với quan điểm này, mà đề xuất đánh thuế lợi nhuận bất thường của các doanh nghiệp dầu mỏ, thay vì giảm thuế nhiên liệu.

Còn tại Anh, chính phủ đang xây dựng các kịch bản ứng phó khẩn cấp trong trường hợp gián đoạn nguồn cung năng lượng kéo dài, bao gồm nguy cơ thiếu hụt khí CO2 - một nguyên liệu quan trọng trong ngành thực phẩm, đồ uống và y tế.

Các kịch bản giả định cho thấy việc thiếu hụt CO2 có thể ảnh hưởng đến ngành chế biến thịt, bảo quản thực phẩm và sản xuất đồ uống có ga. Dù vậy, London khẳng định nguồn cung hiện tại chưa ở mức đáng lo ngại.

Tại châu Á, Nhật Bản cảnh báo nguy cơ thiếu hụt các sản phẩm hóa dầu như naphtha, nguyên liệu dùng để sản xuất nhựa, sợi tổng hợp và vật liệu công nghiệp.

Chính phủ Nhật thông báo sẽ giải phóng 50 triệu găng tay y tế từ kho dự trữ quốc gia để hỗ trợ các cơ sở y tế thiếu hụt vật tư, đồng thời cho biết đã kích hoạt các biện pháp hỗ trợ chuỗi cung ứng ở trong nước.

Tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, Malaysia và Australia tái khẳng định cam kết đảm bảo chuỗi cung ứng năng lượng ổn định, nhấn mạnh việc duy trì thương mại mở và phối hợp khu vực nhằm tăng khả năng chống chịu trước biến động năng lượng toàn cầu.